ذهنمون چطوری خودشو فریب میده؟

تا حالا شده یه چیزی رو با تمام وجودت باور داشته باشی، بعد بفهمی کاملاً اشتباه فکر می‌کردی؟ حقیقت اینه که ذهن ما همیشه دنبال حقیقت نیست...

تاحالا شده یکی پیامتو نبینه یا دیر سین بزنه و تو ازش متنفر بشی ولی بعدا بفهمی فقط حالش خوب نبود و نتونسته پیامتو ببینه؟ یا فکر کنی هیچکس حالتو نمیفهمه ولی مقصر خودت بودی که احساستو درست بیان نکردی؟ این ها همه حقه و کلک های ذهنمونه که بتونه از واقعیت سخت و پر دردسر فرار کنه کارش رو راحت کنه. به این کلکا میگن خطای شناختی(Cognitive Biases) که در ادامه با این کلکا آشنا میشیم

این خطا وقتی اتفاق می‌افته که آدم فقط اطلاعاتی رو قبول می‌کنه یا دنبالش می‌گرده که باور فعلی‌شو تأیید کنه، و چیزایی که خلاف باورش هست رو نادیده می‌گیره یا رد می‌کنه مثلا تو فکر میکنی آدم بدشانسی هستی ، حالا چه روزایی از زندگیت یادت میمونه؟ آفرین روزایی که شانس نیوردی حالا روزایی که شانس باهات یار بوده چی؟ اونا؟ مهم نیستن که چون تو باور داری بدشانسی

توی این خطا، فرد از یه اتفاق یا تجربه‌ی محدود، یه نتیجه‌گیری خیلی کلی می‌گیره مثلا یه اتفاق بد برات میوفته سریع میای میگی همیشه اینجوری بوده ، اصلا زمان موفقیت من نمیرسه اینجا ذهنت جیکار کرده؟ درسته! از کاه ، کوه ساخته

یعنی فقط روی یه جنبه‌ی منفی تمرکز می‌کنی و باقی واقعیات رو نادیده می‌گیری. مثلا تو میری مهمونی که ده نفر حضور دارن ۹ نفرشون بهت سلام میدن و احوال پرسی میکنن یک نفر انجام نمیده بعد ذهن تو درگیر همون یک نفر میشه در حالی که اکثریت جمع باهات خوب بودن

یعنی بدون اینکه مدرکی داشته باشی، تصور می‌کنی بقیه درباره‌ت چی فکر می‌کنن (و معمولاً هم فکرای منفی) مثلا اون ازت خوشش میاد؟ فکر کنم نه دیدی گفتم از همون اول ذهنشو دیدم میدونستم حالا قضیه چیه:ذهن ما دوست داره به جای دیگران تصمیم بگیره... حتی برای احساسشون نسبت به ما

یعنی یه موقعیت یا اشتباه کوچیک رو انقدر بزرگ می‌کنی که تبدیل به یه فاجعه‌ی کامل می‌شه مثلا یدونه از امتحاناتو خراب میکنی بعد ذهنت پر میشه از (خب دیگه مردود شدی،اصلا اخراجت میکنن نهه از خونه پرتت میکنن کارتن خواب میشی ، بدبخت میشی و...) حالا یه چیزیو میدونی؟ مغز یه کارگردان فوق العاده حرفه ای که فقط بلده فیلم ترسناک بسازه موقعی که استرس داری

خب چیکار کنم که ذهنم خودشو گول نزنه؟ اولین قدم، اینه که متوجه بشی این خطاها واقعی‌ان و در ذهنت وجود دارن. قدم دوم؟ هر وقت یکی از این افکار اومد سراغت، از خودت بپرس: واقعاً واقعیه؟ یا فقط یه بازی ذهنیه مغز ما بی‌نقص نیست. ولی وقتی بشناسیش، می‌تونی مدیریتش کنی.