ماشینِ منطق در برابر قلبِ تپنده دو رویِ یک سکه‌ی همدلی؟

فرض کن یه نفر می‌تونه دقیق بفهمه داری چی تو سرت می‌گذره، ولی کوچک‌ترین حسی بهش انتقال پیدا نمیکنه! یا یکی دیگه، غرقِ احساساتِ بقیه میشه، ولی نمی‌دونه چطوری از خودش واکنش نشون بده! این داستانِ «همدلی شناختی» و «همدلی عاطفی» عه. بیا ببینیم این دو تا چطور می‌تونن آدم‌ها رو از هم متفاوت کنن🪅

همدلی یعنی توانایی درک و تجربه‌ی وضعیت ذهنی یا احساسی فرد دیگه به عبارت دیگه یعنی بتونی بفهمی و گاهی احساس کنی فرد دیگه چی داره می‌گذره توش. همدلی یه مهارت پیچیده‌ی شناختی و عصبیه که چند مرحله داره: 🪞 ادراک: یعنی تشخیص نشونه‌های هیجانی مثل چهره، لحن، رفتار 🪞درک ذهنی: تفسیر و فهمیدن دلیل اون احساس 🪞واکنش عاطفی: حسِ مشترک پیدا کردن یا واکنش هیجانی داشتن 🪞واکنش اخلاقی یا رفتاری: یعنی بر اساس اون احساس تصمیم بگیریم کمک کنیم، تسکین بدیم یا راه حل بدیم. همدلی رو میشه به انواع مختلفی تقسیم کرد که تو اسلاید های بعدی باهاشون آشنا میشیم.

🪞همدلی شناختی: این نوع همدلی به توانایی درک و تفسیر دیدگاه و احساسات دیگران اشاره داره. افراد با همدلی شناختی قوی می‌تونن به خوبی درک کنند که دیگران چگونه فکر می‌کنند و چرا به یک شکل خاص رفتار می‌کنن. تو این حالت: ذهن طرف رو تحلیل می‌کنی زاویه دیدش رو درک می‌کنی می‌فهمی چرا ناراحته، چرا عصبانیه، چرا مضطربه،ولی الزامی نیست خودت هم همون حس رو بگیری. مثال: دوستت امتحانش رو خراب کرده و گریه می‌کنه. تو با همدلی شناختی قوی کاملا احساسش رو درک میکنی و میفهمی چرا ولی شاید به طور مستقیم خودت ناراحت نشدی. 🪞این نوع همدلی بیشتر مربوط به بخش‌های شناختی مغزه (مثل قشر پیش‌پیشانی)

🪞همدلی عاطفی: این نوع همدلی به توانایی احساس کردن و به اشتراک گذاشتن احساسات دیگران اشاره داره. افراد با همدلی عاطفی قوی قادرن احساسات دیگران را به خوبی تجربه کنند و به اونا پاسخ احساسی مناسب بدن اینجا دیگه فقط تحلیل و فهمیدن چرایی ایجاد حس نیست انتقال احساسه. مثال: یکی گریه کنه، بغض می‌کنی،یکی استرس بگیره، دل تو هم می‌ریزه،یکی خوشحال باشه، تو هم ذوق می‌کنی. 🪞این نوع همدلی بیشتر با سیستم لیمبیک و نورون‌های آینه‌ای در مغز مرتبطه.

🪞همدلی در افراد سایکوپت: در افراد سایکوپت همدلی شناختی معمولا در حالت طبیعی قرار داره اما همدلی عاطفی پایینی دارن، مغز سایکوپت‌ها معمولاً نقص‌های آشکاری در مدارهای هیجانی داره، فعالیت قسمت بادامه مغز کاهش‌یافته ؛ به همین دلیل محرک‌های هیجانی مانند ترس و درد را به‌درستی پردازش نمی‌کنه همچنین به علت فعالیت کم قشر جزیره‌ای قدامی و قشر سینگولیت قدامی واکنش کمتر نسبت به مشاهده‌ی درد یا رنج دیگران دارن. که در سایکوپت هایی با همدلی شناختی بالا منجر به سو استفاده و دستکاری روانی و دروغ‌گویی مزمن بشه، البته نه لزوما رفتار خشو/نت‌‌آمیز این افراد با این ویژگی میتونن تو محیط کار موفق تر شن یا سیاست مداران و مدیر های خوبی بشن.

🪞همدلی در افراد اوتیسم برعکس سایکوپت هاست اونا همدلی شناختی ضعیف و همدلی عاطفی طبیعی یا بالاتر از میانگین دارن و بادامه مغز ممکن اونا واکنش طبیعی یا حتی شدیدتری نسبت به محرک‌های هیجانی نشون بده. البته کمبود همدلی شناختی میتونه مشکلاتی مثل آسیب‌پذیری بیشتر در برابر سوءاستفاده قرار بگیرن چون خواندن نیت پنهان سخت‌تره اما افراد اوتیستیک با توجه به استعداد ها و دقت بالاشون به جزئیات میتونن در زمینه های مختلف بسیار موفق باشن.