زنی که اسم بچه‌ها را در شیشه پنهان کرد

ایرنا سندلر کسی که سال‌ها برای نجات جان انسان‌ها تلاش کرد، بدون اینکه مثل خیلی از قهرمان‌های تاریخ به شهرت جهانی برسه.

اسمش ایرنا سندلر (Irena Sendler) بود؛ مددکار اجتماعی لهستانی‌ای که در جنگ جهانی دوم به نجات صدها کودک یهودی کمک کرد. تعداد دقیق کودکانی که او و شبکهٔ همکارانش نجات دادند مشخص نیست، اما برآوردها تا حدود ۲۵۰۰ نفر هم می‌رسند.سال ۱۹۴۰، نازی‌ها یهودیان ورشو را در منطقه‌ای محصور به نام «گتوی ورشو» زندانی کردند. زندگی کودکان آنجا با گرسنگی، بیماری و خطر مرگ همراه بود. ایرنا که مددکار اجتماعی بود، تصمیم گرفت به این خانواده‌ها کمک کند. او با همکاری گروهی از افراد، کودکان را از گتو بیرون می‌برد و برایشان خانواده‌های پناه‌دهنده، یتیم‌خانه‌ها و مکان‌های امن پیدا می‌کرد. اما یک مشکل بزرگ وجود داشت: اگر کودکی نجات پیدا می‌کرد، ممکن بود هویتش را از دست بدهد و دیگر هرگز خانوادهٔ واقعی‌اش را پیدا نکند.

ایرنا برای همین، نام اصلی کودکان و محل نگهداری‌شان را با رمز ثبت می‌کرد. این یادداشت‌ها را در ظرف‌هایی شیشه‌ای نگه می‌داشت و در باغی دفن می‌کرد؛ به امید اینکه روزی جنگ تمام شود و بچه‌ها بتوانند خانواده‌هایشان را پیدا کنند.

در سال ۱۹۴۳، گشتاپو، پلیس مخفی آلمان نازی، ایرنا را دستگیر کرد. او را شکنجه کردند تا اطلاعات همکارانش را فاش کند؛ اما اسامی کودکان و همکارانش را لو نداد. به مرگ محکوم شد، ولی اعضای سازمان مخفی کمک به یهودیان توانستند با پرداخت رشوه او را از زندان آزاد کنند. و عجیب‌تر اینکه ایرنا پس از آزادی، با هویتی تازه به فعالیت‌هایش ادامه داد. اما چرا اسمش رو کمتر شنیدیم؟ ایرنا پس از جنگ هم به کارهای اجتماعی ادامه داد. در سال ۱۹۶۵، یاد وشم، مرکز جهانی یادبود هولوکاست در اسرائیل، او را به‌عنوان «درستکار در میان ملت‌ها» به رسمیت شناخت

او فقط برای زنده ماندن بچه‌ها تلاش نمی‌کرد، بلکه می‌خواست هویت و گذشته‌شون هم از بین نره.