شکستن بطری روی بدنه کشتی

شکستن بطری (معمولاً شامپاین) روی بدنه کشتی هنگام به آب انداختن یا مراسم نام‌گذاری آن، یکی از معروف‌ترین سنت‌های دریانوردی جهان است که هنوز هم در مراسم افتتاح کشتی‌های بزرگ، ناوهای جنگی و حتی کشتی‌های تفریحی انجام می‌شود.

تاریخچه مختصر این رسم ریشه در دوران باستان دارد. در تمدن‌های قدیمی (مثل یونان، روم و حتی تمدن‌های خاورمیانه) برای جلب رضایت خدایان دریا (مثل نپتون/پوزیدون)، هدایایی مثل خون حیوان قربانی یا اشیای گران‌بها روی کشتی یا به دریا می‌ریختند تا سفر ایمن باشد. در قرون وسطی و بعدتر، در اروپا رسم «قربانی کردن جام نقره‌ای» رایج شد؛ جام پر از شراب را روی عرشه می‌ریختند و گاهی جام را به دریا می‌انداختند.

اما از قرن ۱۷–۱۸ میلادی به بعد، به دلایل اقتصادی، به جای جام گران‌قیمت، شروع کردند به شکستن یک بطری روی دماغه کشتی. مثلاً در سال ۱۷۹۷، هنگام به آب انداختن ناو USS Constitution آمریکایی، از بطری مادیرا استفاده شد.

شامپاین اما از اواخر قرن ۱۹ وارد این سنت شد. یکی از اولین موارد ثبت‌شده، سال ۱۸۹۰–۱۸۹۱ است که ملکه ویکتوریا برای ناو HMS Royal Arthur از شامپاین استفاده کرد. شامپاین به‌سرعت محبوب شد چون: نماد تجمل و جشن است حباب‌هایش حس شادی و موفقیت می‌دهد صدای شکستن بطری و پخش شدن کف آن، صحنه‌ای دراماتیک و دیدنی ایجاد می‌کند

دلیل و فلسفه پشت این کار دفع شر و خوش‌یمنی: شکستن بطری نوعی قربانی نمادین است. خون یا مایع مقدس قدیمی حالا با شراب/شامپاین جایگزین شده تا ارواح بد یا بدشانسی را دور کند. اسم‌گذاری رسمی (Christening): مثل غسل تعمید انسان در مسیحیت، کشتی را «مسیحی» می‌کنند و نامش را اعلام می‌کنند

معمولاً یک نفر مهم (مثل همسر ناخدا، یک سیاستمدار یا سلبریتی) بطری را می‌شکند و می‌گوید: «خدا این کشتی و همه کسانی که سوار آن می‌شوند را حفظ کند» یا جمله مشابه. خرافات دریانوردان: اگر بطری نشکند، بدشانسی بزرگی برای کشتی و خدمه تلقی می‌شود (بعضی مواقع چند بار تلاش می‌کنند تا بالاخره بشکند!).

امروزه بطری را معمولاً با ریسمان به بدنه می‌بندند تا با حرکت کشتی موقع لانچ، به‌طور خودکار بشکند و ایمنی بیشتری داشته باشد (چون قبلاً گاهی افراد زیر کشتی می‌ایستادند و خطرناک بود). این سنت ساده اما پرمعنا، هنوز بعد از صدها سال زنده مانده و یکی از نمادهای ماندگار دنیای دریانوردی است.