موسیقی سایکلدیک چیست؟

در پارت قبلی درباره جنبش سایکدلیک، مهمترین بخش های آن و تأثیرگذاری آن در دنیای امروز صحبت کردیم. حالا میخواهم راجع به یکی از مهم‌ترین عوامل این جنبش، یعنی موسیقی صحبت کنم.

موسیقی فولک و راک بخش جدایی‌ناپذیر فرهنگ هیپی بودند. خوانندگانی مانند باب دیلن و جوآن بائز و گروه‌هایی مانند بیتلز، گریتفول دد، جفرسون ایرپلین و رولینگ استونز از جمله کسانی بودند که بیشترین ارتباط را با این جنبش داشتند. جشنواره‌های موسیقی به تقویت جنبش ضدفرهنگ کمک کردند. در سال ۱۹۶۷، جشنواره Human Be-In در پارک گلدن گیت، سانفرانسیسکو، و جشنواره بین‌المللی پاپ مونتری، فرهنگ هیپی را رواج دادند و منجر به Summer Of Love در ساحل غربی ایالات متحده و جشنواره Woodstockدر ساحل شرقی در سال ۱۹۶۹ شدند. در بریتانیا در سال ۱۹۷۰، بسیاری در سومین جشنواره غول‌پیکر جزیره وایت با جمعیتی حدود ۴۰۰۰۰۰ نفر گرد هم آمدند. فرهنگ هیپی و روانگردان از دهه ۱۹۶۰ تا اواسط دهه ۱۹۷۰ بر فرهنگ نوجوانان و جوانان در کشورهای پرده آهنین در اروپای شرقی تأثیر گذاشت.

موسیقی سایکدلیک چیست؟ سایکدلیک راک که به آن سایکدلیا یا اسید راک نیز گفته می‌شود، سبکی از موسیقی است که در اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی ظهور کرد. سایکدلیک راک عناصری از بلوز و فولک راک را در خود جای داد و در نهایت به تکامل هارد راک و پراگرسیو راک کمک کرد.

ویژگی های موسیقی سایکدلیک: نوازندگان سایکدلیک معمولاً از افکت‌ها و تکنیک‌های زیر استفاده می‌کنند: - جلوه‌های صوتی: سایکدلیک راک اغلب شامل افکت‌های استودیویی سه‌گانه مانند ریورب، فازینگ، دیستورشن و صدای معکوس است. استفاده خلاقانه از سازها: صدای گیتار الکتریک با فیدبک و پدال وا-وا نماد این ژانر است، نوازندگان سایکدلیک راک همچنین سازهای هندی مانند سیتار و تمبورا را در صدای خود به همراه سازهای کیبوردی مانند ملوترون (یک نمونه‌گیر آنالوگ)، هارپسیکورد و ارگ الکترونیکی گنجاندند. - بداهه‌نوازی: تک‌نوازی‌های طولانی و بداهه‌نوازی گیتار، نقطه کانونی بسیاری از آهنگ‌های سایکدلیک راک هستند. - اشعار انتزاعی: آهنگ‌های سایکدلیک راک اغلب شامل اشعار سورئال، انتزاعی و گاهی اوقات سیاسی است.

تاریخچه مختصری از سایکدلیک راک: آغازها: سایکدلیک راک در ساحل غربی آمریکا از جنبش هیپی اواسط تا اواخر دهه ۱۹۶۰ سرچشمه گرفت، سایکدلیک راک که ابتدا در منطقه خلیج سانفرانسیسکو ریشه دواند، به سرعت در سراسر آمریکا و اروپا گسترش یافت، اولین گروه شناخته شده‌ای که موسیقی خود را به عنوان سایکدلیک راک دسته‌بندی کرد، گروه راک مستقر در آستین، تگزاس، به نام The 13th Floor Elevators بود، این گروه، به رهبری خواننده و گیتاریست، راکی ​​اریکسون، حتی اولین آلبوم خود در سال ۱۹۶۶ را «The Psychedelic Sound Of The 13th Floor Elevator» نامگذاری کرد که یعنی «صدای روانگردان اسانسور طبقه سیزدهم». ریشه‌های موسیقی سایکدلیک را می‌توان در جنبش موسیقی فولکلور آمریکا موسیقی بلوز وجاز جستجو کرد. هنرمندانی مانند باب دیلن با اشعار پیچیده و سورئال خود، راه را برای محتوای عمیق‌تر در موسیقی عامه‌پسند باز کردند. در بریتانیا، گیتاریست‌هایی مانند دیوی گراهام با ترکیب المان‌های موسیقی هندی و جاز در نوازندگی فولک، زمینه‌ساز استفاده از سازبندی‌های غیرمتعارف شدند. گروه د بردز با نسخه کاور خود از آهنگ "Mr. Tambourine Man" باب دیلن در سال ۱۹۶۵ و به خصوص با آهنگ "Eight Miles High" در سال ۱۹۶۶، که با گیتارنوازی جان کولترین و اشعار کنایه‌آمیز درباره سفر (چه هوایی و چه ذهنی) همراه بود، یکی از اولین نمونه‌های موفق تجاری موسیقی سایکدلیک را خلق کرد. (تصویر بالا از گروه د بردز)

گروه های راک روانگردان، صدا را تعریف می‌کنند: گروه‌های سایکدلیک قابل توجه اولیه ساحل غربی شامل Grateful Dead، The Doors، Big Brother and the Holding Company، Moby Grape، Quicksilver Messenger Service، Iron Butterfly و Jefferson Airplane بودند، آهنگ موفق «White Rabbit» از Jefferson Airplane در سال ۱۹۶۷ - که از تصاویر سهل‌انگارانه در «ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب» لوئیس کارول الهام گرفته شده بود - به رتبه ۸ در جدول ۱۰۰ آهنگ داغ بیلبورد رسید. (عکس بالا از اجرای جفرسون ایرپلین در Woodstock سال 1969) راک اند رول به سبک سایکدلیک تبدیل می‌شود: تقریباً در این زمان، گروه‌های راک تأثیرگذار شروع به گنجاندن سایکدلیک در موسیقی خود کردند، همانطور که در آلبوم‌هایی مانند Pet Sounds از گروه Beach Boys (1966)، Fifth Dimension از گروه Byrds (1966)، Their Satanic Majesties Request از گروه Rolling Stones (1967) و Shape of Things از گروه Yardbirds (1971) دیده می‌شود، برای بیتلز، البته، این دوره منجر به آلبوم‌هایی مانند Revolver (1966)، (۱۹۶۷)Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band و Magical Mystery Tour (1967) شد که همگی دارای صدای سایکدلیک بودند.

به طور خلاصه، از سال ۱۹۶۶، موسیقی سایکدلیک به یک پدیده فرهنگی بزرگ تبدیل شد. در سان فرانسیسکو، صحنه موسیقی پررونقی با محوریت گروه‌هایی مانند Greatful Dead، Jefferson Airplane، و Big Brother and the Holding Company با خوانندگی (Janis Joplin) شکل گرفت که به "صدای سان فرانسیسکو" مشهور شد. این گروه‌ها به خاطر اجراهای زنده طولانی و بداهه‌نوازی‌هایشان شناخته می‌شدند، در لس‌آنجلس، گروه‌هایی مانند The Doors با اشعار شاعرانه و تاریک Jim Morrisonو گروه Love با آلبوم تحسین شده Forever Changes، رویکردی متفاوت و هنری‌تر به این سبک داشتند. در همین زمان در بریتانیا، جنبش سایکدلیک به سرعت در حال رشد بود. (عکس بالا از گروه گریتفول دد)

گروه Pink Floyd به رهبری Syd Barrett، با آلبوم نخست خود The PiperAt The Gates Of Dawn (۱۹۶۷) یکی از برجسته‌ترین آثار سایکدلیک بریتانیایی را خلق کرد. گروه Cream، با ترکیب بلوز و سایکدلیا، به موفقیت بزرگی دست یافت. اما این Beatles بودند که با انتشار آلبوم‌های Revolverو به خصوص Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band موسیقی سایکدلیک را به اوج محبوبیت جهانی رساندند. این آلبوم‌ها با استفاده خلاقانه از استودیو، ارکستراسیون پیچیده و مضامین مفهومی، به معیاری برای موسیقی پاپ هنری تبدیل شدند. هنرمندانی مانند Jimi Hendrix نیز با نوازندگی گیتار الکتریک و استفاده استادانه از افکت‌های صوتی، تعریف جدیدی از صدای گیتار در موسیقی راک ارائه دادند. نمادهای جدید سایکدلیک راک در انگلستان شروع به ظهور کردند، به طور کلی، سایکدلیک راک بریتانیایی کمتر پرخاشگر و بیشتر سورئال بود تا سبک تندتر آمریکایی، آلبوم «Sunshine Superman» اثر داناوان در سال ۱۹۶۶ یکی از اولین آلبوم‌های آشکار سایکدلیک-پاپ بود، در حالی که آلبوم‌های «Disraeil Gears» (۱۹۶۷) و «Who’s Tommy» (۱۹۶۹) از گروه کریم، جایگاه این گروه‌ها را در صحنه سایکدلیک تثبیت کردند. (عکس بالا از آلبوم Disraeli Gears ار کریم)

در اولین آلبوم پینک فلوید، «The Pipers At The Gates Of Dawn» (۱۹۶۷)، ترانه‌سرا، سید برت، مجموعه‌ای از آهنگ‌های پیشگامانه و هیپنوتیک اسید راک را ساخت که فوراً این آلبوم را به یک اثر کلاسیک آن زمان تبدیل کرد، چند ماه قبل از انتشار آلبوم، پینک فلوید یک کنسرت جمع‌آوری کمک‌های مالی عظیم ضدفرهنگ را در لندن به نام «14 Hour Technicolor Dream» برگزار کرد، گروه سایکدلیک آوانگارد بریتانیایی «Soft Machine» و چهره‌های برجسته Avant-Garde مانند اندی وارهول، یوکو اونو و جان لنون نیز در این کنسرت حضور داشتند (عکس بالا از گروه‌ پینک فلوید در سال 1967)

معروف ترین بند ها و ارتیست های دوره سایکدلیک: 1. بیتلز (The Beatles) 2. پینک فلوید (Pink Floyd) 3. سید برت (Syd Barrett) 4. د دورز (The Doors) 5. د جیمی هندریکس اکسپیرینس\جیمی هندریکس (Jimi Hendrix\The Jimi Hendrix Experience) 6. کریم (Cream) 7. د بیردز (The Byrds) 8. جنیس جاپلین (Janis Joplin) 9. گریتفول دد (Grateful Dead) 10. اسانسور های طبقه سیزدهم (The 13th Floor Elevators) 11. لاو (Love) 12. د یاردبردز (The Yardbirds) 13. دونوان (Donovan) 14.جفرسون ایرپلین (Jefferson Airplane) 15. ایرون باترفلای (Iron Butterfly)