کسی که آینده رو زودتر از بقیه دید.

تصور کن در بحبوحه‌ی جنگ جهانی دوم، دشمن از پیام‌هایی استفاده می‌کند که تقریباً غیرقابل خواندن هستند. هر روز هزاران پیام رمزگذاری‌شده ارسال می‌شود و اگر کسی بتواند آن‌ها را بخواند، می‌تواند از نقشه‌های دشمن باخبر شود. اینجا بود که آلن تورینگ وارد داستان شد.

تورینگ در سال ۱۹۱۲ در بریتانیا به دنیا آمد. از کودکی علاقه‌ی عجیبی به ریاضیات و حل مسئله داشت. ذهنش بیشتر از اینکه به حفظ کردن علاقه داشته باشد، دنبال این بود که بفهمد چیزها واقعاً چطور کار می‌کنند. در طول جنگ جهانی دوم، تورینگ در مرکز رمزگشایی بریتانیا در Bletchley Park مشغول به کار شد. یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های آن‌ها رمز Enigma بود؛ دستگاهی که آلمان نازی برای رمزگذاری پیام‌های نظامی استفاده می‌کرد.

رمزها دائماً تغییر می‌کردند و تعداد حالت‌های ممکن آن‌قدر زیاد بود که تلاش برای امتحان کردن آن‌ها به‌صورت دستی تقریباً غیرممکن بود. تورینگ به جای اینکه فقط به دنبال حل یک رمز باشد، به دنبال ساختن روشی بود که بتواند تعداد زیادی حالت را به‌صورت مکانیکی بررسی کند. او در طراحی و توسعه ماشین‌های رمزگشایی و روش‌های ریاضی مورد استفاده در این کار نقش مهمی داشت.

کار او و دیگر رمزگشایان در Bletchley Park کمک کرد پیام‌های رمزگذاری‌شده آلمان بهتر تحلیل شوند و اطلاعات ارزشمندی در اختیار متفقین قرار گیرد. اما شاید عجیب‌ترین قسمت داستان تورینگ این باشد که او فقط به جنگ و رمزنگاری فکر نمی‌کرد. سال‌ها قبل و بعد از جنگ، تورینگ درباره‌ی چیزی فکر می‌کرد که در آن زمان بیشتر شبیه داستان علمی‌تخیلی بود: آیا یک ماشین می‌تواند فکر کند؟ 🤖

او در سال ۱۹۵۰ مقاله‌ای منتشر کرد و به جای اینکه مستقیماً بپرسد «آیا ماشین‌ها فکر می‌کنند؟»، یک آزمایش پیشنهاد داد که بعدها به نام آزمون تورینگ معروف شد. ایده ساده اما عمیق بود: اگر یک انسان هنگام گفت‌وگو نتواند با اطمینان تشخیص دهد طرف مقابل یک انسان است یا ماشین، آیا می‌توان گفت ماشین نوعی هوش از خود نشان داده است؟

تورینگ همچنین مفهوم ماشین تورینگ را مطرح کرد؛ یک مدل نظری که بعدها به یکی از پایه‌های مهم علم کامپیوتر تبدیل شد. بسیاری از مفاهیمی که امروز در برنامه‌نویسی و محاسبات می‌بینیم، به نوعی با همین تفکرات اولیه ارتباط دارند. اما زندگی تورینگ پایان خوشی نداشت. به دلیل قوانین تبعیض‌آمیز بریتانیا در آن زمان، او به خاطر هم، جن، س‌گ، را بودن تحت پیگرد قرار گرفت و مجبور شد با پیامدهای سنگینی روبه‌رو شود. دانشمندی که به کشورش کمک کرده بود، خودش قربانی قوانینی شد که سال‌ها بعد ناعادلانه شناخته شدند.

تورینگ در سال ۱۹۵۴، در سن ۴۱ سالگی، براساس مسمومیت از دنیا رفت. خیلیا معتقد بودن که خود،ک،ش،ی بوده اما مادرش بر این باور نبود. سال‌ها بعد، اهمیت کارهای او بیشتر و بیشتر شناخته شد. در سال ۲۰۱۳، ملکه الیزابت دوم او را رسماً عفو کرد. امروز وقتی درباره‌ی کامپیوتر، الگوریتم، هوش مصنوعی و حتی سؤال «آیا ماشین‌ها می‌توانند فکر کنند؟» صحبت می‌کنیم، نام آلن تورینگ هنوز شنیده می‌شود. تورینگ فردی بود که چندین میلیون آدم رو در جنگ جهانی دوم نجات داد اما تا وقتی زنده بود پاداشی که باید به او داده نشده و این واقعا ناراحت کنندس.