
تاریخ، تئاتری است که ستارگانش انسانهایی عادی اما با ارادههای پولادین بودند. از کاشفان سرزمینهای ناشناخته گرفته تا متفکرانی که با ایدههایشان جهان را دگرگون کردند. آنها با شجاعت، خلاقیت و گاهی سرسختی، ردپایی ماندگار بر بوم زمان گذاشتند. هر یک از ما نیز میتوانیم با اثری هرچند کوچک، نوری به این گالری باشکوه بیفزاییم و نام خود را در صفحات این کتاب پر رمز و راز ثبت کنیم.

بیبی مریم بختیاری، بانویی شجاع و الهامبخش در تاریخ ایران است که کمتر به او پرداخته شده. بیبی مریم بختیاری، ملقب به "سردار مریم"، یکی از زنان تأثیرگذار و مبارز تاریخ ایران در دوره قاجار و پهلوی اول بود. او دختر حسینقلیخان ایلخانی، از مقتدرترین خوانین لر بختیاری، و خواهر سردار اسعد بختیاری فاتح تهران در انقلاب مشروطه بود.
چگونه "سردار" شد؟ لقب "سردار" برای بیبی مریم نه از طریق نظامیگری سنتی، بلکه به دلیل شجاعت، درایت، و رهبری او در میان زنان و مردان ایل بختیاری به او داده شد. در دورانی که ایل بختیاری با چالشهای سیاسی و اجتماعی متعددی روبرو بود، بیبی مریم نقش کلیدی در حفظ انسجام و دفاع از حقوق مردم ای خود ایفا کرد. او با سخنرانیهای آتشین و اقدامات عملی، الهامبخش بسیاری بود و توانست جایگاهی رفیع به عنوان یک رهبر و سردار در جامعه خود کسب کند.
فعالیتهای سردار بی بی مریم بختیاری: رهبری در زمان اختلافات ایلی و قاجار در دوران پرآشوب گذار از قاجار به پهلوی، ایل بختیاری نیز با چالشهای متعددی روبرو بود. بیبی مریم در این دوران، به عنوان یکی از زنان بانفوذ، نقش مهمی در حفظ اتحاد و انسجام درونی ایل ایفا کرد. او با درایت و توانایی خود در مذاکره و میانجیگری، به حل اختلافات داخلی کمک میکرد و از تفرقهافکنی جلوگیری مینمود. در مواقعی که منافع ایل و مردم بختیاری در خطر بود، او با قاطعیت از حقوق آنها دفاع میکرد.
فعالیت های سردار بی بی مریم بختیاری: نقش در تحولات سیاسی دوران مشروطه و پس از آن همانطور که اشاره شد، بیبی مریم از طرفداران انقلاب مشروطه بود. او نه تنها با سخنرانیها و تشویق ایل، بلکه با استفاده از نفوذ اجتماعی خود، در بسیج نیروها برای حمایت از اهداف مشروطه نقش داشت. پس از تثبیت نسبی مشروطه و در دوران مبارزات سیاسی بعدی، او همچنان به عنوان یک شخصیت مورد احترام، در جریان وقایع سیاسی منطقه تأثیرگذار بود. او با درک شرایط سیاسی زمان، سعی میکرد ایل بختیاری را در مسیر درست هدایت کند و از گزند بلایای سیاسی در امان نگه دارد.
فعالیت های سردار بی بی مریم بختیاری: حامی حقوق زنان و ترویج آموزش هرچند اسناد دقیقی از فعالیتهای مستقیم او در زمینه آموزش زنان به صورت گسترده در دسترس نیست، اما با توجه به جایگاه اجتماعی و احترام بینظیری که او در میان ایل داشت، میتوان فرض کرد که او ناخواسته الگویی برای زنان ایل بود. شجاعت، استقلال فکری، و توانایی او در رهبری، بدون شک الهامبخش زنان دیگر بود تا از محدودیتهای اجتماعی آن دوران فراتر روند. در جوامع ایلی سنتی، صرف حضور و فعالیت یک زن در عرصههای عمومی و سیاسی، خود گامی بزرگ در جهت ارتقای جایگاه زنان تلقی میشد.
فعالیت های سردار بی بی مریم بختیاری: حفاظت از قلمرو و منابع ایل در بسیاری از دورانهای تاریخی، رهبران ایلات مسئولیت حفاظت از قلمرو، مراتع، و منابع طبیعی ایل را بر عهده داشتند. بیبی مریم نیز به عنوان یک شخصیت کلیدی، در این زمینه نقش ایفا میکرد. او با درک اهمیت این منابع برای بقا و رفاه ایل، از آنها در برابر تجاوزات احتمالی یا سوءاستفادههای دیگران محافظت مینمود.
فعالیت های بی بی مریم بختیاری: ارتباط با بزرگان و رهبران زمان با توجه به جایگاه خانوادگی و نفوذ اجتماعیاش، بیبی مریم با بسیاری از بزرگان سیاسی، نظامی، و فرهنگی زمان خود در ارتباط بود. این ارتباطات به او کمک میکرد تا از تحولات جاری مطلع باشد و بتواند با درایت بیشتری در سیاستهای ایل دخالت کند. بیبی مریم بختیاری نمادی از قدرت، درایت، و شجاعت زنان در تاریخ ایران است. او توانست با تکیه بر هوش و درایت خود، در جامعهای که عمدتاً تحت سلطه مردان بود، جایگاهی رفیع کسب کند و تأثیر قابل توجهی بر وقایع زمان خود بگذارد.
دریافت نشان پادشاهی آلمان در اوایل شروع جنگ جهانی اول، سفیر آلمان همراه با ۷۰۰ افسر به بی بی مریم بختیاری برای حفظ جان پناه بردند. قبل از پایان جنگ به دستور قیصر ویلهلم دوم برای تشکر و قدردانی از نجات سربازان آلمانی، بالاترین مدال نظامی را برای ایشان ارسال کردند.

سرانجام سردار مریم بختیاری، در سال ۱۳۱۶ خورشیدی،در سن ۶۳ سالگی، ۳ سال پس از اعدام فرزند ارشدش؛ علی مردان خان در شهر اصفهان در گذشت. او در تکیه بختیاری ها در جوار تکیه میرفندرسکی در تخت فولاد در اصفهان به خاک سپرده شد. یاد و خاطره او به عنوان نمادی از شجاعت، مقاومت، و رهبری زنان ایران، همچنان زنده است.
بیبی مریم بختیاری به عنوان نمادی از شجاعت، استقلال و رهبری زنان در تاریخ ایران شناخته میشود و یاد و خاطره او همچنان در میان مردم بختیاری، اقوام لُر و علاقهمندان به تاریخ زنده است.
اگر پسندیدی، لایک کن و به سازنده انرژی بده!
نظرات بازدیدکنندگان (0)