واقعیت مجازی

در این مطلب، مفهوم واقعیت مجازی، روش کار آن، کاربرد و مزایا، تفاوت واقعیت مجازی با واقعیت افزوده و منابع آموزشی به زبان فارسی و جامع برای یادگیری واقعیت مجازی تشریح شده‌اند.

«واقعیت مجازی» (Virtual Reality | VR) یک فناوری نوین شبیه‌سازی شده رایانه‌ای است که در آن فرد می‌تواند با استفاده از دستگاه‌های الکترونیکی مخصوص، مانند عینک و دستکش مجهز به سنسور، در یک محیط سه‌بُعدی (3D) مصنوعی قرار بگیرد و با آن تعامل داشته باشد. در این محیط مصنوعی شبیه‌سازی شده، کاربر می‌تواند تجربه‌ای واقعی را احساس کند.

در واقعیت مجازی یک فرد از طریق یک عینک مخصوص می‌تواند به بالا، پایین یا به هر جهتی نگاه کند، گویی واقعاً در آنجا است. در واقع، امروزه واقعیت مجازی را به عنوان واقعیتی که توسط رایانه تولید می‌شود، تعریف می‌کنند. یک واقعیت شبیه‌سازی شده، یک دنیای مصنوعی است که کاربر می‌تواند خود را با تجهیزات فنی مناسب در آن قرار دهد. به معنای دیگر، این فناوری به این شکل عمل می‌کند که کاربر را درون یک تجربه قرار می‌دهد. کاربران به جای مشاهده یک صفحه نمایش در مقابل خود، در تعامل با یک دنیای سه‌بُعدی هستند و در آن غوطه‌ور می‌شوند.

عبارت واقعیت مجازی از دو کلمه «واقعی» و «مجازی» تشکیل شده است. به بیان ساده، واقعیت مجازی با استفاده از فناوری شبیه‌سازی شده تجربه‌ای واقعی یا به طور دقیق‌تر، تجربه‌ای که نزدیک به واقعیت است را برای افراد در یک فضای مصنوعی رقم می‌زند. این تجربه منجر به تعامل فرد با یک فضای مصنوعی می‌شود.

تکنولوژی واقعیت مجازی باعث ایجاد یک دنیای مجازی برای کاربرانی می‌شود که از تجهیزات سخت‌افزاری مانند عینک، هدفون و دستکش مخصوص استفاده می‌کنند‌ و تجربه‌ای واقعی را برای آن‌ها رقم می‌زند. بدین شکل، کاربر می‌تواند دنیای مجازی را با قرار گرفتن در آن از درون ببیند و با آن تعامل برقرار کند

ساده‌ترین نمونه واقعیت مجازی یک فیلم سه‌بُعدی است. کاربران با استفاده از عینک‌های سه‌بعدی می‌توانند تجربه غوطه‌ور شدن در بخشی از فیلم را با حضور در همان فیلم به دست آورند.به عنوان مثال هنگام استفاده از یک عینک سه‌بعدی به نظر می‌رسد برگ در حال سقوط از یک درخت درست در مقابل بیننده شناور است‌ یا پرت شدن یک ماشین از بالای صخره ممکن است باعث احساس هیجان در بیننده شود و یا اینکه احساس سقوط را در برخی از بینندگان تداعی کند

نور و جلوه‌های صوتی یک فیلم سه‌بعدی باعث می‌شوند که بینایی و شنوایی انسان این باور را داشته باشد که همه چیز درست در مقابل او اتفاق می‌افتد، هر چند که در واقعیت فیزیکی چنین چیزی وجود ندارد. پیشرفت‌های اخیر فناوری، امکان پیشرفت بیشتر عینک‌های استاندارد سه‌بعدی را فراهم کرده است. اکنون انسان‌ها می‌توانند با استفاده از هدست تعبیه شده برای فناوری واقعیت مجازی، تنیس یا سایر ورزش‌ها و بازی‌ها را در اتاق نشیمن خانه خود با نگه داشتن راکت‌های نصب شده برای بازی در یک محیط شبیه‌ساز، تحت کنترل کامپیوتر، انجام دهند.

در واقع، هنگامی که فرد هدست تعبیه شده برای این فناوری را بر چشمان خود می‌گذارد، توهم بودن در زمین بازی برای او ایجاد می‌شود. بازیکنان می‌توانند حرکت کنند و با راکت‌های مجهز به سنسور، بسته به سرعت و جهت توپ، ضربه وارد کنند. دقت شوت توسط رایانه کنترل‌کننده بازی ارزیابی می‌شود و مطابق آن نشان می‌دهد که آیا توسط کاربر ضربه محکمی وارد شده و توپ از زمین بازی خارج و یا ضربه خیلی آرام بوده و توپ توسط تور متوقف شده است

از سایر کاربرد‌های فناوری واقعیت مجازی می‌توان به آموزش و شبیه‌سازی اشاره کرد. به عنوان مثال، برای افرادی که می‌خواهند گواهینامه رانندگی بگیرند می‌توان با استفاده از این فناوری که شامل دست زدن به قطعات خودرو مانند فرمان، ترمز و گاز است، یک تجربه رانندگی را رقم زد.