آنگلا مرکل: میراث شانزده سال طوفان

آنگلا مرکل، متولد ۱۷ جولای ۱۹۵۴ در هامبورگ، از ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۱ به عنوان اولین صدراعظم زن آلمان، بی‌شک یکی از تعیین‌کننده‌ترین چهره‌های تاریخ معاصر اروپاست. شانزده سالی که او بر مسند قدرت بود، پر بود از بحران‌های بزرگ و تصمیم‌هایی که سرنوشت یک قاره را رقم زد.

داستان او با یک مهاجرت عجیب شروع میشود. با نام اصلی آنگلا دوروتیا کاسنر در آلمان غربی به دنیا آمد، اما وقتی فقط چند هفته‌اش بود، خانواده‌اش به آلمان شرقی تحت کنترل کمونیست‌ها نقل مکان کردند؛ جایی که پدرش به عنوان یک کشیش لوتری فعالیت میکرد. بزرگ‌شدن در آن فضای بسته و پر از محدودیت، او را به دنیای امن علم پناه داد. در دانشگاه لایپزیگ فیزیک خواند و بعدتر دکترایش را در شیمی کوانتوم گرفت. دنیای او تا سال ۱۹۸۹ همان آزمایشگاه بود، اما با فروپاشی دیوار برلین، ورق برگشت. موج دموکراسی‌خواهی او را هم با خودش برد و خیلی زود، مسیر زندگی‌اش از معادلات کوانتومی به معادلات سیاسی تغییر کرد.

بعد از اتحاد دوباره آلمان در ۱۹۹۰، مرکل به حزب دموکرات مسیحی پیوست و خیلی سریع در دولت هلموت کوهل، صدراعظم وقت، جا باز کرد؛ اول به عنوان وزیر خانواده و بعد وزیر محیط زیست. اما آن لحظه‌ای که عیار واقعی جاه‌طلبی‌اش رو شد، سال ۱۹۹۹ بود. در میانه یک رسوایی مالی بزرگ، او با انتشار مقاله‌ای تند و جسورانه، آشکارا از کوهل، کسی که روزگاری مربی سیاسی‌اش بود، خواست تا کناره‌گیری کند. این حرکت جسورانه، که برای خیلی‌ها تکان‌دهنده بود، مسیر را برای رهبری او بر حزب در سال ۲۰۰۰ هموار کرد.

در ۲۲ نوامبر ۲۰۰۵ رسما صدراعظم آلمان شد و طولی نکشید که مهارت عجیبش در مدیریت بحران به آزمون گذاشته شد: · منطقه یورو و سیاست ریاضت: وقتی بحران بدهی یونان بالا گرفت، مرکل با چهره‌ای آهنین ظاهر شد و روی یک فرمول سخت‌گیرانه پافشاری کرد: اصلاحات مالی سخت در ازای کمک‌های مالی. همین سرسختی بود که لقب «مادام نه» را برایش به ارمغان آورد. · سیاست پناهندگان (۲۰۱۵): بحث‌برانگیزترین تصمیم دوران صدارتش را شاید بتوان در یک جمله خلاصه کرد: «ما میتوانیم این کار را انجام دهیم». در اوج بحران پناهجویان، او مرزها را باز گذاشت و آلمان پذیرای بیش از یک میلیون پناهجو از خاورمیانه شد. این تصمیم که از سر اعتقاد بود، برایش گران تمام شد؛ هم محبوبیتش افت کرد و هم به رشد احزاب راست‌گرا دامن زد. · انرژی هسته‌ای: فاجعه اتمی فوکوشیما در ۲۰۱۱، یک چرخش ۱۸۰ درجه در سیاست‌هایش ایجاد کرد. او که تا دیروز حامی انرژی هسته‌ای بود، ناگهان فرمان خاموشی تدریجی تمام نیروگاه‌های اتمی آلمان تا سال ۲۰۲۲ را صادر کرد.

برخلاف بسیاری از سیاستمداران که انگار به صندلی‌شان چسبیده‌اند، مرکل در اوج اقتدار و کاملا داوطلبانه، در سال ۲۰۲۱ از قدرت کناره‌گیری کرد و صحنه را به اولاف شولتس سپرد. او با کارنامه‌ای رنگارنگ از یک اقتصاد قدرتمند، یک بحران پناهجویان بحث‌برانگیز، و ایستادگی در برابر چهره‌هایی مثل پوتین و ترامپ، بی‌سروصدا و در کمال آرامش از سیاست خداحافظی کرد.