مکتب ادبی کلاسیسم

درود. امروز می‌خوایم راجع به مکتب ادبی‌ای یاد بگیریم، که اسمشو خیلی شنیدیم اما تعریفمون ازش لباس‌های دوره‌ی ویکتوریا و کلا عکس‌هایی با وایب وینتیجه. پس تا انتهای پست با من همراه باشید تا با معنای واقعی کلاسیسم، آشنا بشید.

اگه مکاتب ادبی یه خانواده باشن، کلاسیسم اون پدربزرگ جدی و منظم خانواده‌اس که می‌گه:«ادبیات باید متین، منظم،‌ و آموزنده باشه.» حالا کلاسیسم چیه و از کجا اومده؟ کلاسیسم به زبون ساده اگه بخوام بگم، یعنی بیا برگردیم به اصول. بریم قدیم ندیم‌ها. یعنی سراغ اون چیزهایی که از قدیم به‌عنوان معیار زیبایی، منطق و هنر شناخته شدن.

این مکتب درواقع از ادبیات و هنر یونان (روم باستان) الهام گرفته شده. و می‌گه که ادبیات باید از طبیعت پیروی کنه؛ اما نه طبیعت واقعی، بلکه یک طبیعت آرمانی و منظم. این مکتب توی قرن هفدهم خصوصاً در فرانسه به اوج خودش می‌رسه و نویسنده‌های بسیار مهمی داره این دوره که هنوز هم آثارشون جزو شاهکارهای ادبی به حساب می‌آد. به‌عنوان مثال: مولیر، کورنی و ژان راسین.

اصول و قواعد کلاسیسم به صورت کلی: در اولین اصل، کلاسیسم براش تعادل و نظم خیلی مهمه. یعنی هیچ‌وقت با هرج و مرج حال نمی‌کنه. ساختار داستان، زبان و حتی احساسات شخصیت‌ها در این مکتب باید کنترل شده باشن. و همچنین دیدگاه سه پرده‌ای داره. ساختار سه پرده‌ای، ساختاریه که ارسطو برای نمایش بهش رسید و اونم اینه که داستان سه بخش شروع، میانی و پایان داره. توی شروع خواننده با شخصیت و جهان و وضعیت داستان آشنا می‌شه، در بخش میانی زنجیره‌ای از اتفاقات و بحران‌ها رو می‌بینیم و خط‌های فرعی، در پایان هم که گره‌گشایی که مشخص می‌شه شخصیت به هدفش رسیده یا نه. در اصل و قاعده‌ی دوم، عقل‌گرایی برای این مکتب خیلی اهمیت داره. یعنی این مکتب می‌گه که عقل مهم‌تر از احساسه. سومین اصل، قانون وحدت سه‌گانه هستش. این قانون چیه؟ این قانون می‌گه که باید زمان مشخص باشه، مکان مشخص باشه، و موضوع مشخص باشه. یعنی یک داستان، یک خط داستانی مشخص باید داشته باشه.

چهارمین اصل، همونطور که گفتم الهام گرفتن از طبیعت اما طبیعت آرمانی برای کلاسیسم خیلی اهمیت داره. یعنی زندگی واقعی رو نشون می‌ده اما یه نسخهٔ شسته رفته‌تر. یعنی مثلاً آدم‌های خوبی که همیشه درستکارن یا برعکس. در پنجمین اصل، کلاسیسم می‌گه که ادبیات باید آموزنده باشه. می‌گه هنر فقط برای لذت و سرگرمی نیست و باید یک درس اخلاقی بده. نویسنده‌های این دوره سعی می‌کردن که اصول اخلاقی رو از طریق داستان‌هاشون آموزش بدن. کلاسیسم هنوز کاربرد داره یا نه؟ آره، کاربرد داره. همونطور که از ساختار و پلات سه پرده صحبت می‌شه، درمورد قانون سه وحدت که هنوز استفاده می‌شن، به این نتیجه می‌رسیم که کلاسیسم هنوز کاربرد داره و خیلی نویسنده‌ها از نظم و تعادل این مکتب استفاده می‌کنن، اما نه به شکل قرن هفدهم.