اثر نورافکن

ببین، اسم فانتزیش هست «اثر نورافکن»، ولی تهش می‌شه همون «چرا ما فکر می‌کنیم همه چشم‌هاشون به ماست، درحالی‌که هیچ‌کس حتی متوجه نیست ما چیکار کردیم.

بیا صاف بگم. چند بار شده بری مهمونی، یهو توی ذهنت بگی «ای وای، موهاش توی باد کِج شد، حتماً همه دارن به این شاخک لعنتی که روی سرم رفته نگاه می‌کنن»؟ یا مثلاً تو کلاس درس، استاد یه سوال بپرسه، جوابتو بدی، یه کم غلط از آب دربیاد. همون لحظه حس می‌کنی داری تو آتیش می‌سوزی، فکر می‌کنی ته کلاس اون دختره داره بهت می‌خنده، رفیقت داره فکر می‌کنه چقدر خنگی، استاد داره توی دفترش یادداشت می‌کنه که «این بنده‌خدا هیچی نمی‌دونه».

والا هیچ کدومشون این کارا رو نمی‌کنن! این مغز شماست که یه چراغ قوهٔ بزرگ گذاشته روی سر خودت و بهت می‌گه: «نگاه کن! همه دارن به ما نگاه می‌کنن!» درصورتی که واقعیت اینه که:

۱. اون دختره داره فکر می‌کنه خودش چقدر چاق شده یا نه. ۲. اون رفیقت دائم داره به این فکر می‌کنه که چرا هنوز به پیام نامزدی‌اش جواب ندادن. ۳. اون استاد هم فقط داره به ناهار فکر می‌کنه که کوفته بهتره یا جوجه. (جهت حوصله سر بر نشدن اینجوری میگم)

تحقیقات علمی می‌گه ما شدیداً بیش‌تر از حد واقعی، خودمون رو مرکز عالم می‌دونیم. یعنی فکر می‌کنیم یه افکت نورافکن داریم روشن کردیم و همه دارن به پاهای لرزان یا لکهٔ کوچولوی سس گوجه روی پیراهنمون خیره شدن، غافل از اینکه هر آدمی تو اون جمع، غرق فکر کردن به لکهٔ سس گوجهٔ خودشه!

جالب‌ترین بخشش کجاست؟ وقتی این قضیه رو بفهمی، یهو یک عالم از استرس‌های پوچت می‌ریزه بیرون. مثلاً دیگه اونقدر موقع راه رفتن نگران دست‌هات نیستی که کجا بذاریشون. چون می‌دونی هیچ‌کی اونقدرها که تو فکر می‌کنی، بهت توجه نداره. مردم اونقدر درگیر آینهٔ ذهن خودشون هستن که تو فقط یه کاراکتر پس‌زمینه‌ای برای اونا هستی.

پس دفعهٔ بعد که خواستی توی خیابون از خجالت آب بشی چون یهو پات به جدول خورد، به خودت بگو: «فلانی، چراغ رو خاموش کن. هیچ‌کس نگاه نمی‌کنه. همه دارن موبایلشون رو چک می‌کنن یا به این فکر می‌کنن که ماشینشون رو کجا پارک کردن.»