اشتباه محاسباتی که دنیا را تغییر داد!

چطور یک عدد غلط، مسیر تاریخ را عوض کرد؟

قرن ۱۵ میلادی.اروپا تشنه‌ی راهی تازه به آسیاست؛ راهی که نه از خشکی‌های خطرناک بگذرد، نه از مسیرهای تحت کنترل دشمنان.در این میان، مردی به نام کریستف کلمب ایده‌ای ساده ولی جسورانه داشت:«اگر زمین گرد است، می‌شود با حرکت به سمت غرب، به آسیا رسید.»ایده غلط نبود.محاسبه‌اش بود.

کلمب برای تخمین فاصله‌ی اروپا تا آسیا، از داده‌های نجومی و نقشه‌های قدیمی استفاده کرد؛ اما دو اشتباه بزرگ مرتکب شد: اندازه‌ی واقعی محیط زمین را کوچک‌تر از حد واقعی در نظر گرفت و فاصله‌ی بین اروپا و آسیا را بیش‌ از حد کم محاسبه کرد.نتیجه؟ او فکر می‌کرد فاصله‌ی اسپانیا تا آسیا فقط چند هزار کیلومتر است،در حالی که در واقعیت، این فاصله چند برابر بیشتر بود.

از نظر بسیاری از دانشمندان زمان خودش، سفر کلمب غیرممکن بود. آن‌ها محاسبات درست‌تری داشتند و می‌دانستند کشتی‌ها آذوقه‌ی کافی برای چنین مسافتی ندارند.اما کلمب با اعداد اشتباه خودش، مطمئن بود که می‌رسد.او راه افتاد…و به آسیا نرسید.

در سال ۱۴۹۲، کشتی‌ها به خشکی رسیدند. کلمب فکر می‌کرد به جزایر نزدیک آسیا رسیده. در حالی که پایش را روی قاره‌ای گذاشته بود که اروپا هنوز نمی‌شناخت.آمریکا. او تا آخر عمرش هم باور نداشت که قاره‌ای جدید کشف کرده.اشتباه محاسباتی‌اش آن‌قدر عمیق بود که واقعیت را هم تغییر نداد.

اگر محاسبه‌ها درست بودند:احتمالاً اسپانیا هرگز هزینه‌ی سفر را نمی‌داد/ کلمب هرگز راه نمی‌افتاد/ برخورد اروپا با قاره‌ی آمریکا شاید دهه‌ها یا قرن‌ها عقب می‌افتاد. اما یک عدد اشتباه باعث شد:نقشه‌های جهان دوباره کشیده شوند/ تمدن‌ها به هم برخورد کنند/ تاریخ، زبان، اقتصاد و سیاست دنیا برای همیشه تغییر کند

این ماجرا فقط درباره‌ی کلمب نیست. درباره‌ی این است که: علم همیشه دقیق نیست ، اما همین خطاها گاهی بزرگ‌ترین تغییرها را می‌سازند./ تاریخ فقط حاصل دانستن نیست، حاصل اشتباه کردن هم هست.

اگر یک محاسبه‌ی غلط توانست قاره‌ای را وارد تاریخ کند، چند تا از چیزهایی که امروز «بدیهی» می‌دانیم، ممکن است فقط یک عدد اشتباه باشند؟