دروغ ۱۳(دروغ‌آوریل)

در‌‌پست‌قصد‌دارم‌تا‌شما‌رو‌ با‌ریشه‌دروغ‌۱۳(دروغ‌آوریل) آشنا‌کنم

علت و ریشه‌ی "دروغ ۱۳" (یا دروغ اول آوریل) دقیقاً مشخص نیست، اما چند نظریه تاریخی درباره‌ی منشأ این شوخی جهانی وجود داره:

تغییر تقویم در فرانسه (نظریه معروف): در قرن ۱۶، با تغییر رسمی تقویم جولیوسی به تقویم میلادی (گرگوری) در فرانسه، آغاز سال نو از ۱ آوریل (۱۳ فروردین) به ۱ ژانویه منتقل شد. کسانی که همچنان ۱ آوریل را جشن می‌گرفتند، به عنوان «عقب‌مانده» و «ساده‌لوح» مسخره می‌شدند. مردم برای شوخی، دعوت‌نامه‌های جعلی یا خبرهای دروغ برایشان می‌فرستادند.

جشن‌های بهاری و آیین‌های شوخی‌آمیز: در بسیاری از فرهنگ‌های باستانی، جشن‌های بهاری همراه با شوخی، وارونه‌نمایی و نمایش بوده (مثل جشن رومی «هیلاریا» یا جشن هندی «هولی»). ممکنه دروغ ۱۳ بازمانده‌ای از این آیین‌ها باشه.

ماهی آوریل (April Fool = Poisson d’Avril): در فرانسه، رسم بوده که دروغ یا شوخی‌های ۱ آوریل رو با عنوان «ماهی آوریل» بشناسن؛ چون در این ماه، ماهی‌گیری راحت نیست و گرفتن ماهی دشواره، پس کسی که فریب بخوره «ماهی ساده‌لوح» تلقی می‌شه.

در ایران چی؟ دروغ ۱۳ در ایران همزمان شده با ۱۳ فروردین (روز سیزده‌به‌در). هرچند منشأش خارجی بوده، ولی با شوخی‌ها و فضای شاد این روز هم‌خوانی داشته و به همین خاطر به‌صورت غیررسمی وارد فرهنگ عامه شده.