صدف ها

چندتا فکت از صدف ها

1. اسکلت بیرونی نرم‌تنان: هر صدفی که در ساحل پیدا می‌کنید، در اصل اسکلت بیرونی یک جانور نرم‌تن (مانند حلزون یا دوکفه‌ای) بوده که از بدن نرم آن در برابر شکارچیان محافظت می‌کرده است .

2. مواد اولیه: بیش از ۹۵ درصد صدف از کربنات کلسیم ساخته شده است. پروتئین و کیتین که تنها چند درصد باقی‌مانده را تشکیل می‌دهند، به عنوان داربست عمل کرده و استحکام و شکل نهایی صدف را تعیین می‌کنند .

3. ساختار سه‌لایه: صدف‌ها عمدتاً از سه لایه تشکیل شده‌اند: لایه بیرونی (پریواستراکوم)، لایه میانی (استراکوم) و لایه درونی که گاهی از آرگونیت ساخته شده و به مروارید (نِیْکِر) معروف است و رنگ‌های رنگین‌کمانی زیبایی ایجاد می‌کند .

4. راز رنگ‌ها: رنگ صدف‌ها تحت تأثیر رژیم غذایی آن‌هاست. نرم‌تنانی که در آب‌های گرم با منابع غذایی متنوع زندگی می‌کنند، معمولاً صدف‌های رنگارنگ‌تری دارند .

5. همه چیز از دهان (حلقه دهانه) شروع می‌شود: برخلاف تصور که صدف از قاعده رشد می‌کند، نرم‌تنان فقط به لبه دهانه‌ی صدف (آپرچر) ماده اضافه می‌کنند و آن را بزرگ‌تر می‌کنند. با تغییر دادن نحوه افزودن این ماده، می‌توانند صدف‌های لوله‌ای، مخروطی یا مارپیچ بسازند .

6. راست‌دست‌ها در اقلیت نیستند!: بیش از ۹۰ درصد صدف‌های مارپیچ، دهانه‌ای در سمت راست دارند و نمونه‌های چپ‌گرد بسیار نادر و برای کلکسیونرها ارزشمند هستند .

7. تیرهای که خودش را تزیین می‌کند: نوعی نرم‌تن به نام "صدف حامل" (Carrier Shell) اشیاء اطراف خود مانند سنگ‌های ریز یا حتی صدف‌های مرده را روی پوسته خود می‌چسباند تا استتار کند! با افزایش آلودگی، امروزه گاهی تکه‌های شیشه و پلاستیک را هم در تزیینات خود به کار می‌برد .

8. سوراخ‌های رازآلود: سوراخ‌های منظمی که گاهی روی صدف‌ها می‌بینید، اثر شکارچیانی مانند "حلزون ماه‌نما" (Moon Snail) است که با ترشح اسید، صدف را سوراخ کرده و طعمه را می‌خورد .

9. صدف به عنوان پول: تا اوایل قرن بیستم، صدف "کاوری" (Cowrie) در برخی از بازارهای آفریقا به عنوان پول رایج استفاده می‌شد. در اوگاندا قرن هجدهم، با ۲۵۰۰ عدد از آن می‌شد یک گاو خرید! .

10. ارزشی بیش از نقاشی ورمیر: در قرن ۱۸، نمونه‌هایی از صدف کمیاب "گلوری آو د سی" (Glory of the Sea) به قدری نادر بودند که در حراجی، قیمتی شش برابر بیشتر از یک نقاشی از ورمیر، نقاش معروف هلندی، به فروش می‌رسیدند .

11. تقلبی با آرد برنج: کمیاب‌ترین صدف‌ها چنان ارزشمند بودند که عدگی برای فروش آن‌ها دست به جعل می‌زدند. افسانه‌ها حاکی است که صدف "ونتلترپ" (Precious Wentletrap) را با آرد برنج قالب‌گیری می‌کردند و می‌فروختند و خریداران بی‌چاره با شستن آن در آب، متوجه کلاهبرداری می‌شدند! .

12. تاریخچه‌ای ۵۰۰ میلیون ساله: اولین نرم‌تنان و صدف‌های آن‌ها در فسیل‌های مربوط به بیش از ۵۰۰ میلیون سال پیش پیدا شده‌اند. به عنوان مثال، آمونیت‌ها (Ammonites) که صدف‌های مارپیچ زیبایی داشتند، ۶۵ میلیون سال پیش منقرض شدند .

13. چگونه خارها به وجود می‌آیند؟: خارهای روی صدف‌هایی مانند حلزون مخروطی، زمانی تشکیل می‌شوند که بافت نرم (مانتل) سریع‌تر از بخش سخت صدف رشد کند. این رشد سریع باعث چین‌خوردگی و برآمدگی در لبه صدف شده و با تکرار این فرآیند، خارها شکل می‌گیرند .

14. بزرگ‌تر از یک انسان: بزرگ‌ترین صدف ثبت‌شده، بیش از ۵ فوت (حدود ۱٫۵ متر) طول داشته است! .

15. ساحل صدفی در استرالیا: در استرالیای غربی، ساحلی به نام "شل بیچ" (Shell Beach) وجود دارد که به جای ماسه، از پوسته‌های صدف پوشیده شده و ضخامت این لایه صدفی در بعضی نقاط به بیش از ۱۰ متر می‌رسد .