داروها از کجا می‌دانند به کدام قسمت بدن بروند؟

تاکنون فکر کرده‌اید که وقتی دارویی را مصرف می‌کنید، چگونه به مقصد موردنظر در بدن شما می‌رسد و دردتان را تسکین می‌دهد؟در این پست جواب این سوال را پیدا می‌کنیم.

وقتی برای سردرد آسپیرین مصرف می‌کنید، آسپیرین از کجا می‌داند باید به سر برود و درد شما را تسکین دهد؟ پاسخ کوتاه به این پرسش این است که چیزی نمی‌داند. مولکول‌ها نمی‌توانند آگاهانه راه خود را در بدن پیدا کنند و کنترلی هم بر انتخاب مقصد ندارند؛ اما پژوهشگرها می‌توانند تغییراتی شیمیایی را روی مولکول‌های دارویی انجام دهند تا مطمئن شوند داروها با شدت بیشتری به مقاصد هدف و با شدت کمتر به نقاط غیرهدف می‌روند.

محصولات دارویی تنها حاوی داروی فعالی نیستند که به صورت مستقیم بر بدن تأثیر می‌گذارد. داروها همچنین می‌توانند حاوی مواد غیرفعال یا مولکول‌هایی باشند که پایداری، جذب، طعم و دیگر ویژگی‌های لازم برای افزایش کیفیت دارو را بهبود می‌دهند. برای مثال، آسپیرین حاوی موادی است که از خرد شدن قرص هنگام حمل‌ونقل آن جلوگیری می‌کنند و درعین‌حال به تجزیه‌ی آن در بدن کمک می‌کنند.

تام آنکوردوکی، استاد علوم دارویی از دانشگاه کلروادو در ۳۰ سال گذشته به بررسی انتقال داروها پرداخته است. این بررسی‌ها شامل توسعه‌ی روش‌ها و طراحی مؤلفه‌هایی غیردارویی است که به دارو کمک می‌کند به مقصد موردنظر در بدن برسد. برای درک بهتر فرایند طراحی داروهای مختلف، یک دارو را از نقطه‌ی ورود به بدن تا مقصد آن ردیابی می‌کنیم.

داروها چگونه جذب بدن می‌شوند؟؟ وقتی قرصی را قورت می‌دهید، قرص در شکم و روده‌ها حل می‌شود و سپس مولکول‌های دارو وارد جریان خون می‌شوند. مولکول‌های دارو ازطریق خون می‌توانند در بدن گردش کنند و به اندام‌ها و بافت‌های مختلف دسترسی پیدا کنند. مولکول‌های دارویی با جذب شدن به گیرنده‌های مختلف سلولی که می‌توانند واکنش مشخصی را تحریک کنند، بر بدن تأثیر می‌گذارند.

گرچه داروها برای گیرنده‌های مشخص و ایجاد اثر مطلوب طراحی شده‌اند غیرممکن است بتوان از گردش آن‌ها در جریان خون و تأثیر آن‌ها بر موقعیت‌های غیرهدف جلوگیری کرد؛ درنتیجه ممکن است عوارض جانبی را به‌دنبال داشته باشند.

مولکول‌های دارویی که در خون گردش می‌کنند به‌مرور زمان کاهش می‌یابند و در نهایت از بدن خارج می‌شوند. و ازآنجاکه کل دارو جذب بدن نمی‌شود به همین دلیل برخی داروها مثل داروهای درمان فشار خون و آلرژی به صورت منظم مصرف می‌شوند تا مولکول‌های دارویی حذف‌شده را جایگزین کنند و با حفظ سطح کافی دارو در خون، تأثیر آن را حفظ کنند.

در نهایت یکی از جنبه‌های کلیدی طراحی داروها این است که بیمارها داروها را در مقدار و زمان مناسب مصرف کنند. ازآنجاکه به خاطر سپردن زمان استعمال دارو به اندازه‌ی چند بار در روز برای بسیاری از افراد دشوار است، پژوهشگرها تلاش می‌کنند فرمول‌های دارویی را طراحی کنند که تنها یک بار در روز یا کمتر نیاز به مصرف دارو وجود داشته باشد.