پشت بسیاری از اختراعاتی که امروز زندگیمان را آسانتر کردهاند، ذهنهای خلاقی قرار دارند که شاید نامشان را کمتر شنیده باشیم. زنانی که با کنجکاوی، تلاش و جسارتشان، مسیر علم و فناوری را تغییر دادند. در این پست با هفت نفر از آنها آشنا میشویم؛ زنانی که ایدههایشان از زمان خودشان فراتر رفت.
۱. هِدی لامار (Hedy Lamarr) | زنی که به شکلگیری فناوری وایفای کمک کرد هِدی لامار در سال ۱۹۱۴ در وین اتریش متولد شد. او در ابتدا بهعنوان بازیگر سینما شناخته شد و به یکی از ستارههای مشهور هالیوود تبدیل شد؛ اما چیزی که بسیاری از مردم نمیدانستند، علاقه شدید او به علم، فناوری و اختراع بود. در جریان جنگ جهانی دوم، هدی متوجه شد که یکی از مشکلات مهم ارتباطات نظامی، امکان مختلشدن سیگنالهای رادیویی است. او با همکاری آهنگساز آمریکایی، جورج آنتایل، ایدهای برای تغییر هماهنگ فرکانسهای رادیویی ارائه کرد. آنها در سال ۱۹۴۲ اختراع خود را با نام «سیستم ارتباطی مخفی» به ثبت رساندند. این ایده در ابتدا مورد استفاده گسترده قرار نگرفت، اما سالها بعد اصول آن در توسعه فناوریهای ارتباطی بیسیم اهمیت پیدا کرد. امروزه از هدی لامار بهعنوان یکی از زنانی یاد میشود که در شکلگیری فناوریهای ارتباطی مدرن، از جمله وایفای و بلوتوث، نقش پیشگامانه داشتند. نکته جالب اینجاست که او در زمان حیاتش برای اختراعش آنطور که شایسته بود شناخته نشد و سالها طول کشید تا جامعه علمی به اهمیت کارش توجه کند.
۲. ماری ون بریتن براون (Marie Van Brittan Brown) | زنی که امنیت خانهها را متحول کرد ماری ون بریتن براون در سال ۱۹۲۲ در نیویورک آمریکا متولد شد. او پرستار بود و به دلیل شرایط کاری، گاهی ساعتهای طولانی خارج از خانه میماند. همسرش نیز بهعنوان تکنسین الکترونیک فعالیت میکرد و ساعات کاری نامنظمی داشت. زندگی در محلهای که احساس امنیت کافی در آن وجود نداشت، باعث شد ماری به فکر راهی برای افزایش امنیت خانه بیفتد. او نمیخواست برای فهمیدن اینکه چه کسی پشت در است، مجبور باشد در را باز کند. به همین دلیل، همراه همسرش آلبرت براون، یک سیستم امنیتی خانگی طراحی کرد. این سیستم شامل دوربین متحرک، چند دریچه برای مشاهده افراد با قدهای متفاوت، نمایشگر تلویزیونی، میکروفون و بلندگو برای صحبت با فرد پشت در و یک دکمه هشدار اضطراری بود. آنها در سال ۱۹۶۶ درخواست ثبت اختراع دادند و در سال ۱۹۶۹ موفق به دریافت آن شدند. این اختراع یکی از پیشگامان سیستمهای امنیتی تصویری خانگی به شمار میرود و ایدههای آن در توسعه فناوریهای نظارتی مدرن تأثیرگذار بود. امروزه دوربینهای ورودی ساختمانها و سیستمهای نظارتی خانگی، یادآور ایدهای هستند که ماری سالها پیش مطرح کرد.
۳. استفانی کولک (Stephanie Kwolek) | زنی که مادهای مقاومتر از فولاد کشف کرد استفانی کولک در سال ۱۹۲۳ در آمریکا متولد شد. او از کودکی به علوم علاقه داشت و در نهایت در رشته شیمی تحصیل کرد. پس از فارغالتحصیلی، در شرکت شیمیایی دوپونت مشغول به کار شد و بخش مهمی از فعالیت حرفهای خود را به پژوهش درباره پلیمرها اختصاص داد. در دهه ۱۹۶۰، او روی تولید الیاف سبک و بسیار مقاوم کار میکرد. در جریان یکی از آزمایشهایش، به محلولی غیرمعمول رسید که برخلاف انتظار، ویژگیهای بسیار جالبی داشت. بررسیهای بیشتر نشان داد که این ماده میتواند به الیافی با مقاومت فوقالعاده تبدیل شود. نتیجه پژوهشهای او کشف الیاف کولار (Kevlar) بود؛ مادهای که با وزن یکسان، حدود پنج برابر فولاد استحکام کششی دارد. کولار امروزه در صنایع مختلفی مانند هوافضا، ساخت تجهیزات حفاظتی، قطعات خودرو، کابلها و تجهیزات ورزشی استفاده میشود. اهمیت کار استفانی فقط در کشف یک ماده جدید نبود؛ او نشان داد که گاهی یک نتیجه غیرمنتظره در آزمایشگاه میتواند مسیر فناوری و صنعت را برای همیشه تغییر دهد.
۴. مارگارت همیلتون (Margaret Hamilton) | زنی که انسان را به ماه نزدیکتر کرد مارگارت همیلتون در سال ۱۹۳۶ در ایالت ایندیانا آمریکا متولد شد. او ریاضیدان و دانشمند علوم رایانه بود و در دورانی وارد دنیای برنامهنویسی شد که این رشته هنوز بسیار نوپا بود و تعداد زنان فعال در آن بسیار کم بود. در دهه ۱۹۶۰، مارگارت به مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) پیوست و در پروژه فضایی آپولو ناسا فعالیت کرد. مسئولیت او و تیمش توسعه نرمافزارهایی بود که به هدایت فضاپیماها و انجام مأموریتهای فضایی کمک میکردند. یکی از مهمترین دستاوردهای او، مشارکت در توسعه نرمافزار مأموریت آپولو ۱۱ بود؛ همان مأموریتی که در سال ۱۹۶۹ نخستین فرود انسان روی ماه را رقم زد. در جریان فرود آپولو ۱۱ روی ماه، رایانه فضاپیما با هشدارهایی درباره انجام همزمان چند فعالیت روبهرو شد. نرمافزار طراحیشده بهگونهای بود که میتوانست وظایف کماهمیتتر را کنار بگذارد و کارهای ضروری فرود را در اولویت قرار دهد. این قابلیت نقش مهمی در ادامه موفقیتآمیز مأموریت داشت. مارگارت همچنین از افرادی بود که به شناختهشدن مفهوم «مهندسی نرمافزار» کمک کردند. او بعدها به یکی از چهرههای برجسته تاریخ رایانه تبدیل شد و در سال ۲۰۱۶ مدال آزادی ریاستجمهوری آمریکا را دریافت کرد.
مری اندرسون در سال ۱۸۶۶ در آمریکا متولد شد. او زنی خلاق و کارآفرین بود که نامش با یکی از کاربردیترین اختراعات صنعت خودرو گره خورده است. ماجرا از یک روز سرد و برفی در نیویورک آغاز شد. مری هنگام سفر با یک وسیله نقلیه شهری متوجه شد که راننده برای دیدن مسیر مجبور است مرتب شیشه جلوی وسیله را تمیز کند. گاهی حتی مجبور میشد توقف کند تا برف و باران را از جلوی دیدش کنار بزند. این اتفاق ذهن مری را درگیر کرد. او فکر کرد چرا نباید وسیلهای وجود داشته باشد که بدون نیاز به توقف، شیشه جلوی خودرو را تمیز کند؟ پس از بازگشت، طرحی برای یک بازوی متحرک با تیغه لاستیکی طراحی کرد که راننده میتوانست آن را از داخل وسیله نقلیه کنترل کند. مری در سال ۱۹۰۳ اختراع خود را ثبت کرد. با وجود اینکه در ابتدا برخی شرکتها ارزش چندانی برای ایده او قائل نبودند، با گسترش استفاده از خودروها، برفپاککن به یکی از تجهیزات ضروری آنها تبدیل شد. امروزه تقریباً هیچ خودرویی را بدون برفپاککن تصور نمیکنیم؛ وسیلهای ساده که ریشه در یک مشاهده هوشمندانه از زندگی روزمره داشت.
۶. ژوزفین کوکرین (Josephine Cochrane) | زنی که ماشین ظرفشویی را متحول کرد ژوزفین کوکرین در سال ۱۸۳۹ در آمریکا متولد شد. او تحصیلات رسمی مهندسی نداشت، اما علاقه زیادی به طراحی و ساخت وسایل کاربردی داشت. یکی از مشکلاتی که ذهن او را مشغول کرده بود، شکستن و آسیبدیدن ظروف ارزشمند هنگام شستوشوی دستی بود. او به این فکر افتاد که دستگاهی طراحی کند که بتواند ظروف را بدون نیاز به شستوشوی دستی و با دقت بیشتری تمیز کند. ژوزفین برای ساخت دستگاهش، اندازه ظروف مختلف را بررسی کرد و محفظههایی سیمی طراحی کرد تا بشقابها، فنجانها و نعلبکیها در جای خود قرار بگیرند. سپس این محفظهها را داخل دستگاهی چرخان قرار داد که با استفاده از فشار آب و مواد شوینده، ظروف را تمیز میکرد. او در سال ۱۸۸۶ اختراع خود را به ثبت رساند و برای تولید و فروش آن، شرکت خودش را راهاندازی کرد. در ابتدا، رستورانها و هتلها بیشتر از خانوادهها به دستگاه او علاقه نشان دادند؛ زیرا استفاده از آن برای شستن تعداد زیادی ظرف بسیار کاربردی بود. با پیشرفت فناوری و تغییر سبک زندگی، ماشین ظرفشویی به یکی از وسایل رایج خانهها تبدیل شد. ژوزفین نشان داد که یک ایده خانگی میتواند به اختراعی صنعتی و جهانی تبدیل شود.
۷. آدا لاولیس (Ada Lovelace) | زنی که آینده برنامهنویسی را تصور کرد آدا لاولیس در سال ۱۸۱۵ در انگلستان متولد شد. او از همان سالهای جوانی به ریاضیات و علوم علاقه داشت و برخلاف بسیاری از زنان زمان خود، فرصت پیدا کرد که در زمینه ریاضیات بهصورت جدی مطالعه و فعالیت کند. آدا با چارلز ببیج، ریاضیدان و مخترع انگلیسی، آشنا شد. ببیج روی طراحی دستگاهی به نام «ماشین تحلیلی» کار میکرد؛ دستگاهی مکانیکی که قرار بود بتواند محاسبات پیچیده را انجام دهد و از بسیاری جهات به ایده کامپیوترهای امروزی شباهت داشت. آدا پس از مطالعه این دستگاه، متوجه شد که توانایی آن فقط به انجام محاسبات ساده محدود نمیشود. او تصور میکرد چنین ماشینی در صورت طراحی و ساخت کامل، میتواند با دستورهای مشخص، عملیات پیچیدهتری را نیز انجام دهد. او در یادداشتهای خود الگوریتمی برای محاسبه اعداد برنولی توسط ماشین تحلیلی ارائه کرد. به همین دلیل، بسیاری از تاریخنگاران از او بهعنوان نخستین برنامهنویس رایانه یاد میکنند. نکته شگفتانگیز این است که آدا در قرن نوزدهم، زمانی که هنوز رایانههای امروزی وجود نداشتند، درباره ظرفیت ماشینها برای پردازش اطلاعات و انجام کارهایی فراتر از محاسبات عددی فکر میکرد. او در سال ۱۸۵۲ و در سن ۳۶ سالگی درگذشت؛ اما یادداشتها و ایدههایش جایگاه ویژهای در تاریخ علم و فناوری دارند.
تاریخ همیشه نام کسانی را که جهان را تغییر دادهاند به یاد نمیآورد؛ اما آثارشان، حتی پس از گذشت قرنها، همچنان در زندگی ما حضور دارند. شاید امروز از اختراعاتشان استفاده کنیم، بدون آنکه بدانیم روزی زنی با یک ایده، جرئت متفاوت فکر کردن و تلاش برای عملی کردن آن، بخشی از آینده را ساخته است
عالی بوددددد
مرسی عزیزکم
پشمام عالیییییی💫🌧
مرسییی خوشگل
عالی بود زیبا✨🪽
مرسیی توتفرنگی
عالیییی بود❤
مرسیی ناناز