زبان های محلی چطور به وجود آمدند؟

سوالی برام ایجاد شد: زبان های محلی مثل گیلکی، کردی، بلوچی و... از کجا و چطور و اصلا چرا به وجود آمدند؟ برای فهمیدن جواب این پست رو ببین. ممنون که پستم رو انتخاب میکنی❤️

۱. منشأ زبان‌های محلی ایرانی: خانواده هندواروپایی تقریباً همه‌ی زبان‌های محلی ایران (به‌جز زبان‌های ترکی‌تبار و عربی) از خانواده‌ی بزرگ زبان‌های هندواروپایی هستند. این خانواده زبانی حدود ۴ تا ۶ هزار سال پیش در نواحی جنوب روسیه و اوکراین شکل گرفت و به‌تدریج با مهاجرت اقوام آریایی به فلات ایران رسید. زبان‌های ایرانی، شاخه‌ای از زبان‌های هندواروپایی‌اند که از زبان نیاایرانی (Proto-Iranian) منشأ گرفته‌اند.

۲. مهاجرت اقوام ایرانی‌تبار به فلات ایران در حدود هزاره‌ی دوم پیش از میلاد، اقوام ایرانی‌تبار مانند مادها، پارس‌ها، پارت‌ها و سکاها از آسیای مرکزی به فلات ایران مهاجرت کردند. هر یک از این اقوام زبان خاص خود را داشتند که به مرور زمان در مناطق مختلف ایران گسترش یافت. این زبان‌ها پایه‌گذار زبان‌های ایرانی باستان مانند مادی، پارسی باستان، اوستایی و سکایی شدند که بعدها به زبان‌های میانه و نو ایرانی تبدیل شدند.

۳. جغرافیا و جدایی طبیعی، عامل تنوع زبانی فلات ایران دارای کوه‌ها، دشت‌ها و دره‌های متعدد است که باعث شده اقوام مختلف در مناطق جداگانه‌ای ساکن شوند. این جدایی جغرافیایی باعث شکل‌گیری گویش‌ها و زبان‌های متفاوتی شد. مثلاً مردمی که در شمال ایران زندگی می‌کردند، زبان‌هایی متفاوت از جنوب یا شرق ایران داشتند، چون ارتباطشان با هم محدود بود و زبان‌ها به‌طور مستقل تکامل پیدا کردند.

۴. نقش حکومت‌ها و تمدن‌ها در گسترش زبان‌ها در طول تاریخ، حکومت‌های مختلف ایرانی مانند هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان و بعدتر صفویان، زبان‌های رسمی و اداری خاصی داشتند. مثلاً در دوره‌ی هخامنشی، پارسی باستان زبان رسمی بود، اما مردم مناطق مختلف همچنان به زبان‌های محلی خود صحبت می‌کردند. این تعامل میان زبان رسمی و زبان‌های محلی باعث غنی‌تر شدن زبان‌ها و گسترش واژگان شد.

۵. مردم، حافظان زبان‌های محلی زبان‌های محلی توسط مردم عادی، کشاورزان، شاعران، داستان‌گویان و خانواده‌ها حفظ شدند. برخلاف زبان‌های رسمی که در دربارها و اسناد استفاده می‌شد، زبان‌های محلی در زندگی روزمره، در قصه‌ها، ترانه‌ها و آیین‌ها جریان داشتند. همین مردم بودند که زبان‌ها را نسل به نسل منتقل کردند و باعث شدند تا امروز باقی بمانند.

حقایق جالب درباره زبان‌های محلی ایرانی ●برخی از زبان های محلی مانند گیلکی و مازندرانی دارای ادبیات محلی و شعرهای فولکلور هستند. ●بسیاری از این زبان‌ها فاقد رسم‌الخط رسمی هستند و فقط به‌صورت گفتاری منتقل شده‌اند. ●زبان‌هایی مثل تالشی و بلوچی در خارج از ایران نیز رایج‌اند. ●گویش‌هایی مانند انارکی، سنگسری، و یزدی در خطر انقراض هستند و نیاز به حفظ و ثبت دارند.