چرا کتابخانه اسکندریه نابود شد و چه چیزهایی را از دست دادیم؟

کتابخانه اسکندریه در مصر باستان یکی از بزرگترین مراکز دانش جهان بود. گفته میشود صدها هزار نسخه خطی از تمدن های مختلف در آن نگهداری میشد. نابودی‌اش نه فقط یک حادثه تاریخی، بلکه یکی از بزرگترین ضربه ها به حافظه جمعی بشر بود.

برخی منابع میگویند در حمله ژولیوس سزار به اسکندریه (۴۸ پیش از میلاد) آتش سوزی رخ داد و بخش بزرگی از کتابخانه نابود شد. روایت دیگر نابودی در دوره امپراتور آئورلیان (قرن سوم میلادی) را مطرح میکند، زمانی که جنگ های داخلی شهر را ویران کرد. بعضی ها هم آن را به فتح مسلمانان در قرن هفتم نسبت میدهند. هیچ روایت قطعی وجود ندارد و همین راز آلود بودن، اهمیت آن را بیشتر کرده است.

تخمین زده میشود بین ۴۰۰ هزار تا ۷۰۰ هزار نسخه خطی در کتابخانه وجود داشت. این آثار شامل علوم طبیعی، فلسفه، پزشکی، ریاضی، تاریخ و ادبیات بودند. بسیاری از این دانش ها هرگز دوباره نوشته نشدند و برای همیشه از دست رفتند.

احتمالا نسخه هایی از نظریه های پیشرفته تر از آنچه امروز داریم وجود داشت. شاید کشفیات هندسه، نجوم و مکانیک زودتر به بشر میرسید. نابودی کتابخانه مسیر پیشرفت علمی را قرن ها عقب انداخت و باعث شد بسیاری از دانش ها دوباره از صفر کشف شوند.

متون پزشکی مصر و یونان باستان در آن نگهداری میشد. دانش درباره گیاهان دارویی، جراحی های اولیه و درمان بیماری ها ممکن است از بین رفته باشد. بشر شاید میتوانست زودتر به درمان های موثر برای بیماری های کشنده دست پیدا کند.

آثار تاریخی تمدن های باستانی نابود شدند. روایت های مستقیم از فرهنگ ها و ملت هایی که دیگر اثری از آنها باقی نمانده، از دست رفت. این یعنی بخش بزرگی از حافظه جمعی بشر پاک شد و امروز فقط تکه هایی از آن را میشناسیم‌.

آیا در کتابخانه نقشه هایی از جهان باستان وجود داشت که نشان میداد مردم قاره های دیگر را میشناختند؟ آیا دانش هایی مثل ماشین های پیچیده یا فلسفه های گمشده در آن بودند؟ نابودی کتابخانه پرسش های بی پاسخ زیادی برای ما باقی گذاشت و همین راز، آن را افسانه ای تر کرده است‌.