تاریخچه ویالون؛ملکه ی ساز ها

ویالون (که در زبان فرانسوی به آن Violon گفته می‌شود) یکی از مهم‌ترین و محبوب‌ترین سازهای زهی-آرشه‌ای در موسیقی غربی و جهانی است. این ساز به دلیل صدای رسا، گستردگیِ پرده‌های صوتی و قابلیت اجرای تکنیک‌های پیچیده، لقب «ملکهٔ سازها» را به خود اختصاص داده است.

ریشه‌ها و پیشینه: اگرچه ویالون به شکل امروزی در اروپا شکل گرفت، اما ریشهٔ سازهای زهی-آرشه‌ای به هزاران سال پیش بازمی‌گردد. اجداد اولیهٔ ویالون را می‌توان در تمدن‌های باستان مانند مصر، یونان و هند یافت. سازهایی مانند «رباب» در خاورمیانه و «لیرا» در یونان باستان، اصول اولیهٔ تولید صدا با زه و آرشه را داشتند. در قرون وسطی، سازهایی مانند «ربک» (Rebec) و «ویل» (Fiddle) در اروپا رایج بودند که مقدمات شکل‌گیری ویالون مدرن را فراهم کردند.

تولد در ایتالیا (قرن شانزدهم): ویالون به شکلی که امروز می‌شناسیم، در اوایل قرن شانزدهم میلادی در شمال ایتالیا متولد شد. شهرهایی مانند میلان، برشا و کرمونا کانون‌های اصلی ساخت این ساز بودند. در آن زمان، سازهای خانوادهٔ ویولا (مانند ویولا دا گامبا یا ویولای پا) محبوبیت زیادی داشتند. ویالون به تدریج به عنوان سازهایی که صدایی زیرتر و تیزتر از ویولا دا گامبا دارد، شناخته شد.

اولین سازندگان ویالون: تصاویر نقاشی‌شده روی سقف کلیساهای ایتالیا (مانند نقاشی‌های گاودنزیو فِراری در سال ۱۵۲۹ میلادی) را الهام‌بخش خود قرار دادند که نشان‌دهندهٔ سازهای سه‌سیمی اولیه بود.

عصر طلایی و استرادیواریوس (قرن هفدهم و هجدهم): دورهٔ بین سال‌های ۱۶۵۰ تا ۱۷۵۰ میلادی به عنوان «عصر طلایی» ساخت ویالون شناخته می‌شود. در این دوره، شهر کرمونا با حضور استادان بزرگ، مرکز دنیای ویالون بود.

همچنین ۳ خانواده ی سازنده در این شهر شهرت جهانی یافتند : ۱. **آماتی: که پایه‌های ساخت ویالون مدرن را بنا نهادند. ۲. **گوارنری: که سازهایی با صدایی بسیار قدرتمند و پرانرژی می‌ساختند. ۳. **آنتونیو استرادیواری: مشهورترین سازندهٔ ویالون در تاریخ. او ساختار ویالون را به کمال رساند و ابعاد و فرم دقیقی برای آن تعریف کرد که تا امروز الگوی سازندگان است. ویالون‌های ساخته‌شده توسط او (استرادیواریوس) به دلیل کیفیت صدای بی‌نظیر، ارزشی مالی بسیار بالایی دارند.

تکامل ساختار و فنی: ویالون از نظر فنی یک شاهکار مهندسی است. بدنهٔ آن از چوب‌های خاصی (مانند افرا برای پشت و کناره‌ها و صنوبر برای رویه) ساخته می‌شود که دارای فرم ساعت‌شانه‌ای است. این فرم باعث می‌شود ارتعاشات صوتی به خوبی منتقل شوند. داخل ویالون، یک تکه چوب عمودی به نام «روح» (Sound Post) و یک تکه چوب طولانی به نام «باس‌بار» وجود دارد که نقش حیاتی در انتقال صدا و تحمل فشار وترها دارند.

این ساز با گذشت بیش از چهار قرن، همچنان بدون تغییرات اساسی در ساختار اولیهٔ خود، باقی مانده و یکی از پیچیده‌ترین و زیباترین ابزارهای بیان موسیقی در جهان است.