راز آیینه ها؛ خرافات یا واقعیت؟

مطمئنا بارها به انعکاس خود در آیینه خیره شده اید و با خود فکر کرده‌ اید که چیزهای بسیار بیشتری از انعکاس وجود دارد! البته همه‌ی این چیزها، واقعیت ندارند و بعضی ها فقط خرافات و افسانه هستند.

۱ــ‌ شکستن آینه و راز هفت سال بدشانسی فرض کن یک روز صبح، دستت به آیینه می‌خوره و آیینه روی زمین میوفته و میشکنه. تیکه های بزرگ و کوچکش همه جا پخش میشن و یکهو صدایی توی ذهنت میگه :«هفت سال بدشانسی» اونوقت تو با خودت فکر میکنی، که این سخن معروف یعنی چی؟ چه نوع رازی پشتش داره؟ اگه بخوایم به قدیم‌ها بریم، ریشه این باور به روم باستان برمی‌گرده. رومی‌ها اعتقاد داشتند که آیینه فقط تصویر ما رو نشون نمی‌ده، بلکه بخشی از روح ما رو در خودش نگه می‌داره. بنابراین، شکستن آیینه به معنای آسیب دیدن روح یا حتی آزاد شدن نیروهای منفی بود. از طرف دیگه، عدد هفت هم نمادی از چرخه کامل زندگی و تغییر بود. پس می‌گفتند اگر آیینه‌ای بشکنه، هفت سال طول می‌کشه تا روح فرد دوباره به تعادل برسه. اونها برای جلوگیری از این اتفاق، تکه‌های آیینه شکسته رو دفن می‌کردند، با آب جاری تکه هاش رو میشستند یا زیر نور ماه قرار می‌دادند.

۲ــ‌ جادوی بازتاب روح در آیینه در باورهای مردم، آیینه فقط چهره فیزیکی ما رو نشون نمی‌ده؛ بلکه قسمتی از روح یا انرژی درونی‌مون رو هم بازتاب می‌ده. قدیمی‌ها می‌گفتند وقتی به آیینه نگاه می‌کنی، در واقع یه تکه از روح خودت رو می‌بینی. از زمان‌های دور، مردم می‌ترسیدند که آیینه بتونه روحشون رو بدزده یا اونو به دام بندازه! به همین خاطر، نگاه کردن به آیینه‌های قدیمی یا ترک‌خورده همیشه با ترس همراه بود. می‌گفتن اگه زیاد به آینه خیره بشی، شاید بخشی از روحت رو توی اون جا بذاری و دیگه هرگز نتونی پسش بگیری. توی روسیه، معتقدند آیینه می‌تونه روح رو برای همیشه توی خودش زندانی کنه. توی برخی از قبایل آفریقایی هم مردم فکر می‌کنند آیینه نباید نزدیک افراد بیمار یا ضعیف باشه، چون ممکنه بخشی از نیروی زندگی اون‌ها رو جذب کنه و بیمارترشون کنه.

۳ــ پوشاندن آیینه با پارچه‌ی مشکی تا حالا شده توی مراسم عزا، خونه‌ای رو ببینی که همه آیینه‌هاش با پارچه پوشونده شده؟ شاید برات عجیب بوده که چرا مردم همچین کاری می‌کنند. توی بسیاری از فرهنگ‌ها، از جمله ایران، باور بر اینه که آیینه می‌تونه روح فرد تازه‌فوت‌شده رو بازتاب بده یا حتی اون روح رو در خودش به دام بندازه! برای همین، وقتی کسی فوت می‌کنه، آیینه‌ها رو با پارچه می‌پوشونند تا روح متوفی نتونه تو آیینه گیر بیفته. یه باور دیگه هم هست که می‌گه ارواح می‌تونند از طریق آیینه به دنیای زندگان راه پیدا کنند. به همین دلیل، پوشوندن آیینه‌ها نوعی محافظت از افراد زنده در برابر انرژی‌های ناشناخته یا ارواح سرگردان محسوب می‌شه. این رسم توی اروپا هم رایجه، به‌خصوص در فرهنگ‌های قدیمی انگلستان و روسیه، که معتقد بودند دیدن روح در آیینه ممکنه باعث نفرین یا بدشانسی بشه! بعضی‌ها هم باور داشتن که آیینه در این مواقع می‌تونه تصویر ارواح خبیث یا شیاطین رو نشون بده، به همین خاطر همیشه وقت خواب، اون‌ها رو می‌پوشوندند تا چیزی ناخواسته آشکار نشه.

۴ــ برهنگی و شانه زدن مو در جلوی آیینه توی خیلی از فرهنگ‌ها، این اعتقاد وجود داره که بعداز حمام، بدن تازه پاک شده و روح آدم آماده ارتباط با دنیای نادیدنی‌هاست. حالا وقتی آیینه‌ای هم جلوی روی اون فرد باشه، این ارتباط قوی‌تر می‌شه چون در باور مردم، آیینه یکی از راه‌های ارتباط با جهان ماوراءالطبیعه هست. در باورهای قدیمی، ارواح به زیبایی و ظرافت انسان‌ها علاقه‌مند بودن و برهنگی رو نشانه‌ای از آسیب‌پذیری و جذابیت می‌دونستند. شانه زدن موها هم نمادی از آراستگی و فریفتگی بود؛ انگار که دختر با این کار، ناخودآگاه ارواح رو به خودش جذب می‌کرد. مردم می‌گفتن شاید ارواح عاشق بشن و بخوان توی زندگی دختر باقی بمونند، اما حضورشون می‌تونست مشکلات زیادی هم به‌همراه داشته باشه! مثلا روح دختر رو تحت‌تأثیر قرار بدند، خواب‌هاش رو پریشان کنند یا حتی توی روابط احساسیش دخالت کنند. به همین دلیل بود که همیشه توصیه می‌شد آدم‌ها توی خلوت خودشون، مخصوصا در حضور آیینه، محتاط باشند.

۵ــ پیشگویی با آیینه یکی از باورهای عجیب درمورد آیینه این بود که این وسیله فقط چهره مادی آدم‌ها رو نشون نمی‌ده؛ بلکه می‌تونه پنجره‌ای باشه به حقیقت‌های پنهان. پیشگوها می‌تونند تصاویر یا نشانه‌هایی از آینده یا اسرار گذشته رو توی آیینه‌های سنگی ببینند. به این عمل آیینه بینی یا کریستال‌بینی گفته می‌شه. جادوگران و پیشگویان از آیینه‌های سنگی یا سطح‌های صیقلی ساخته‌شده از سنگ‌های خاص برای غیب‌گویی استفاده می‌کردند. دلیل استفاده از این آیینه‌ها خاصیت نمادین و انرژی‌های خاصی بود که به این سنگ‌ها نسبت داده می‌شد. جادوگرها معمولا یه آیینه‌ی سیاه یا قدیمی رو انتخاب می‌کردن. گفته می‌شد که آیینه‌های سیاه به دلیل جذب نور و بازتاب کمتر، راحت‌تر می‌تونستند بین دنیای مادی و ماورایی پل بزنند. تصویری که توی آیینه ظاهر می‌شد، همیشه واضح نبود؛ گاهی فقط سایه‌ها، نشونه‌ها یا حتی احساساتی بودند که جادوگر از اون‌ها برای تفسیر استفاده می‌کرد. بعضی‌ها می‌گفتند که آیینه می‌تونه مکان افراد گمشده رو نشون بده، رازهای پنهان رو آشکار کنه یا حتی حوادثی رو که قراره اتفاق بیفته، پیش‌بینی کنه!

۶ــ آیینه در مراسم های ایرانی از دوران باستان، آیینه همیشه توی فرهنگ ایرانی نمادی از شفافیت، صداقت و روشنایی بوده. گفته می‌شه که اولین بار در زمان ساسانیان، آیینه و شمعدون به‌عنوان بخشی از مراسم ازدواج به سفره عروس و داماد اضافه شد. هدف از این سنت، آوردن نور و روشنی به زندگی مشترک بود. آیینه به‌عنوان نمادی از آینده‌ای روشن و بدون پنهان‌کاری، در قلب این آیین قرار گرفت. این تفکر هنوز هم زنده‌ست و توی مراسمات عروسی امروزی هم انجام می‌شه. گذاشتن آیینه سر سفره هفت‌سین هم نشونه اینه که سال جدید باید روشن و پر از لحظه‌های خوب باشه. برای همین هم آیینه همیشه جاش بالای سفره‌ست، درست مثل یه تاج روی سر همه سین‌ها، که نور رو توی همه چیز منعکس می‌کنه و انرژی مثبتی بهشون می‌ده.

۷ــ آیینه های دفن شده با مردگان مصر باستان مصری‌ها فکر می‌کردند که وقتی یه نفر می‌میره، روحش نیاز داره تا مسیری روشن پیدا کنه و به دنیای جاودانگی برسه. آیینه توی این ماجرا نقش مهمی داشت؛ نه به‌عنوان یه ابزار مادی، بلکه مثل یه راهنما. اون‌ها آیینه رو کنار بدن او می‌گذاشتن تا نور رو به روح متوفی منعکس کنه و بهش کمک کنه که به جهان دیگه هدایت بشه. اما این تنها یک روی ماجرا بود. روی دیگه داستان، ترسی بود که اون‌ها از آیینه داشتند! آیینه‌هایی که توی گورهای مصری‌های باستان پیدا شدند، معمولا سطحی صاف و سیاه داشتند، انگار که بتونند هم راهنمای روح باشند و هم محافظش. اون‌ها فکر می‌کردند که اگر روح متوفی به درستی هدایت نشه، ممکنه سرگردون بمونه و بخواد از طریق آیینه به دنیای زندگان برگرده. به همین خاطر، آیینه‌ها برای مصری‌ها هم مقدس بودن و هم ترسناک!

۸ــ آیینه در تاریکی؛ دریچه‌ای به دنیای ناشناخته‌ها نگاه کردن به آیینه در تاریکی یکی از اون باورهای قدیمی و ترسناکه که توی خیلی از فرهنگ‌ها، از جمله ایران، همیشه با احتیاط و حتی ترس همراه بوده. در ایران، یه باور قدیمی می‌گه که اگر دختری نیمه‌شب، با موی باز جلوی آیینه بایسته و به خودش خیره بشه، ممکنه تصویرش به‌مرور تغییر کنه و چیزی غیر از خودش رو ببینه. یا ممکنه تصویر آیینه شروع به حرکت کنه، حتی اگه خودش بی‌حرکت باشه! واقعیت اینه که تاریکی و انعکاس کم‌رنگ آیینه، می‌تونه حس‌های عجیبی رو توی ذهن ایجاد کنه. نور کم و سایه‌های مبهم باعث می‌شه مغز ما چیزهایی رو تصور کنه که واقعی نیستند. اما همین توهم‌هاست که داستان‌ها و افسانه‌های ترسناک رو شکل داده.

۹ــ آیینه؛ پل ارتباطی با دنیای ارواح آیینه همیشه توی داستان‌ها و خرافات به‌عنوان دریچه‌ای به دنیای ارواح شناخته شده. خیلی‌ها معتقد بودند که آیینه فقط بازتاب چهرۀ ما نیست؛ بلکه می‌تونه پل ارتباطی بین دنیای زندگان و ارواح باشه. به همین خاطر، توی مراسمات احضار روح، آیینه یکی از ابزارهای اصلی بود. یکی از معروف‌ترین روش‌های احضار روح این بود که یه آیینه رو توی یه اتاق تاریک قرار بدن، چندتا شمع اطرافش روشن کنن و افراد حاضر، با تمرکز روی آیینه و خوندن وردهای خاص، تلاش کنن تصویر روح رو توی بازتاب آیینه ببینند. گفته می‌شد که ارواح می‌تونند از طریق آیینه ظاهر بشند و حتی با افراد حاضر ارتباط برقرار کنند. توی یه روش دیگه، دو آیینه رو روبه‌روی هم قرار می‌دادن تا انعکاس بی‌پایان ایجاد بشه. مردم باور داشتن که این انعکاس بی‌انتها، دروازه‌ای به دنیای ناشناخته‌ها باز می‌کنه و ارواح می‌تونند از اون عبور کنند.

۱۰ــ آیینه‌ی بخت فکر کن یه شب خلوت، توی اتاقی تاریک، روبه‌روی یه آیینه قدیمی نشستی. نور کم‌سوی شمع روی صورتت افتاده و انعکاسش توی آیینه، عجیب و رازآلود به نظر می‌رسه. دستت آروم روی آیینه سر می‌خوره و زیر لب اسم کسی که دوسش داری رو زمزمه می‌کنی. انگار منتظری آیینه برات راز عشقتون رو فاش کنه. یکی از باورهای قدیمی و عجیب مردم ایران در مورد آیینه این بوده که اگر دختری شب یلدا یا چهارشنبه‌سوری، روبه‌روی آیینه بشینه و به چشم‌های خودش خیره بشه، ممکنه چهره عشقش رو توی آیینه ببینه. این آیین معمولا با شمع، گلاب یا حتی دعای خاصی همراه می‌شده و بیشتر برای دخترهای دم‌بخت جذاب بوده. توی اروپا، به‌ویژه انگلستان هم این مراسم توی شب هالووین اجرا می‌شده. بعضی‌ها معتقد بودند آیینه می‌تونه انرژی عشق رو تقویت کنه. مثلا جادوگران قدیمی باور داشتن که اگر عاشقانه‌ترین احساساتشون رو به آیینه منتقل کنن، این انرژی به معشوق می‌رسه. به همین دلیل، از آیینه برای طلسم‌ها یا دعاهای عاشقانه استفاده می‌شد.

۱۱ــ آیینه؛ بازتاب‌دهنده انرژی‌های خوب و بد توی فرهنگ‌های مختلف، از ایران گرفته تا چین، این باور وجود داشته که آیینه نه‌تنها یه وسیله تزئینیه، بلکه تأثیر عمیقی روی حال‌وهوای خونه و حتی سرنوشت آدم‌ها داره. در فنگ‌شویی، آیینه به‌عنوان نماد روشنی و گسترش شناخته می‌شه. می‌گن اگه آیینه رو روبه‌روی نور طبیعی یا یه منظره خوشایند قرار بدید، انرژی مثبت خونه چند برابر می‌شه. اما اگه آیینه رو توی جای نامناسب بذارید، مثل روبه‌روی در، یا جایی که پر از شلوغی و آشفتگیه، می‌تونه انرژی‌های بد رو توی خونه پخش کنه. یک داستان قدیمی هست که می‌گه توی یه خونه قدیمی یه آیینه بزرگ بود که هر کسی از کنارش رد می‌شد، حس می‌کرد که فضای اطراف آیینه جو سنگینی داره. یه روز، یکی از اعضای خونه تصمیم می‌گیره آیینه رو از دیوار برداره و توی انباری بذاره. چند روز بعد، همه می‌گن خونه سبک‌تر شده و انگار نفس کشیدن توش راحت‌تره!

۱۲ــ آهنربای پشت آیینه قدیمی‌ها معتقد بودند که آهنربا قدرت عجیبی داره؛ انگار می‌تونه انرژی‌ها رو هدایت کنه یا حتی جلوی ورود نیروهای منفی رو بگیره. وقتی آهنربا رو پشت آیینه می‌ذاشتند، معتقد بودند که می‌تونه مسیر انرژی‌های بد یا ارواح سرگردان رو منحرف کنه. به‌عبارت دیگه، این کار یه جور سپر بود. اگه آیینه دریچه‌ای به دنیای ارواح بود، آهنربا مثل یه قفل عمل می‌کرد که اجازه می‌داد فقط چیزهای خوب از اون عبور کنند!