تاریخ نجوم

انسان ها از هزاران سال پیش به آسمان بالای سر خود نگاه کردن و پرسش های بسیاری درباره آن داشتند. از آن زمان تاکنون ، دانشمندان برای یافتن پاسخ پرسش ها تلاش کرده اند و پاسخ بعضی از آن ها را یافته اند. امروزه نجوم پیشرفت زیادی کرده و بسیار وسیع تر و پیچیده تر از قبل شده است.

نجوم در دوران باستان مصری های باستان تقویمی داشتند که با استفاده از آن، روز و ساعت را متوجه می شدند. بابلی ها هم رصد گران ماهری بودند. آن ها سیاره زهره را به خوبی رصدکردند و متوجه دوره های زمانی خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی شدند. به این ترتیب، بابلی ها توانستند گرفتگی های بعدی را نیز پیش بینی کنند.

نجوم در ایران قدیم به نظر می رسد که هخامنشیان ۲۵۰۰ سال پیش، به کمک علم نجوم، زمان سال نو و عید نوروز را پیش بینی می کرده اند. نجوم در ایران پس از ظهور اسلام با وجود دانشمندان بزرگی چون عبدالرحمن صوفی رازی و ابوریحان بیرونی به اوج خود رسید. صوفی رازی کتاب ارزشمندی به نام ( صور الکواکب ) نوشت و در آن، نقشه های از صوفی های فلکی مختلفی را ترسیم کرد.

رصدخانه ی مراغه خواجه نصیرالدین توسی در زمان حمله مغول به ایران، رصدخانه ی مراغه را تأسیس کرد. در این رصدخانه، ابزار های مختلفی برای اندازه‌گیری موقعیت ماه، ستاره ها و سیاره ها وجود داشت که بعضی از آنها را دانشمندان مسلمان ایرانی اختراع کرده بودند. خواجه نصیرالدین به همراه جمعی از دانشمندان دیگر در این رصدخانه فعالیت می کردند.

• طبق یک عقیده قدیمی هندی ها، جهان بر دوش چهار فیل قرار دارد که روی یک لاک‌پشت ایستاده اند. • بنای چغازنبیل ۳۲۰۰ سال پیش ساخته شده است. بعضی از محققان عقیده دارند که در آن زمان، ایرانیان از روی این بنا آسمان را رصد می کرده اند. • کتاب صور الکواکب قرن ها یکی از مهم‌ترین منابع منجمان سراسر نیا برای شناخت آسمان بود. • تا ۴۰۰سال پیش، دانشمندان فکر می کردند که زمین مر کز جهان است و همه ی عالم به دور آن می گردد.

بطلمیوس نظریه زمین مرکزی را به خوبی توضیح داد. کتاب بطلمیوس از ۱۵۰۰ سال مهم ترین کتاب های نجومی بودند. ابوریحان بیرونی با استفاده از یک کوه بلند و محاسبات ریاضی، شعاع زمین را با دقت خوبی اندازه گیری کرد. کپرنیک خورشید را مرکز جهان دانست و بحث و گفت و گوی تازه ای در دنیای نجوم ایجاد کرد. گالیله نخستین کسی است که با تلسکوپ آسمان را رصد کرد. رصد های او بهترین دلیل برای تأیید نظریه ی خورشید مرکزی بود. نیوتون جاذبه را کشف کرد و با محاسبات دقیق، حرکت سیارات به دور خورشید را توضیح داد. اینشتین نظریه های این فیزیک دان در پیشرفت نجوم بسیار تاثیرگذار بود.