رسانه چگونه افکار ما را شکل می‌دهد؟

ما معمولا فکر می‌کنیم انتخاب‌ها، باورها و قضاوت‌ هایمان کاملاً شخصی است، اما بخش بزرگی از نگاه ما به دنیا تحت تأثیر رسانه‌ها و اطلاعاتی شکل می‌گیرد که هر روز می‌بینیم و می‌شنویم. در این پست توضیح می‌دهیم رسانه‌ها چگونه می‌توانند افکار عمومی را شکل دهند و چطور می‌توانیم آگاهانه‌تر با اخبار و اطلاعات روبه‌رو شویم.

ما معمولاً فکر می‌کنیم رسانه‌ها فقط وظیفه دارند خبرها را منتقل کنند، اما در واقع آن‌ها مشخص می‌کنند به چه موضوعی فکر کنیم. وقتی یک اتفاق یا موضوع مدام در خبرها، سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی تکرار می‌شود، ذهن ما آن را مهم‌تر از سایر مسائل تصور می‌کند؛ حتی اگر در زندگی روزمره‌مان تأثیر زیادی نداشته باشد. مثلاً اگر چند روز پشت سر هم خبرهای مربوط به ناامنی یا بحران اقتصادی را ببینیم، ممکن است احساس کنیم همه جا ناامن شده یا اوضاع بسیار بدتر از واقعیت است، در حالی که شاید زندگی روزمره ما تغییر چندانی نکرده باشد. رسانه‌ها با انتخاب موضوعات، در واقع مسیر فکر کردن جمعی جامعه را هدایت می‌کنند.

ذهن انسان به طور طبیعی چیزهایی را که بارها می‌بیند، آشناتر و قابل‌اعتمادتر احساس می‌کند. همین ویژگی باعث می‌شود تبلیغات، شعارها یا بعضی خبرها اگر بارها تکرار شوند، کم‌کم برای مردم طبیعی و پذیرفتنی به نظر برسند، حتی اگر کاملاً دقیق نباشند. مثلاً وقتی یک محصول یا یک ایده دائماً در تبلیغات، شبکه‌های اجتماعی یا گفتگوها دیده می‌شود، مغز ما به آن عادت می‌کند و احتمال اینکه آن را انتخاب کنیم بیشتر می‌شود. به همین دلیل شرکت‌ها و رسانه‌ها روی تکرار پیام‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند، چون می‌دانند ذهن انسان در برابر پیام‌های تکراری مقاومت کمتری دارد.

گاهی تأثیر رسانه فقط در چیزی که می‌گوید نیست، بلکه در چیزی است که نمی‌گوید. وقتی فقط بخش خاصی از یک اتفاق نشان داده شود، مخاطب تصور می‌کند تمام واقعیت همان است، در حالی که بخش‌های دیگر ماجرا ممکن است دیده نشود. مثلاً اگر از یک رویداد فقط تصاویر درگیری یا مشکل پخش شود، مردم تصور می‌کنند کل آن رویداد خشونت‌آمیز بوده، در حالی که شاید بخش بزرگی از آن آرام یا مثبت بوده باشد. بنابراین انتخاب اینکه چه چیزی نمایش داده شود، می‌تواند برداشت عمومی مردم را تغییر دهد.

امروزه بسیاری از اطلاعات ما از طریق شبکه‌های اجتماعی به دست می‌آید. اما الگوریتم این شبکه‌ها معمولاً مطالبی را به ما نشان می‌دهد که شبیه چیزهایی است که قبلاً دوست داشته‌ایم یا دیده‌ایم. این باعث می‌شود کم‌کم فقط نظرات و دیدگاه‌هایی شبیه خودمان را ببینیم. مثلاً اگر چند بار ویدیو یا پست خاصی را ببینیم، برنامه فکر می‌کند به آن موضوع علاقه داریم و مدام مطالب مشابه نشان می‌دهد. در نتیجه ممکن است تصور کنیم همه مردم همین نظر را دارند، در حالی که فقط در یک «حباب اطلاعاتی» قرار گرفته‌ایم.