قدیمی ترین زبان های دنیا

سانسکریت زبان سانسکریت یکی از قدیمی ترین زبان های جهان است.و مدتی است که در استفاده های روزمره نیز دیگر وجود نداشته، زبانی که در حدود سال ۶۰۰ قبل از میلاد مسیح از بین رفت. اما این بدان معنا نیست که سانسکریت تاثیر مستقیمی بر دنیایی که امروز می شناسیم، به ویژه در جوامع مذهبی در جنوب و شرق آسیا ندارد. بنابراین، حتی اگر مرده و از بین رفته باشد، زبان سانسکریت هنوز هم یکی از زبان های رسمی هند باقی مانده است. شاید این سیاست زبانی هند تنها در حد حرف باشد، اما هند به این زبان افتخار می کند و می خواهد از میراث خود محافظت کند. این علاقه بدین دلیل است که اکثر کتاب های مقدس باستانی هندو در سه مذهب مهم این کشور به این زبان نوشته شده اند: بودیسم، هندوئیسم و جینیسم همگی سانسکریت را زبان مادری خود می دانند.

عبری توراتی همان طور که احتمالاً حدس زده اید، عبری توراتی یا کلاسیک پیش از و در جریان بسیاری از داستان های آمده در کتب مقدس تورات و انجیل، دوران اوج خود را داشت. اما پس از نابودی معبد اورشلیم، این زبان شاهد مرگی سریع، شدید و پایدار بود. خاخام ها در سراسر جهان یهودی برای حفظ آن تلاش می کردند، اما تقریباً هیچگاه به اندازه قبل توسط افراد زیادی صحبت نمی شد. در آن زمان، این زبان تقریباً مرده بود – حداقل تا جایی که به استفاده عادی و روزمره از زبان مربوط می شد. به دوران جنگ جهانی دوم می رسیم، جایی که زبان عبری توراتی با مرگ نهایی خود مواجه شد. بسیاری از خاخام هایی که قرن ها برای حفظ زبان، ثبت کلمات و معانی آن و تجزیه و تحلیل دستور زبان و ساختار آن تلاش کرده بودند، با گسترش هولوکاست در سراسر اروپا کشته شدند. این از دست دادن غم انگیز زندگی با از دست دادن قابل توجه قدرت ذهن تا جایی که به عبری توراتی مربوط می شد، همزمان شد.

انگلیسی قدیم زبان انگلیسی قدیم تا حدود دهه ۱,۱۰۰ در انگلستان رایج بود. گاهی اوقات با نام آنگلوساکسون شناخته می شود و از دوره آنگلوساکسون در انگلستان و ولز که قبل از دوران قرون وسطی رخ داده است، به این نام خوانده می شد. و زبان انگلیسی قدیم از بسیاری جهات پیچیده تر از زبان انگلیسی امروزی بود. از یک طرف، همانند زبان های امروزی، مانند اسپانیایی و فرانسوی، انگلیسی قدیم چندین جنسیت داشت که همراه با اسم ها و برای تعریف کلمات به شکلی دقیق استفاده می شد. اسم ها در زبان انگلیسی قدیم می توانستند زنانه، مردانه، یا خنثی باشند – یک تغییر عمده از چگونگی کارکرد حرف تعریف «the» در زبان انگلیسی مدرن.

قبطی قبطی زبان شناخته شده مصر باستان بوده و هست. این زبان در دوران اوج خود نزدیک به ۲,۰۰۰ سال پیش به عنوان یک زبان منحصر به فرد مصری که بیشتر با استفاده از الفبای یونانی نوشته می شد، جالب توجه بود. در واقع، با گسترش آن در حدود قرن سوم میلادی در طول دوره رومی ها در داخل و اطراف مصر، زبان قبطی به طور موثر به آخرین زبان مصری تبدیل شد که کاربرد گسترده ای داشت و توسط جمعیت زیادی صحبت می شد. بعد از کاهش استفاده قبطی در صدها سال بعد، عربی جای آن را گرفت. البته امروزه، کسانی که در مصر (و بقیه جهان اسلام در خاورمیانه) زندگی می کنند، همچنان به عربی به عنوان زبان غالب در منطقه صحبت می کنند. اما قبطی حتی در دوران حاضر نیز زبان مهمی برای بسیاری از مسیحیان به شمار می آید

آلمانی کهن درست همانطور که زبان انگلیسی قدیمی در نهایت به سمت زبان انگلیسی مدرن حرکت کرد، زبان آلمانی قدیمی نیز همین نقش را در تکامل زبان آلمانی مدرن داشت. زبان شناسان آلمانی کهن را نخستین و ابتدایی ترین مرحله زبان آلمانی می دانند. بیشتر مورخان بر این باورند که از سال های ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلادی، این زبان به شدت در اطراف باواریا و دیگر مناطق آلمان پرطرفدار شده است. پس از آن، تا حدود سال ۱۰۵۰، این زبان به حضور در گفتگوهای روزمره و رسمی ادامه داد تا اینکه که در طول چند قرن آینده، گویش های مدرن تر آلمانی جایگزین آن شدند.

آکدی آکاد هزاران سال پیش یکی از مهم ترین شهرهای بین النهرین بود. آکاد نیز همانند بسیاری از دیگر تمدن ها، به عنوان یک تمدن اولیه با تعداد زیادی از شهروندان در محدوده خود، سرانجام زبان خود را توسعه داد که آکدی نامیده می شد. امروزه مورخان آکدی را نخستین زبان سامی می دانند. دو زبان مهم سامی امروزی وجود دارند که هنوز هم از آکدی الهام می گیرند: عبری و عربی. بنابراین، تنها از این لحاظ، حتی هزاران سال پس از مرگ، آکدی بر جهان مدرن تاثیر گذاشته است. البته این تنها میراثی نیست که مردمان آکد در بحث انتخاب زبانشان برای مردم امروزی به جای گذاشته اند. همچنین زبان آکدی اولین زبانی بود که به خط میخی نوشته شد. به همین دلیل، نوشته های آکدی ها تا به امروز – دستکم بر اساس شواهد باستان شناسی حفظ شده و به دقت تحلیل شده- باقی مانده اند. 

آرامی آرامی بیشتر به عنوان زبانی شناخته می شود که عیسی مسیح زمانی که زنده بود به آن صحبت می کرد. اما او تنها کسی نبود که از این زبان استفاده می کرد. آرامی در زمان مسیح بسیار مورد استفاده قرار می گرفت – به طوری که زبان مشترک بسیاری از مردم خاورمیانه بود و توسط گروه های مختلف در آنجا به عنوان زبان اصلی صحبت می شد. زبان آکدی که پیش تر در مورد آن صحبت کردیم، در واقع به خاطر آرامی از بین رفت! هر چند زبان آرامی پیچیده تر از زبان آکدی بود، اما به سادگی سراسر منطقه را فرا گرفت و برای قرن ها به عنوان زبان غالب باقی ماند. نکته جالب اینکه کشوری که زبان آرامی از آن نشأت می گرفت، کشور آرام، قرن ها قبل از اینکه زبانشان عمومیت یابد، در نبردی ویرانگر با آشوری ها از بین رفت. اما حتی با از بین رفتن تمدن آرام، زبانی که خلق کرده بود به حیات خود ادامه داده و سپس توسعه یافت. بعدها حتی آشوریان نیز به این دلیل که به طور گسترده در سراسر خاورمیانه صحبت می شد، از این زبان به عنوان یکی از زبان های اصلی خود استفاده کردند. اگر در آن زمان می خواستید با مناطق دیگر تجارت کنید، به احتمال زیاد باید به زبان آرامی تسلط می داشتید.

نوردیک باستانی همه می دانیم که وایکینگ ها یکی از بدنام ترین و افسانه ای ترین گروه های مردم دنیای باستان هستند. آن ها در زندگی روزمره خود به زبان نوردیک قدیم سخن می گفتند و با حمله به مناطق دیگر، شکست دادن آن ها و استعمارشان این زبان را در مناطق اطراف اسکاندیناوی و اروپای شمالی توسعه بخشیدند. بنابراین طبیعی بود که نوردیک باستانی به بسیاری از نقاط دور دست گسترش پیدا کند. حتی اگر این زبان در زندگی روزمره کسانی که مغلوب وایکینگ ها شده بودند استفاده نمی شد، باز هم تاثیر زیادی بر بسیاری از زبان هایی که امروزه زنده مانده اند، داشته است. و از برخی جهات، نوردیک قدیم مانند آرامی بود: یک زبان مشترک در سراسر یک منطقه بسیار وسیع که توسط بسیاری از مردمی مورد استفاده قرار می گیرد که از نوادگان کسانی که آن را توسعه داده اند نیستند.

یونانی باستان البته این مورد ممکن است کمی شما را گیج کند چرا که دنیای مدرن هنوز زبان یونانی را به عنوان یک زبان محبوب حفظ کرده است. زبان یونانی مدرن که در یونان و توسط اقوام یونانی در سراسر جهان مورد استفاده قرار می گیرد، قطعاً یک زبان مرده نیست. اما یونان باستان از نظر تکنیکی منقرض شده است و با اینکه تا حدودی شبیه به نسخه مدرن است، اما به اندازه کافی متفاوت بوده که زبان متفاوت در نظر رفته شده و دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرد. البته یونان باستان توسط فیلسوفان و نویسندگان مشهوری از جمله ارسطو، هومر، افلاطون و سقراط صحبت و در نوشتار مورد استفاده قرار گرفته است. آن ها آثاری به زبان مادری خود تولید کردند که هنوز هم در عصر مدرن مورد مطالعه و بررسی قرار می گیرند. و این آثار همچنان توسط دانشگاهیان در دانشگاه های سراسر جهان مورد مطالعه قرار می گیرند. برای خواندن و تجزیه و تحلیل آثار اصلی افلاطون و دیگر همتایان باستانی او، باید بدانید که چگونه یونانی باستان را بخوانید – بنابراین این زبان از دیرباز مرده، هنوز هم در موارد بسیار تخصصی کاربرد دارد.

ببخشید دستم خورد