تیتان: قمر عجیب زحل

تیتان قمر زحل است… ولی یک قمر عادی نیست.این‌جا باران می‌بارد، دریاچه وجود دارد، و جو دارد—اما همه چیز از متان ساخته شده. پس این قمرِ عجیب، واقعاً چه‌قدر شبیه زمین است؟

خیلی دورتر از زمین، آن‌طرف حلقه‌های زحل، قمری می‌چرخد که از همان اول همه را گیج کرد. اسمش تیتان است؛ قمری آن‌قدر بزرگ که حتی از سیاره عطارد هم بزرگ‌تر است. اما اندازه‌اش تنها دلیل مهم بودنش نیست… تیتان یک راز زنده است.

اولین باری که دانشمندان خواستند تیتان را ببینند، تقریباً هیچ‌چیز ندیدند. چرا؟ چون تیتان با یک جو بسیار غلیظ و نارنجی‌رنگ پوشیده شده؛ جوی پر از نیتروژن، متان و مواد شیمیایی پیچیده. انگار کل قمر داخل یک مه دائمی زندانی شده باشد.سال‌ها تیتان فقط یک توپ نارنجیِ مبهم بود… تا این‌که انسان تصمیم گرفت از نزدیک سرک بکشد.

در سال ۲۰۰۵، فضاپیمای هویگنس از مدار زحل جدا شد و آرام‌آرام وارد جو تیتان شد. سقوطش دو ساعت طول کشید. در این دو ساعت، برای اولین بار کسی «سطح تیتان» را دید.و چیزی که دیده شد… شوکه‌کننده بود.

سطح تیتان پر بود از: ۱-رودخانه‌ها/۲-دریاچه‌ها/۳-دلتاها و کانال‌ها. اما نه از آب. اینجا متان و اتان مایع جریان داشتند. باران می‌بارید، رودها جاری بودند و دریاچه‌ها پر و خالی می‌شدند؛ درست مثل زمین، فقط با شیمی‌ای کاملاً متفاوت.دانشمندان فهمیدند تیتان تنها جرم آسمانی بعد از زمین است که چرخه‌ی مایع فعال دارد.

ولی این شباهت‌ها فریب‌دهنده‌اند. دمای تیتان حدود منفی ۱۸۰ درجه سانتی‌گراد است.در این سرما: آب مثل سنگ سفت است/ یخ نقش سنگ را بازی می‌کند/ و متان، نقش آب زمین را. اگر انسان آنجا بایستد، قبل از این‌که نفس بکشد… تمام می‌شود.

چون جو تیتان پر از مولکول‌های آلی پیچیده است؛ همان نوع موادی که دانشمندان فکر می‌کنند روی زمینِ اولیه، قبل از تولد حیات، وجود داشته.به زبان ساده: تیتان شبیه یک آزمایشگاه طبیعیِ منجمد است که نشان می‌دهد قبل از حیات، شیمی دنیا چه شکلی بوده.

ناسا قرار است در دهه‌ی آینده، فضاپیمایی به نام Dragonfly را به تیتان بفرستد؛ یک پهپاد که روی سطح تیتان پرواز می‌کند، نمونه برمی‌دارد و دنبال پاسخ می‌گردد. پاسخ به سوالی که سال‌هاست ذهن همه را درگیر کرده:اگر جایی وجود دارد که شیمیِ لازم برای حیات را دارد، باران دارد، دریا دارد، جو دارد…اما مثل زمین نیست ، آیا ممکن است حیات، جایی مثل تیتان، شکل دیگری داشته باشد؟