من قبلا چی بودم؟من قبلا ...

سلام به همگی، امیدوارم حال دلتون خوب باشه. 🤍 امروز با یک پست متفاوت اومدم؛ پستی که بر اساس مفاهیم روانشناسی طراحی شده و قراره با هم به گذشته‌مون نگاه کنیم. گاهی وقتی به آدمی که چند سال پیش بودیم فکر می‌کنیم، متوجه می‌شیم چقدر تغییر کردیم؛ نه فقط از نظر ظاهر، بلکه از نظر طرز فکر، احساسات و رفتارها. این پست قرار نیست به شما برچسب بزنه، بلکه کمک می‌کنه شاید بعضی از الگوهای رفتاری گذشته‌تون رو بهتر بشناسید. (توی کاور لباس رزی آستین داره و سانسور هم شده،با تشکر از ناظر مهربون که این نکته رو گفتت)

در روانشناسی به این رفتار گاهی «خشنودسازی دیگران» گفته می‌شود. افرادی که این الگو را دارند، معمولاً از ناراحت شدن دیگران می‌ترسند و احساس می‌کنند اگر همیشه کمک نکنند یا مخالفت کنند، دوست‌داشتنی نخواهند بود. به همین دلیل بارها از خواسته‌ها، زمان، انرژی و حتی آرامش خودشان می‌گذرند تا دیگران از آن‌ها ناراحت نشوند. اما ادامه پیدا کردن این رفتار می‌تواند باعث خستگی روانی، احساس نادیده گرفته شدن و حتی از دست دادن هویت شخصی شود. یاد گرفتن اینکه گاهی خودت را در اولویت قرار بدهی، خودخواهی نیست؛ بلکه بخشی از مراقبت سالم از خود است.

خیلی از ما از کودکی یاد گرفته‌ایم که همیشه مؤدب، موافق و در دسترس باشیم. به همین دلیل وقتی می‌خواهیم درخواست کسی را رد کنیم، احساس گناه می‌کنیم یا نگران قضاوت دیگران می‌شویم. اما از دید روانشناسی، «نه» گفتن یکی از مهم‌ترین مهارت‌های داشتن مرزهای سالم است. اگر همیشه برخلاف میل خودت «بله» بگویی، به مرور احساس خستگی، فشار و حتی دلخوری از دیگران را تجربه می‌کنی. مرز داشتن یعنی هم به احساسات دیگران احترام بگذاری و هم از نیازها و آرامش خودت محافظت کنی.

شاید بعد از یک مکالمه ساده ساعت‌ها با خودت فکر می‌کردی: «کاش این جمله را نمی‌گفتم.» یا مدام اتفاقات گذشته را دوباره در ذهنت بازسازی می‌کردی. در روانشناسی به این حالت «نشخوار فکری» گفته می‌شود. نشخوار فکری با حل مسئله فرق دارد؛ چون به جای پیدا کردن راه‌حل، ذهن را در یک چرخه تکراری نگه می‌دارد. این موضوع می‌تواند اضطراب را افزایش دهد، تمرکز را کم کند و اجازه ندهد از لحظه حال لذت ببری.

بعضی‌ها فکر می‌کنند قوی بودن یعنی هیچ‌وقت ناراحتی، ترس یا اشکشان را نشان ندهند. اما روانشناسی می‌گوید احساسات سرکوب‌شده از بین نمی‌روند؛ آن‌ها فقط شکل دیگری پیدا می‌کنند و ممکن است به صورت استرس، بی‌حوصلگی، عصبانیت یا حتی خستگی مداوم ظاهر شوند. شناخت و بیان سالم احساسات به این معنی نیست که همیشه آن‌ها را بروز دهیم، بلکه یعنی احساساتمان را انکار نکنیم و برای درک و مدیریت آن‌ها به خودمان فرصت بدهیم.

اگر تعریف دیگران باعث می‌شد احساس ارزشمندی کنی و یک انتقاد کوچک تمام اعتمادبه‌نفست را از بین می‌برد، احتمالاً بخش زیادی از عزت نفست به تأیید دیگران وابسته بوده است. در روانشناسی، عزت نفس سالم یعنی ارزش خودت را فقط بر اساس نظر دیگران تعیین نکنی. البته همه ما از تشویق و حمایت خوشحال می‌شویم، اما وقتی تمام احساس خوب نسبت به خودمان به واکنش دیگران وابسته باشد، کوچک‌ترین انتقاد یا بی‌توجهی می‌تواند حالمان را خراب کند. ساختن عزت نفس، یک فرایند تدریجی است که از شناخت توانایی‌ها، پذیرش نقص‌ها و مهربان بودن با خود شروع می‌شود.