طعم‌ هایی که در حال انقراض هستند

وقتی فردا دیگر شکلاتی در کار نیست

تصور کن یک روز از خواب بیدار شوی و دیگر خبری از شکلات نباشد. نه در ویترین شیرینی‌فروشی‌ها، نه در یخچال فروشگاه‌ها، نه حتی در کافه‌های لوکس. این فقط یک سناریوی تخیلی نیست. دانشمندان هشدار می‌دهند که تا سال ۲۰۵۰، ممکن است کاکائو، ماده اصلی شکلات، به قدری کمیاب شود که این خوراکی محبوب به یک کالای اعیانی و گران‌بها تبدیل گردد. گرمایش زمین، باران‌های سیل‌آسا، خشکسالی‌های طولانی و بیماری‌های قارچی، دارد درختان کاکائو را یکی پس از دیگری نابود می‌کند. اما کاکائو تنها قربانی این بحران نیست. قهوه، موز، عسل طبیعی و بسیاری از طعم‌های آشنا هم در صف انقراض ایستاده‌اند.

شکلات فقط یک خوراکی نیست. یک صنعت ۱۰۰ میلیارد دلاری است که جان میلیون‌ها کشاورز در غرب آفریقا به آن وابسته است. بیش از ۶۰ درصد کاکائوی جهان در چهار کشور ساحل عاج، غنا، کامرون و نیجریه تولید می‌شود. این کشورها آب و هوایی مرطوب با بارش کافی و دمای معتدل دارند. اما تغییرات اقلیمی این تعادل را برهم زده است. به ازای هر یک درجه سانتی‌گراد افزایش دمای هوا، جو حدود ۷ درصد رطوبت بیشتری نگه می‌دارد. این یعنی باران‌های سیل‌آسا و شدیدتر، آب‌گرفتگی، فرسایش خاک، و شرایط عالی برای رشد بیماری‌های قارچی. در دو سال گذشته، تولید کاکائو در غرب آفریقا تا ۴۰ درصد سقوط کرده است. قیمت کاکائو به بالاترین سطح از دهه ۱۹۷۰ رسیده. یک کشاورز کاکائو در غنا می‌گوید ما حدود ۶۰ درصد از درختان کاکائو را از دست داده‌ایم. درآمد کشاورزان کاهش شدیدی داشته و وضعیت معیشتی سخت‌تر شده است. دانشمندان دانشگاه برکلی کالیفرنیا و شرکت بزرگ مارس، یک میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرده‌اند تا با تغییر ژن گیاه کاکائو، جهان را از کمبود شکلات نجات دهند. اما آیا این کار به موقع انجام می‌شود؟

قهوه دومین قربانی بزرگ تغییرات اقلیمی است. نخستین تحقیقات همه‌جانبه درباره خطرات پیش روی گیاه قهوه نشان می‌دهد که ۶۰ درصد از ۱۲۴ گونه شناخته‌شده قهوه در آستانه انقراض قرار دارند. این یعنی بیش از صد نوع درخت قهوه که به طور طبیعی در جنگل‌ها می‌رویند، در معرض نابودی هستند. قهوه وحشی برای صنعت قهوه حیاتی است. چون اگر بیماری یا آفتی به مزارع قهوه حمله کند، فقط ژن‌های موجود در گونه‌های وحشی می‌توانند نجات‌بخش باشند. محققان می‌گویند اگر به خاطر گونه‌های وحشی قهوه نبود، حالا در جهان قهوه کافی برای نوشیدن نداشتیم. قهوه عربیکا که ۷۰ درصد قهوه مصرفی جهان را تشکیل می‌دهد، به شدت در برابر بیماری‌ها و تغییرات آب و هوایی آسیب‌پذیر است. بیماری قارچی زنگ زدگی برگ قهوه، در فصل برداشت ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲، ۷۰ درصد از مزارع آمریکای مرکزی را تحت تأثیر قرار داد و بیش از ۱.۷ میلیون شغل را از بین برد. این بیماری یکی از فاجعه‌بارترین آفات گیاهی در تاریخ است و اگر گونه‌های وحشی مقاوم در طبیعت نابود شوند، صنعت قهوه ممکن است با فاجعه‌ای بی‌سابقه روبرو شود.

شاید باورتان نشود اما موزی که امروز می‌خورید، با موزی که پدربزرگ‌هایتان می‌خوردند، یکی نیست. در دهه ۱۹۵۰، یک بیماری قارچی به نام پاناما، موزهای رایج جهان را نابود کرد. گونه‌ای به نام گروس میشل که ۹۹ درصد موزهای جهان را تشکیل می‌داد، عملاً منقرض شد. نجات صنعت موز فقط با پیدا کردن یک گونه جدید ممکن شد. گونه کاوندیش که امروز ۹۹ درصد موزهای جهان را تشکیل می‌دهد. اما این گونه هم دارد با همان بیماری دست و پنجه نرم می‌کند. یک سویه جدید از قارچ پاناما، در حال نابودی مزارع موز در آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی است. دانشمندان هشدار می‌دهند که اگر جایگزین جدیدی پیدا نشود، موز کاوندیش هم ممکن است سرنوشت گروس میشل را پیدا کند.

در بحبوحه این نگرانی‌ها، دانشمندان به دنبال جایگزین‌هایی برای کاکائو هستند. یکی از امیدوارکننده‌ترین گزینه‌ها، درخت خرنوب است. این گیاه که در مناطق مدیترانه‌ای می‌روید، بسیار مقاوم‌تر از کاکائو است. در اقلیم‌های گرم و خشک رشد می‌کند، به آب کمی نیاز دارد و از خشکسالی جان سالم به در می‌برد. پس از برشته کردن، خرنوب عطری منحصربه‌فرد آزاد می‌کند که به کاکائو شباهت دارد. اما طعمش دقیقاً مثل شکلات نیست. برای حل این مشکل، دانشمندان دانشگاه ملی سنگاپور با استفاده از آنزیم‌ها، طعم خرنوب را به کاکائو نزدیک‌تر کرده‌اند. پژوهشگران می‌گویند با روی آوردن به محصولات مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی مثل خرنوب، می‌توانیم صنعت شکلات را در برابر بحران‌های آینده تاب‌آورتر کنیم.

شاید فکر کنید ناپدید شدن شکلات و قهوه، فقط یک خبر تلخ برای خوش‌خوراک‌هاست. اما این بحران، نشانه‌ای از یک فاجعه بزرگ‌تر است. تغییرات اقلیمی فقط درختان کاکائو و قهوه را تهدید نمی‌کند. زنجیره غذایی جهان را به هم می‌ریزد. میلیون‌ها کشاورز در کشورهای فقیر، شغل و درآمد خود را از دست می‌دهند. قیمت مواد غذایی افزایش می‌یابد و ناامنی غذایی گسترش پیدا می‌کند. کریستینا دال، معاون علمی سازمان کلایمت سنترال، می‌گوید: یکی از محبوب‌ترین خوراکی‌های دنیا در خطر است. او معتقد است که آگاهی از این مسئله می‌تواند مردم را به تفکر درباره آثار فعالیت‌های انسانی بر محیط زیست وادارد و به انگیزه‌ای برای کاهش آسیب‌های اقلیمی تبدیل شود.

شکلات، قهوه، موز و بسیاری از طعم‌های آشنا، دارند در برابر چشمان ما ناپدید می‌شوند. شاید تا ۲۰ سال دیگر، شکلات به کالایی گران‌بها تبدیل شود که فقط در مناسبت‌های خاص و با قیمت‌های گزاف به دست بیاید. شاید قهوه‌ای که هر روز صبح می‌نوشید، به یک نوشیدنی لوکس برای طبقه مرفه تبدیل شود. اما این پایان ماجرا نیست. دانشمندان در حال تلاش برای نجات این طعم‌ها هستند. تغییر ژن گیاهان، پیدا کردن جایگزین‌های مقاوم، و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، سه راهکاری است که می‌تواند این بحران را مهار کند. سوال این است که ما چه نقشی می‌توانیم داشته باشیم؟ شاید با کاهش مصرف بی‌رویه، حمایت از کشاورزان پایدار، و فشار بر دولت‌ها برای کاهش تغییرات اقلیمی، بتوانیم این طعم‌ها را برای نسل‌های آینده حفظ کنیم. طعمی که امروز می‌چشیم، ممکن است فردا فقط یک خاطره باشد. بستگی به ما دارد که آیا اجازه می‌دهیم این طعم‌ها برای همیشه از بین بروند یا نه.

ممنون که تا آخر این پست همراه من بودید :) این پست چقدر به شما کمک کرد؟ از 1 تا 20 نمره بدهید!🗣🤝🏻