کاپیتان 
تقریبا همه چیز از معادن بدست می آید امروز قرار است سرگذشت کلی معادن رو بررسی کنیم
معدن به جایی گفته میشود که در آن مواد ارزشمند طبیعی مانند آهن، طلا، الماس، مس، زغالسنگ و سنگهای قیمتی در دل زمین وجود دارند و انسان آنها را استخراج میکند. این مواد طی میلیونها تا میلیاردها سال بر اثر فرآیندهای طبیعی مانند فعالیت آتشفشانها، حرکت صفحات زمین، فشار و دمای بسیار زیاد یا تهنشین شدن مواد در اعماق زمین به وجود آمدهاند. هر معدن داستانی بسیار طولانی از تاریخ زمین را در دل خود پنهان کرده و به همین دلیل دانشمندان با بررسی آنها میتوانند گذشتهی سیارهی ما را بهتر بشناسند.
حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش زمین تازه شکل گرفته بود و سطح آن کاملاً داغ و مذاب بود. با گذشت زمان، زمین کمکم سرد شد و سنگها تشکیل شدند. مواد معدنی مختلف در اثر سرد شدن ماگما، حرکت آبهای زیرزمینی، فشار زیاد و فعالیتهای زمینشناسی در لایههای مختلف زمین جمع شدند. برخی معادن نیز بر اثر رسوبگذاری در کف دریاها یا رودخانههای قدیمی به وجود آمدند. تشکیل بسیاری از معادن میلیونها سال زمان برده است.
بیشتر آهن موجود در جهان ابتدا در انفجار ستارههای بسیار بزرگ به نام ابرنواختر ساخته شد. پس از شکلگیری زمین، این آهن درون سنگها و لایههای زمین قرار گرفت. حدود ۲.۵ میلیارد سال پیش مقدار زیادی آهن در اقیانوسهای زمین وجود داشت. وقتی اکسیژن در جو افزایش پیدا کرد، آهن با اکسیژن ترکیب شد و لایههای عظیم سنگآهن را به وجود آورد. امروزه بیشتر معادن آهن جهان از همین سنگهای بسیار قدیمی تشکیل شدهاند.
طلا نیز مانند آهن در دل ستارهها و برخورد ستارههای نوترونی ساخته شده است. پس از شکلگیری زمین، طلا در اعماق پوسته زمین قرار گرفت. فعالیت آتشفشانها و حرکت آبهای داغ زیرزمینی باعث شدند طلا در شکاف سنگها جمع شود. بعدها فرسایش کوهها، ذرات طلا را وارد رودخانهها کرد و ذخایر طلای رودخانهای به وجود آمدند. به همین دلیل امروزه طلا هم در دل کوهها و هم در بستر برخی رودخانهها پیدا میشود.
الماس از عنصر کربن ساخته شده اما برای تشکیل آن فشار و دمای فوقالعاده زیادی لازم است. بیشتر الماسها حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلومتر زیر سطح زمین و در گوشته زمین شکل گرفتهاند. سپس فورانهای آتشفشانی بسیار قدرتمند آنها را به سطح زمین رساندند. بسیاری از الماسهایی که امروزه استخراج میشوند، بیش از یک تا سه میلیارد سال قدمت دارند و از قدیمیترین مواد طبیعی روی زمین به شمار میروند.
انسانهای نخستین هنگام جستجوی سنگ، آب یا غذا متوجه وجود سنگهای متفاوت شدند. آنها ابتدا از سنگهای سطح زمین استفاده میکردند اما به مرور دریافتند که با کندن زمین میتوانند مواد بیشتری پیدا کنند. کمکم ابزارهای سنگی، سپس ابزارهای فلزی ساخته شد و استخراج معدن پیشرفت کرد. با گذشت زمان، مردم یاد گرفتند فلزات را ذوب کنند و از آنها برای ساخت ابزار، سلاح، ظروف و زیورآلات استفاده کنند.
طلا از اولین فلزاتی بود که انسان از آن برای ساخت زیورآلات و وسایل تزئینی استفاده کرد، زیرا به راحتی زنگ نمیزد. استفاده گسترده از آهن حدود ۳۲۰۰ سال پیش آغاز شد و باعث شکلگیری «عصر آهن» شد. انسانها با آهن ابزارهای محکمتر، شمشیر، نیزه، چکش و وسایل کشاورزی ساختند. الماس نیز در گذشته بیشتر به عنوان سنگ زینتی و بعدها به دلیل سختی بسیار زیاد، برای برش سنگ و فلز مورد استفاده قرار گرفت.
کشف معادن باعث پیشرفت تمدنها شد. مردم توانستند شهرهای بزرگتر بسازند، ابزارهای بهتر تولید کنند، کشاورزی را گسترش دهند و تجارت بین کشورها رونق گرفت. کشورهایی که معادن غنی داشتند معمولاً ثروتمندتر شدند. اما استخراج معادن همیشه آسان نبود و بسیاری از معدنکاران در شرایط سخت و خطرناک کار میکردند.
امروزه تقریباً تمام وسایل اطراف ما به مواد معدنی وابسته هستند. آهن در ساختمانها، خودروها و پلها استفاده میشود. طلا علاوه بر جواهرات، در مدارهای الکترونیکی و تجهیزات پزشکی کاربرد دارد. الماس نیز در صنایع برش، حفاری و ابزارهای دقیق به کار میرود. امروزه استخراج معادن با ماشینآلات بزرگ، فناوریهای پیشرفته و رعایت اصول ایمنی انجام میشود.
تشکیل معادن نتیجه میلیونها تا میلیاردها سال فعالیتهای طبیعی زمین و حتی رویدادهایی در فضا مانند انفجار ستارههاست. آهن، طلا و الماس هرکدام داستانی متفاوت برای شکلگیری دارند، اما همگی نقش بسیار مهمی در پیشرفت تمدن انسان ایفا کردهاند. بدون معادن، بسیاری از فناوریهای امروزی، ساختمانها، وسایل نقلیه، تلفنهای همراه و حتی ابزارهای پزشکی وجود نداشتند. به همین دلیل معادن یکی از ارزشمندترین منابع طبیعی زمین به شمار میآیند.
نظرات بازدیدکنندگان (0)