از این همه خودتحقیری خسته شده‌ام!

به نام یزدان یکتا امیدوارم براتون مفید واقع بشه.

چندین ماه پیش از طریق فضای مجازی با کاربری مواجه و متوجه شدم که او دختری نوجوان و همسن من است که موفق شده کتابی منتشر کند. به او تبریک گفتم و از آنجا که خود نیز علاقه‌مند به نویسندگی بودم، درباره روند انتشار کتاب از او سوال کردم. پس از توضیح مراحل چاپ و انتشار بیان کرد که یکی از سختی‌های کار نویسندگان ایرانی یافتن ناشر است. چراکه بیشتر ناشران کار تالیفی را نمی‌پذیرند. این موضوع باری دیگر داغ دلم را تازه کرد.

زمانی که برای اولین بار چشمم در کتابراه به چند کار ایرانی در ژانرهای فانتزی و علمی-تخیلی خورد و از دیدن آنان متعجب شدم. به واسطه تبلیغات و رایگان بودن جلد‌های نخست برخی مجموعه‌ها، من در سال گذشته پنج مجموعه را جهت امتحان شروع کردم و قانع شدم که چهار مجموعه بین آنان را ادامه دهم و یکی از آنها را نیز به پایان رسانده‌ام. اما سختی کار به آنجا بود که تنها به نسخه های الکترونیک دسترسی داشتم.

اوایل تابستان امسال زمانی که برای مدتی کوتاه آزاد بودم که بدون فکر به درس و مدرسه انبوهی کتاب بخرم، به شکل اتفاقی در قفسه‌های کتابفروشی چشمم به دو مجموعه فانتزی ایرانی خورد و سریعا هردو را خریدم. چون فکر کردم ممکن است دیگر هرگز به آن دسترسی پیدا نکنم، وگرنه هیچکدام جز اولویت‌هایم در خواندن کتاب‌های ایرانی نبودند. حقیقتا تا پیش از آشنایی با مجموعه میدگارد حتی خبر نداشتم که به فانتزی‌نویس‌های ایران هم مجوز چاپ می‌دهند، لازم نیست توضیح دهم چرا. خودتان از سختگیری‌های عجیبی که در حق کارهای داخلی می‌شود آگاهی دارید. زمانی که مواردی مشابه را کتب خارجی ببیند چیزی نمی‌گویند، ولی نوبت آثار داخلی که می‌رسد انتظار آثاری را دارند که گاها فقط بدرد کودک شش ساله می‌خورد.

اما درد حقیقی من این بود که چرا مردم ما به هموطنان خود باور ندارند؟ زمانی که می‌خواستم مجموعه‌هایی که خوانده بودم را به دیگران معرفی کنم، اولین حرف همه‌شان این بود که فانتزی ایرانی نمی‌خوانند. انتظار ندارند که نویسندگان ایرانی کار خوبی بنویسند. زمانی که نظرات کتاب"همه آنان از خدایان بودند" را در کتابراه و طاقچه می‌خواندم، بارها چشمم به این جمله خورد:《ما فکر کردیم آقای امین فرد مترجم کتاب است، تعجب کردیم که او خودش نویسنده بود!》 یعنی داستانی تخیلی نمی‌تواند در ذهن یک ایرانی شکل بگیرد؟ یعنی مردم ما از نویسندگان آمریکایی کم دارند و نمی‌توانند جهانی برای پردازش داستان خود خلق کنند؟

من هرگز منکر ایرادات کارهای داخلی و نقص‌های آنان نیستم! اما این حجم از خودتحقیری و عدم باور به نویسندگان داخلی را هم روا نمی‌بینم. اینکه آنقدر نسبت به کتاب‌هایشان بی توجه باشیم که حتی نام خیلی از آنها نیز شنیده نشود. اینکه به علت تبلیغات کم از چشم مردم دور بمانند. اینکه از بابت فروش کم کتاب‌ها به شکل عمده چاپ نشوند و چاره‌ای جز استفاده از نسخه الکترونیک کتاب نباشد.

در این میان جمع دیگری هم نشسته‌اند با یافتن کوچکترین شباهتی به نویسندگان انگ کپی‌برداری می‌زنند. مگر چند ایده نو در جهان است که نویسندگان بخواهند از آنان بهره برند؟ جز آن است که بخش عمده‌ای از تخیلات نویسنده حاصل تجربیات واقعی اوست که با افکار و احساسات او در آمیخته؟ فکر می‌کنم مسئله ناتوانی نویسندگان نیست، تنها جرات ندارند از این همه قضاوت زودهنگام دست به قلم ببرند. ما تاریخی غنی، فرهنگی متنوع و اساطیری با قدمت کهن داریم، آنوقت همین نویسندگان ایرانی اکثرشان براساس فرهنگ‌های خارجی کتاب می‌نویسند! انگار استفاده از اسطوره‌های یونان و روم از استفاده از اساطیر خودمان بهتر است. عده‌ای از بردن نام دین آشکارا در آثار خود وحشت دارند. گرچه برخی نویسندگان هم این گونه نیستند. یکی از کاربران کتابراه نوشته بود ملت ما حتی به دیدن نام‌های فارسی در کتاب‌های فانتزی نیز عادت ندارند و من یاد حس شیرین خود هنگام خواندن "دروازه مردگان" و "نفرین بال سوخته" و رد شدن چشمانم از روی نام‌های ایرانی افتادم.