Midnight 
بذارین یک کم درمورد ترجمهی هوش مصنوعی که این روزها باب شده صحبت کنیم. سوال اصلیای که میخوایم بهش جواب بدیم اینه که آیا ترجمه ماشینی / ترجمه هوش مصنوعی برای ترجمه کتاب، داستان، و رمان قابل استفاده است یا نه.
خب، از همین اسلاید اول به سؤالی که مطرح کردیم جواب میدم و اون جواب نه عه. نه. ترجمهی هوش مصنوعی برای کتاب جوابگو نیست. برای استفاده شخصی و فهمیدن بخشهایی از متن مفید عمل میکنه اما برای کل کتاب نه. پس هرجا دیدین که سفارش ترجمه با هوش مصنوعی قبول میکنن یا اینکه نوشتن ترجمه هوش مصنوعی فلان کتاب فرار کنین.🏃♀️ حتی اگه تهش ذکر شده که کیفیت عالیه و ترجمه کاملا رایگانه.
حالا چرا؟ چرا باید به ترجمههای هوش مصنوعی نه گفت؟ اصلا ایراد کار کجاست؟ (قدم به قدم به این موضوع میپردازیم و در ادامه سه تا جواب به این سوال میدم و هرکدوم رو توضیح میدم.)
۱- بهترین نسخههای ترجمه هوش مصنوعی هم همچنان نقص دارن. حتی نسخههای پرمیوم. این ترجمهها هرچقدر هم خوب باشن توسط یه دستگاه انجام میشن که هرچقدر هم هزینه کنی و بهش ترجمه رو یاد بدی بازم ادبیات انسانها رو مثل یه ماشین درک میکنه. یعنی... بهترین نسخه جیپیتی هنوزم به نسبت ترجمهی انسانی ضعیفه. (برای مقالات و کار علمی تا حدی قابل قبوله ولی برای ادبیات خییییلی جای کار داره. مخصوصا برای داستانای فانتزی.) یه مثال خوبش توی بازگویی لحن و دیالوگه. شاید هرازگاهی دیده باشین که توی بعضی کتابها دیالوگها یه جا محاورهایه و یه جا کتابی نوشته شده. این به خاطر اینه که ترجمه احتمالا توسط هوش مصنوعی انجام شده و برای هوش مصنوعی تشخیص درست لحن و اینکه کجا متن دیالوگه و کجا کتابی سخته. در نتیجه لحن دیالوگ کاراکترها توی بخشهای مختلف کتاب فرق میکنه و گاهی حتی به جای محاورهای کتابی نوشته میشه که این کیفیت رو میاره پایین.
۲- ذهن مخاطب رو مسموم میکنه. چرا مخاطب کتابخون باید برای خرید یه کتاب و ترجمهی یه مترجم صبر و هزینه کنه وقتی با یه مدت زمان کمتر و هزینه کمتر میتونه ترجمه هوش مصنوعی رو بخره و کتاب رو بخونه؟ چرا باید یه مخاطب توی کانال ۵۰ نفرهی من عضو شه، دو سال صبر کنه تا من ترجمه کتاب رو تموم کنم؟ چرا باید ۶۰۰ تومن هزینه کتاب چاپی یا ۳۰۰ تومن هزینه فایل کتاب آنلاین رو بپردازه وقتی یه نسخه راحتتر و ارزونتر هست؟ خب... اگه برای کتابی که میخونید ارزش قائل باشید جواب سوال بالا مشخصه. چون کیفیت ترجمهی دستی بهتره (معمولا. هرچند همونم گاهی اوقات ایراد داره). ولی اگه تازه وارد گود کتاب و کتابخونی شده باشید و هزینه و وقت و حوصله و حتی ذوق کتابی که الان مد شده و دل تو دلتون نیست بخونیدش در اولویت باشه... اینجاست که جواب مبهمه. دیگه ترجمهی دستی برای فرد نمیصرفه. (توی اسلاید بعد بیشتر توضیح میدم...)
(در ادامهی اسلاید قبل...) پس مخاطب ناخوداگاه به ترجمه ماشینی رو میاره چون در دسترستره. و وقتی یکی دو بار امتحانش میکنه و همه هم میگن عه این چه خوبه و راحته... دیگه بهش عادت میکنه. یه چندوقت اشتباها رو ندید میگیره و بعد دیگه چشمش اشتباههای ترجمه رو نمیبینه و حتی متوجه هم نمیشه. یعنی درک مخاطب از کتاب در حد ترجمه ماشینی میاد پایین! سطح توقعش میاد پایین! و ارزش ترجمهی دستی هم میاد پایین! یعنی نه تنها خریدارهای کتاب کاغذی و خوب کم میشن... که حتی ممکنه ترجمهی دستی رو از مد افتاده و بیخود یا هدررفت پول و وقت بدونن! که برمیگرده به همون موردی که گفتم... یعنی ذهن مخاطب ناخوداگاه مسموم میشه و ارزش کار از دست میره.
۳- بازار کار دست ترجمهی ماشینی میفته. وقتی رنج بزرگی از کانالها و مخاطبها به این کار جذب بشن ترجمهی دستی اون لابهلا گم میشه. انتشاراتیها و آنلاین شاپها که خریدار اول و آخر ترجمهی کتاب هستن درست مثل مخاطب با یه دریای بزرگ از مترجمهای نیمه مصنوعی (نیمه دستی نیمه هوش مصنوعی) یا بدتر، کلا ترجمه هوش مصنوعی، روبرو میشن. پیدا کردن مترجمها سختتر میشه. حمایت از کارشون عملا غیرممکن. و بدتر اینکه اعتماد بقیه به مترجمها کمرنگ میشه. یعنی همونایی که دنبال کار خوب هستن هم شک میکنن که ترجمه هوش مصنوعیه یا نه (حق هم دارن شک کنن. چون تنها چیزی که دیدن یه محیط مسمومه). در نتیجه، یا سیل تهمت و نقد منفی روانهی مترجمها میشه و اونا هم ترکش میخورن، یا اصلا کارشون دیده نمیشه و خاک میخورن.
البته تمام این حرفایی که زدم دلیل نمیشه که بریزیم پیوی کسایی که ترجمه ماشینی انجام میدن و بگیم اره تو داری نون بقیه رو آجر میکنی! از نظر فنی اونا هم دارن خدمات ارائه میدن، فقط خودشون ارائه دهنده خدمات نیستن و اون میون واسطه محسوب میشن :) به هرحال، راهش تهمت، توهین یا دعوا نیست. راهش سکوته. قصد کمک دارید؟ قصد اعتراض دارید؟ سراغشون نرید. استفاده نکنید. همینقدر ساده. برای خودتون، برای چیزی که میخونید، برای کسایی که این حرفه کارشونه ارزش قائل بشید. بله، هزینهبره. ولی از قدیم گفتن هیچ چیز ارزونی بی علت نیست.
عالی