آیا ما به جز پنج حس اصلی حواس دیگری هم داریم؟

وقتی از حواس انسان صحبت می‌کنیم، معمولاً فقط پنج حس معروف را به یاد می‌آوریم؛ اما علم امروز نشان می‌دهد این تصویر کامل نیست. بدن ما علاوه بر دیدن، شنیدن و لمس کردن، اطلاعات زیادی درباره تعادل، دما، درد و حتی وضعیت درونی خود دریافت می‌کند. بنابراین آنچه در مدرسه به عنوان «پنج حس» می‌آموزیم، در واقع یک مدل ساده‌شده از توانایی‌های پیچیده حسی انسان است.

حس تعادل (Vestibular sense): < در گوش داخلی قرار دارد. > به ما کمک می‌کند: ★تعادل خود را حفظ کنیم. ★جهت حرکت و چرخش را تشخیص دهیم. ★بفهمیم سرمان در چه موقعیتی است.

حس عمقی یا موقعیت بدن (Proprioception): گاهی به آن «حس ششم واقعی» می‌گویند. به ما می‌گوید: ★دست و پایمان کجاست. ★بدون نگاه کردن بتوانیم بینی‌مان را لمس کنیم. ★با چشم بسته راه برویم. گیرنده‌های آن در عضلات، مفاصل و تاندون‌ها هستند.

حس درد (Nociception) جدا از لامسه است. گیرنده‌های مخصوصی برای تشخیص آسیب بافتی دارد. مثلاً: ★بریدگی. ★سوختگی. ★التهاب.

حس گرسنگی و تشنگی: مغز (به‌ویژه هیپوتالاموس) تغییرات داخلی بدن را تشخیص می‌دهد: ★کم‌آبی. ★افت قند خون. ★نیاز به نمک.

حس زمان: ★ما تا حدی می‌توانیم گذر زمان را درک کنیم؛ این یک سیستم عصبی داخلی است.

حس وضعیت درونی بدن (Interoception): درک وضعیت داخلی بدن: ★ضربان قلب. ★فشار داخلی. ★نیاز به نفس کشیدن. ★پر بودن معده. این حس در هیجانات هم نقش مهمی دارد.