حلزون‌ها و راز خواب: آیا حلزون‌ها هم رویا می‌بینند؟

زمانی که به حیوانات فکر می‌کنیم، خواب و رویا معمولاً به ذهن ما می‌آید: پرندگان که هنگام شب می‌خوابند، گربه‌ها که در طول روز چرت می‌زنند، و حتی انسان‌ها که خواب REM و رویا دارند. اما آیا موجوداتی کوچک و ساده مثل حلزون‌ها نیز می‌توانند تجربه‌ای مشابه داشته باشند؟ تحقیقات جدید نشان می‌دهد که پاسخ ممکن است «بله» باشد، اما نه دقیقاً مثل انسان.

۱. چرخه خواب در حلزون‌ها حلزون‌ها، به‌خصوص گونه‌های دریایی مانند Aplysia، دارای چرخه‌های مشخصی از فعالیت عصبی و استراحت هستند. این چرخه‌ها شباهت‌هایی به خواب در پستانداران دارند. در زمان استراحت، حلزون‌ها فعالیت حرکتی خود را کاهش می‌دهند و بدن آنها در حالت آرامش نسبی قرار می‌گیرد. "ادامه دارد..."

دانشمندان با استفاده از الکترودهای کوچک روی مغز حلزون‌ها دریافتند که فعالیت عصبی آن‌ها در طول استراحت، به شکل ریتمیک و منظم رخ می‌دهد. این الگوها مشابه برخی مراحل خواب پستانداران است، به ویژه REM که در آن پردازش اطلاعات و یادگیری اتفاق می‌افتد

۲. فعالیت عصبی و پردازش اطلاعات یکی از دلایل مهم اهمیت خواب، پردازش و تثبیت اطلاعات است. در حلزون‌ها نیز شواهد نشان می‌دهد که این موجودات کوچک می‌توانند در زمان استراحت، اطلاعات دریافتی از محیط را پردازش کنند. "ادامه دارد.."

حلزون‌ها حافظه کوتاه‌مدت و بلندمدت دارند و می‌توانند یاد بگیرند که از موانع عبور کنند یا خطرات را شناسایی کنند. فعالیت عصبی در طول استراحت، احتمالاً با تقویت مسیرهای عصبی مرتبط با این تجربیات ارتباط دارد. به همین دلیل دانشمندان معتقدند که حلزون‌ها می‌توانند «تجربیات خود را مرور کنند»، چیزی که در سطح ساده می‌تواند معادل رویا باشد.

۳. آیا حلزون‌ها رویا می‌بینند؟ حقیقت این است که هیچ راه مستقیمی برای پرسیدن از حلزون‌ها درباره رویا وجود ندارد! اما فعالیت عصبی آنها نشان می‌دهد که آنها در خواب خود چیزی شبیه پردازش اطلاعات یا «رویاهای عصبی» را تجربه می‌کنند.

این یعنی: حلزون‌ها مرحله‌ای از استراحت دارند که مغز آنها فعال است. این مرحله می‌تواند شامل مرور تجربیات یا تثبیت خاطرات باشد. تفاوت اساسی با انسان‌ها در سطح پیچیدگی است: حلزون‌ها رویاهای تصویری و داستانی مثل ما ندارند، بلکه بیشتر فعالیت‌های عصبی و یادگیری در سطح ساده انجام می‌شود.

۴. اهمیت پژوهش‌های حلزون در علم مغز حلزون‌ها به دلیل ساختار ساده مغزی و نورون‌های بزرگشان، یکی از مدل‌های محبوب برای مطالعه حافظه، یادگیری و خواب در علوم عصبی هستند. با مطالعه آنها: دانشمندان می‌توانند مکانیسم‌های پایه‌ای خواب و پردازش اطلاعات را بفهمند. می‌توانند ارتباط بین خواب و تثبیت حافظه را به شکل قابل مشاهده و ساده بررسی کنند. حتی می‌توانند الگوهای عصبی خواب در حیوانات پیچیده‌تر را پیش‌بینی کنند.