قهوه،نوشیدنی با تاریخچه ی جالب

درود دوستان!♡وقتی صحبت از قهوه می‌شود، بسیاری از ما به یاد یک نوشیدنی خوش‌طعم و پرطرفدار می‌افتیم که صبح‌ها و در لحظات خستگی به ما انرژی می‌بخشد. قهوه به‌عنوان یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌های جهان، جایگاه ویژه‌ای در زندگی بسیاری از مردم دارد. اما آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که این نوشیدنی جذاب از کجا می‌آید و تاریخچه‌اش چیست؟ (💙💙❤💙💙 یعنی عالی ،👍🏻❤👌🏻❤👍🏻 یعنی خوب، ✖✖👎🏻✖✖یعنی بد)

قهوه برای اولین بار در قرن نهم میلادی در منطقه کافا، واقع در اتیوپی کشف شد. افسانه‌های محلی حاکی از آن است که یک چوپان به نام کالدی متوجه شد که بزهایش پس از خوردن میوه‌های قرمز درخت قهوه، پرانرژی و فعال می‌شوند. این کشف ساده، آغازگر سفری شد که قهوه را به یکی از کالاهای مهم جهانی تبدیل کرد.

قَهوه نوعی نوشیدنی رایج است که از دانه‌های بوداده و آسیاب‌شدهٔ گیاه قهوه به دست می‌آید. گیاه قهوه بومی مناطق نیمه‌گرمسیری آفریقا و برخی از جزایر جنوب و جنوب شرق آسیا است،این گیاه از آفریقا به سایر نقاط جهان پراکنده شد و در حال حاضر در بیش از ۷۰ کشور کشت می‌شود که در درجهٔ اول مناطق استوایی آمریکا، جنوب شرقی آسیا، هند و آفریقاست، هنگام رسیدن میوهٔ گیاه قهوه، دانه‌های قهوه را برداشت، پردازش و در نهایت خشک می‌کنند. دانه‌های قهوهٔ خشک شده به درجات مختلف بو داده می‌شوند، بسته به عطر و طعم مورد نظر، درجه‌بندی‌های مختلفی برای این محصول در نظر گرفته شده‌است، قهوه کمی اسیدی است و می‌تواند به علت داشتن کافئین بالا موجب تحریک انسان گردد.

پس از اتیوپی، دانه‌های قهوه در قرن چهاردهم میلادی به شبه جزیره‌ی عربستان رسید. مردم این کشور ابتدا طبق دستوراتی که مردم اتیوپیایی استفاده می‌کردند، قهوه را مصرف می‌کردند. اما پس از مدتی پرورش و رشد درخت قهوه در شهر یمن آغاز شد. یمن به دلیل آب و هوای حاره‌ای و شرجی مکان بسیار مناسبی جهت کاشت و پرورش قهوه بود. این نوشیدنی به سرعت در جهان عرب شهرت یافت و شهرت آن هم بیشتر به این دلیل بود که دین اسلام ابتدا در جهان عرب گسترش یافت و نوشیدنی‌های الکلی را حرام بشمار می‌آورد، به همین دلیل قهوه به عنوان جایگزینی برای نوشیدنی‌های الکلی استفاده می‌شد. در واقع اعراب بودند که در تمام مناطق عرب نشین و خاور نزدیک استفاده از قهوه را رواج دادند.

دانه قهوه اولین بار از اتیوپی به یمن صادر شد . در سال 1511 پیروان کلیسای ارتدکس امامان در دادگاه الهی نوشیدن قهوه را ممنوع نمودند . با این حال این ممنوعیت در سال 1524 به دستور سلطان سلیم من ترکی عثمانی ، لغو گردید . ممنوعیت مشابهی نیز در سال 1532 توسط مهمت آل ایمداد در قاهره برقرار شد . اولین کافه نیز در سال 1544 در استانبول افتتاح گردید .در نیمه دوم قرن نوزدهم نگرش نوشیدن قهوه کمی ملایمتر شد و مصرف آن بین سالهای 1880 و 1886 گسترش یافت . با این حال Richard Pankhurst امپرتور Melinek و از طرفی Abuna Matewos قهوه را یک نوشیدنی روحانی و به عنوان باطل کننده طلسم نام برد .

در قدیم ، در گوشه و كنار شهرهای ایران و در سر راه ها و منزلگاه های میان شهری ، قهوه خانه های قدیم درون شهری بهترین و جذاب ترین اماكن عمومی شهرها برای گذراندن اوقات فراغت بودند . قهوه خانه های سر راهی یا میان جاده ای كه به آنها چایخانه هم می گفتند ، بیشترشان سرپناه هایی برای استراحت و رفع خستگی مسافران خسته و مانده بین راهی بود .نخستین قهوه خانه در ایران در دوره صفویان و به احتمال زیاد در زمان سلطنت شاه طهماسب ( ۹۸۴-۹۳۰ هجری قمری ) در شهر قزوین پدید آمد و بعد در زمان شاه عباس اول (۹۹۶ هجری قمری ) در شهر اصفهان توسعه یافت . قهوه خانه در آغاز ، همانطور كه از نامش پیداست ، جای قهوه نوشی بود .

با آمدن چای به ایران و كشت این گیاه در بعضی از مناطق شمالی ایران و ذائقه پذیر شدن طعم چای دم كردن در میان مردم ، كم كم چای جای قهوه را در قهوه خانه گرفت .از نیمه دوم قرن سیزدهم هجری ، چای نوشی در قهوه خانه ها معمول شد . لیكن نام قهوه خانه همچنان بر آنها باقی ماند . پس از پا گرفتن قهوه خانه های عمومی در شهرهای ایران ، در دربار پادشاهان صفوی ، آبدارخانه هایی بود كه در آنها قهوه می ریختند و به درباریان و مهمانان آن می نوشانیدند . همراه با رسم قهوه پزی در دربار صفوی ، شغل قهوه چی گری نیز پدید آمد و از مناصب مهم درباری شد .

پس از اعراب نوبت به ترکیه رسید. پادشاه ترکیه در قرن پانزدهم علاقه‌ی بسیاری به انواع نوشیدنی داشت و قهوه نیز یکی از نوشیدنی‌های مورد علاقه‌ی وی بود. در واقع قهوه ترک که امروزه بسیار معروف است از قصر این پادشاه در استانبول کشف شده است. آنها قهوه را مانند قهوه ترک‌های امروزی تهیه می‌کردند با این تفاوت که قهوه بجای اجاق روی آتش مستقیم تهیه می‌شد. قهوه ابتدا در قصر سلطان تهیه و مصرف می‌شد و سپس بتدریج در عمارت‌ها و عمدتا توسط افراد ثروتمند ترکیه مصرف می‌شد.

آشنایی بیشتر مردم ترکیه با قهوه توسط کافه ها بود. اولین کافه به نام Kiva Han در منطقه‌ی Tahtakale ترکیه بازگشایی شد و پس از آن روند تاسیس کافه‌ها در تمام شهرهای ترکیه به سرعت افزایش یافت.فرهنگ کافه بتدریج در بین مردم ترکیه و به ویژه استانبول نهادینه شد و مردم روز خود را با خواندن کتاب شعر و کتاب و نوشیدن قهوه سپری می‌کردند.

دوره‌ی دیگری از تاریخچه‌ قهوه مربوط به اروپاست. به لطف تلاش‌های بازرگانان و مسافران اروپایی که به استانبول سفر می‌کردند قهوه در اروپا و به تدریج در سراسر دنیا گسترش پیدا کرد.نخستین مردمی که در اروپا قهوه نوشیدند ونیزی‌ها بودند. بازرگانان ونیزی در سال 1615 به استانبول سفر کردند و پس از آشنا شدن با قهوه از آن برای فروش به ونیز ایتالیا بردند. قهوه در استانبول ابتدا توسط دستفروشان در خیابان فروخته می‌شد اما به تدریج مغازه‌های قهوه فروشی و کافه ها بازگشایی شدند و مردم بخصوص هنرمندان، روشنفکران و دانشجویان توانستند به راحتی به قهوه دسترسی پیدا کنند. قهوه‌ی آنجا چشیده بودند در نامه‌هایی به دوستان خود در شهر مارسی از قهوه صحبت کردند که این باعث شد شوق و ذوقی در مردم برای نوشیدن قهوه شکل بگیرد. سفیر وقت فرانسه Monsieur de la Roque برای مردم مارسی این امکان را فراهم کرد و باعث شد قهوه به فرانسه نیز برسد. نخستین کافه‌ی مارسی در سال 1671 تاسیس شد و در ابتدا فقط برای مسافران و بازرگانان کشورهای دیگر استفاده می‌شد اما کم کمک جنبه‌ی عمومی به خود گرفت و مردم از تمامی توده‌ها به کافه‌ها می‌رفتند.

پس از مارسی تاریخچه قهوه به پایتخت فرانسه یعنی پاریس رسید. نخستین کافه‌ی پاریس ( Café de Procope ) در سال 1686 بازگشایی شد و به تدریج به عنوان کافه‌ی موردعلاقه‌ی بسیاری از هنرمندان مشهور آن زمان شامل شاعران، نمایشنامه‌نویسان، بازیگران و موزیسین‌ها شناخته شد. پس از این کافه، کم کم در هرکجای شهر می‌شد کافه‌ها را پیدا کرد.آشنایی مردم انگلستان با قهوه به سال 1637 برمی‌گردد. در این سال یک فرد ترک قهوه را به شهر آکسفورد در جنوب شرقی انگلستان برد. این قهوه به تدریج در بین بسیاری از دانشجویان و استادان این شهر محبوب شد و آنها " باشگاه قهوه آکسفورد " را پایه گذاری کردند. اولین کافی شاپ آکسفورد به نام " Angel " در سال 1650 بازگشایی شد. دو سال بعد یک فرد یونانی به نام Pasqua Rosée نخستین کافه را در لندن پایتخت انگلستان بازگشایی کرد. وی به دلیل اینکه با قهوه ترک آشنایی داشت و همچنین دوستانی در این زمینه داشت یکی از بهترین قهوه‌ها را ارائه می‌داد. قهوه در سال 1660 به بخشی از فرهنگ اجتماعی لندن تبدیل شد.

تاریخچه‌ی قهوه در هلند نسبت به دیگر کشورها متفاوت است. هلند از سال‌ها پیش در کار تجارت قهوه بوده است و بیشتر از یک نوشیدنی، به عنوان یک کالای تجاری به قهوه نگاه می‌کرده است. در واقع برای نخستین بار قهوه در قرن هفدهم میلادی از طریق یمن به هلند رسیده است. پس از آن هلند شروع به نهادینه کردن فرهنگ قهوه در مستعمره‌هایش کرده است. در سال 1699 کشت و پرورش قهوه در جزیره‌ی جاوا آغاز شد و در سال 1711 نخستین دانه‌های قهوه‌ی جاوایی در بازار آمستردام فروخته شد. همچنین افتتاح نخستین کافه‌ها در هلند به دهه‌ی 1660 برمی‌گردد.

در دهه‌ی 1680 هلند قهوه را در اسکاندیناوی معرفی کرد جایی که امروزه به عنوان یکی از پرمصرف‌ترین قهوه‌نوش‌های جهان به حساب می‌آید.قهوه در آلمان در سال 1675 معرفی شد و بازگشایی کافه‌ها در این کشور به سال‌های 1679 تا 1680 در شهرهای برمن، هامبورگ و هانوفر برمی‌گردد. البته مطابق معمول در ابتدا نوشیدن قهوه‌ در آلمان مربوط به طبقه‌ی اشراف زادگان بوده است اما در ابتدای قرن هجدهم مصرف قهوه تقریبا فراگیر شده بود و مردم در خانه‌ها قهوه را تهیه می‌کردند. در کنار Café de Procope پاریس یکی از معروف‌ترین و قدیمی‌ترین کافه‌ها در اروپا به نام " Coffe Baum " مربوط به شهر لایپزیگ آلمان می‌باشد که در سال 1694 افتتاح شده است.تاریخچه قهوه در آمریکا نیز به سال 1668 برمی‌گردد و اولین کافه در سال 1696 در شهر نیویورک به نام " The King's Arms " تاسیس شد.در قرن هفده و هجده مصرف قهوه در آمریکا بیش از پیش رایج شد و مردم بیشتری برای مصرف قهوه به کافه‌ها رفته یا قهوه را در منزل تهیه می‌کردند.از میانه‌های قرن 19 به بعد، قهوه به یک کالای تجاری مهم در سراسر دنیا تبدیل شده است که تا امروز نیز این روند ادامه داشته و بسیار بیشتر گسترش نیز یافته است.

انواع قهوه مرغوب‌ترین قهوه که طعم و بویی منحصربه‌فرد دارد از بوته‌ای به نام عربیکا به دست می‌آید که قدیمی‌ترین نوع قهوه‌است و در ارتفاع ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ متر بالاتر از سطح دریا رشد می‌کند. حدود ۷۵ ٪ از کل قهوه‌ای که در جهان کشت می‌شود عربیکا است. قدیمی‌ترین نوع قهوهٔ عربیکا، موکا و جاوه هستند که امروزه نامی شناخته شده محسوب می‌شوند. نوع دیگری از قهوه روبوستانام دارد که در بلندی ۲۵۰۰ پایی رشد می‌کند و بیشتر از عربیکا تحمل سرما را دارد. میزان کافئین روبوستا دو برابر عربیکا است، اگرچه بو و طعم آن در رده پایین‌تری قرار دارد و ارزان‌تر است. روبوستا حدود ۲۵ ٪ از کشت قهوه جهان را تشکیل می‌دهد. نوع مرغوب آن هم برای تهیه اسپرسو به کار می‌رود. نوع دیگری از قهوه که در آفریقای غربی می‌روید لیبریکا نام دارد که درصد بسیار اندکی از دانه‌های قهوه از این نوع هستند. در وین، قهوه به همراه یک لیوان آب سِرو می‌شود، مانند فنجان‌های کوچک قهوه ترک قوی با رسوب غلیظ در استانبول، دمشق و قاهره.قهوه محلی خلیج فارس معمولاً تلخ است و با ترکیب هل یا ادویه‌های دیگر تهیه می‌شود. معمولاً آن را یک بار با اندکی تأخیر، پس از ورود مهمان‌ها سرو می‌کنند – زود سرو کردن آن می‌تواند نشانه بی‌ادبی و عجله باشد – و یک بار پیش از خروج آن‌ها. بسیاری اوقات آن را درست پیش یا پس از نوشیدن یک فنجان کوچک چای شیرین می‌نوشند. ترتیب سرو کردن این نوشیدنی متفاوت است اما این دو نوشیدنی بسیار متفاوت باید در یک فاصله زمانی کوتاه نوشیده شود.در ایران، قهوه ترک معمولاً در فنجان کوچک نوشیده می‌شود و گاهی نوشیدن آن با آداب خاصی برای فال گرفتن با باقی‌مانده آن انجام می‌گیرد.

ممنون که تا اینجا همراه من بودید.💙🌺 (ناظر عزیز لطفا رد نکن و ویژه اش کن، واقعا کامله!)🙏🏻