معمای شخصیت های بی صدا

سکوت بلند.. راز شخصیت‌هایی که هرگز حرف نزدند..* وقتی نبود صدا، خودش یک صدا است*

در دنیایی که شخصیت‌های انیمیشن معمولا پرحرف‌ترین موجودات روی پرده هستند، گروهی از آنها وجود دارند که در تمام طول داستان یک کلمه هم حرف نمی‌زنند. نه دیالوگ، نه مونولوگ، نه حتی یک نجوا. و با این حال، تماشاگر دقیقا می‌داند چه احساسی دارند، چه می‌خواهند و چرا عمل می‌کنند. این شخصیت‌ها معمای سکوت را حل کرده‌اند. آنها ثابت می‌کنند که عمیق‌ترین ارتباطات انسانی، گاهی نیاز به کلمه ندارد. این پست بنده به تحلیل تکنیک‌های روایت بی‌کلام، چرایی انتخاب این سبک توسط کارگردانان و تاثیر آن بر مخاطب می‌پردازد. با تشکر از توجه شما *اس آر*

در انیمیشن کانگورو ساخته یوری نورشتاین، شخصیت اصلی یک مرغ است که حتی یک بار هم صدا از او خارج نمی‌شود. اما تماشاگر می‌فهمد او چه موقع خوشحال است، چه موقع می‌ترسد و چه موقع تصمیم می‌گیرد برای نجات جوجه‌هایش همه چیز را به خطر بیندازد. نورشتاین از سه ابزار ساده برای این کار استفاده می‌کند. ابزار اول، حرکت چشم‌ها. مرغ در لحظات آرامش چشمانش نیمه باز است و در لحظات خطر، کاملا گرد می‌شود. ابزار دوم، زاویه گردن. وقتی مرغ مطمئن است، گردنش را صاف نگه می‌دارد و وقتی شک دارد، آن را کج می‌کند. ابزار سوم، فاصله از دوربین. در لحظات تنهایی، مرغ در گوشه قاب قرار می‌گیرد و در لحظات قهرمانی، تمام قاب را پر می‌کند. نبود دیالوگ در این انیمیشن نه ضعف که قدرت اصلی آن است.

شخصیت مستر بین در انیمیشن ماجراهای مستر بین هرگز حرف نمی‌زند. اما برخلاف مرغ کانگورو که ساکت آرامی است، مستر بین با تمام بدنش فریاد می‌کشد. تکنیک اصلی در این شخصیت، اغراق فیزیکال نام دارد. ابروهایی که تا بالای پیشانی بالا می‌رود، چشمانی که از حدقه بیرون می‌زند، دهانی که مثل دایره باز می‌شود. هر احساسی چندین برابر حالت طبیعی خود نمایش داده می‌شود. جذابیت مستر بین در این است که تماشاگر دقیقا می‌داند کجای داستان باید بخندد، حتی قبل از اینکه اتفاق خنده‌دار بیفتد. پیش‌بینی‌پذیری حرکت‌های او، رمز موفقیت این شخصیت بی‌صداست. مخاطب می‌داند مستر بین در مواجهه با ساندویچش چه خواهد کرد و همین دانستن، لذت تماشا را دوچندان می‌کند.

جک اسکلینگتون در کابوس پیش از کریسمس شخصیتی است که حرف می‌زند. پس چرا او را در پست بنده می گنجانیم؟ چون یک صحنه بی‌کلام در این فیلم وجود دارد که مشهورترین لحظه آن است. صحنه‌ای که جک در تپه‌ایستاده و باد زمستانی به او می‌وزد. او هیچ نمی‌گوید. فقط چشمانش را می‌بندد و صورتش را به سمت باد می‌گیرد. در آن چند ثانیه سکوت، تماشاگر همه چیز را می‌فهمد. بی حوصلگی، خستگی، حسرت یک زندگی تازه. این سکوت در میان فیلمی پر از موزیک و دیالوگ، آنقدر قدرتمند است که تا سال‌ها در خاطر می‌ماند. تیم برتون گفته در آن صحنه می‌خواسته نشان دهد گاهی بلندترین حرف‌ها، بدون هیچ کلمه‌ای زده می‌شوند.

وال ای، ربات بازیافت کن در انیمیشن والت دیزنی، واژگانش محدود به چند کلمه ساده مثل وال ای و ایوا است. اما او عاشق‌ترین شخصیت تاریخ انیمیشن است. چگونه؟ با نگاه کردن به دست‌هایش. هر بار که وال ای گیج می‌شود، به دست‌هایش نگاه می‌کند. هر بار که خوشحال است، دست‌هایش را بالا می‌برد. وقتی ایوا را می‌بیند، دست‌هایش روی هم قلاب می‌شوند و وقتی از او دور می‌شود، دست‌هایش آویزان پایین می‌آیند. اندرو استنتون کارگردان فیلم گفته ۷۰ درصد احساسات وال ای از طریق دست‌هایش منتقل می‌شود، نه چشم‌هایش. و جالبتر اینکه انیماتورها دست‌های وال ای را با الهام از دست‌های چارلی چاپلین، بازیگر بزرگ صامت، طراحی کرده‌اند.(بانمک تر از این شخصیت نیست!)

تحلیل روانشناختی شخصیت‌های بی‌صدا نشان می‌دهد مخاطب با آنها ارتباط عمیق‌تری برقرار می‌کند. دلیلش این است که در زندگی واقعی، ارتباطات غیرکلامی ۹۳ درصد از ارتباط انسانی را تشکیل می‌دهند. زبان بدن ۵۵ درصد، لحن صدا ۳۸ درصد و فقط ۷ درصد کلمات. وقتی شخصیتی حرف نمی‌زند، مغز تماشاگر ناخودآگاه شروع به پر کردن جای خالی می‌کند. حدس می‌زند که او چه فکری می‌کند، چه احساسی دارد و قرار است چه کار کند. این مشارکت فعال، باعث می‌شود تماشاگر خودش را جای شخصیت بگذارد و همذات پنداری عمیق‌تری شکل بگیرد. به همین دلیل است که مرگ یک شخصیت ساکت در انیمیشن، اغلب غمگین‌تر از مرگ یک شخصیت پرحرف است.

شخصیت‌های بی‌صدا در انیمیشن، یک حقیقت ساده را به ما یادآوری می‌کنند. ما برای درک شدن به کلمات زیادی نیاز نداریم. یک نگاه، یک حرکت دست، یک حالت صورت، می‌تواند کتابی از احساسات را باز کند. مرغ ساکت، مستر بین اغراق‌شده، وال ای دست‌پاچگی‌کن و جک اسکلینگتون خسته، همه آنها یک چیز مشترک دارند. آنها به تماشاگر اعتماد کرده‌اند. اعتماد کرده‌اند که او بدون راهنمایی صوتی، می‌تواند قلبشان را بخواند. شاید راز ماندگاری این شخصیت‌ها در همین اعتماد بی‌کلام باشد. آنها ما را انسانی فرض کرده‌اند که تنها با دیدن، می‌تواند عشق، ترس، شادی و اندوه را تشخیص بدهد. و ما همیشه جواب این اعتماد را داده‌ایم. با عشق

ممنون که تا آخر این پست همراه من بودید :) این پست چقدر به شما کمک کرد؟ از 1 تا 20 نمره بدهید!🗣🤝🏻