مورمور شدن؛ پاسخ سیستم عصبی به محرک‌های مختلف

مورمور شدن یه حس غیرعادی و موقتی روی پوسته که معمولاً شبیه حرکت مورچه‌های ریز زیر پوسته. از نظر علمی، این حالت به تغییر در پیام‌های عصبی مربوطه.

🔬تعریف علمی مورمور شدن؟! مورمور شدن(گز گز شدن) که در پزشکی به آن پارستزی (Paresthesia) گفته می‌شود، احساسی غیرطبیعی روی پوست است که بدون محرک خارجی مشخص ایجاد می‌شود. این حس می‌تواند به شکل گزگز، سوزن‌سوزن شدن، بی‌حسی خفیف یا احساس حرکت روی پوست ظاهر شود.

🧠نقش سیستم عصبی در ایجاد مورمور شدن؟! بدن انسان دارای شبکه‌ای پیچیده از عصب‌هاست که پیام‌ها را به صورت سیگنال‌های الکتریکی منتقل می‌کنند. هرگونه اختلال موقت در این انتقال—چه به علت فشار، چه تغییر جریان خون—می‌تواند باعث ایجاد پارستزی شود. سیستم عصبی شامل: سیستم عصبی مرکزی (مغز و نخاع) سیستم عصبی محیطی (اعصاب دست و پا و سایر اندام‌ها) بیشتر مورمورهای روزمره به اعصاب محیطی مربوط هستند.

💪🏻دلایل رایج مورمور شدن؟! ۱ــ فشار فیزیکی روی عصب نشستن طولانی روی پا یا خوابیدن روی دست باعث کاهش موقت جریان خون و فشار بر عصب می‌شود. با برداشتن فشار، عصب‌ها دوباره فعال شده و احساس گزگز ایجاد می‌شود. ۲ــ کاهش جریان خون وقتی خون‌رسانی به بخشی از بدن کم شود، سلول‌های عصبی موقتاً عملکرد طبیعی خود را از دست می‌دهند. ۳ــ سرما انقباض رگ‌های خونی برای حفظ گرما می‌تواند موجب کاهش خون‌رسانی سطحی و ایجاد حس مورمور شود. ۴ــ هیجانات شدید فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک در شرایط ترس یا هیجان باعث تغییرات ناگهانی در پوست و مو می‌شود. ۵ــ اضطراب و تنفس سریع تنفس سریع (هیپرونتیلاسیون) سطح دی‌اکسیدکربن خون را کاهش داده و می‌تواند گزگز دست، پا یا اطراف دهان ایجاد کند

💡فرآیند الکتریکی در عصب‌ها؟! سلول‌های عصبی با استفاده از تبادل یون‌های سدیم و پتاسیم، پیام‌های الکتریکی تولید می‌کنند. اگر این تعادل به طور موقت به هم بخورد، پیام‌های نامنظم ارسال می‌شود که مغز آن را به صورت مورمور یا سوزن‌سوزن شدن تفسیر می‌کند.

🦠ارتباط مورمور شدن با برخی بیماری‌ها؟! گاهی مورمور طولانی‌مدت می‌تواند نشانه‌ای از: کمبود ویتامین B12 دیابت مشکلات دیسک گردن یا کمر برخی بیماری‌های عصبی (البته در سنین نوجوانی معمولاً موارد ساده و موقتی شایع‌تر است.)

🩺چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟ ۱ــ بیش از چند دقیقه ادامه پیدا کند ۲ــ همراه با ضعف عضلانی باشد ۳ــ در یک سمت بدن اتفاق بیفتد ۴ــ یا به طور مداوم تکرار شود