یک میلیون دلار یا هیچی؟ توضیح پارادوکس نیوکام!

این پست درباره‌ی پارادوکس معروف نیوکامه (newcomb's paradox) که مسئله گسترده‌ایه و استدلال‌ها و محاسبات جدی‌ای براش وجود داره و من سعی میکنم به طور خلاصه براتون توضیح بدمش. لطفا بعد از خوندن هر اسلاید مکث کنید و خودتون بهش فکر کنید تا بهتر متوجه بشید.

فرض کنید شما وارد یه اتاقی می‌شید که در اون یه کامپیوتر خیلی پیشرفته و دو تا جعبه وجود داره. یکی از این جعبه ها شفافه و داخلش هزار دلار پوله. اما داخل اون یکی جعبه معلوم نیست. حالا شما باید انتخاب کنید که هر دو جعبه رو بردارید یا فقط جعبه‌ی مرموزو. کامپیوتری که با ما توی اتاقه قراره انتخاب شما رو قبل از ورودتون به اتاق پیش‌بینی کنه. اگه کامپیوتر پیش‌بینی کنه که شما هر دو جعبه رو برمی‌دارید، توی جعبه‌ی مرموز هیچی نمی‌ذاره. اما اگه پیش‌بینی کنه که فقط جعبه‌ی مرموز رو برمی‌دارید، توش یک میلیون دلار پول می‌ذاره.

همچنین ما می‌دونیم که این کامپیوتر بی‌نهایت پیشرفته و دقیق‌‍ه و تا حالا هیچ پیش‌بینی اشتباهی نداشته. یعنی اگه پیش‌بینی کرده که یه نفر دو تا جعبه رو برمی‌داره، اون طرف دو تا جعبه رو برداشته و در نهایت فقط هزار دلار پول گیرش اومده. و اگه پیش‌بینی کرده که یه نفر فقط جعبه‌ی مرموزو برمی‌داره، اون طرف فقط همون جعبه رو برداشته و یک میلیون دلار گیرش اومده.

خب حالا پارادوکس قضیه چیه؟ ما می‌دونیم که تصمیمات ما در زمان حال روی گذشته تاثیری نداره و کامپیوتر قبل از ورود ما به اتاق هر چی خواسته توی جعبه‌ی مرموز گذاشته. پس اگه کامپیوتر پیش‌بینی کرده باشه که ما جعبه‌ی مرموز رو برمی‌داریم توش یک میلیون دلار پول گذاشته ولی همچنان اون یکی جعبه هم داخلش هزار دلار پول هست! پس اگه ما برخلاف پیش‌بینی کامپیوتر دو تا جعبه رو برداریم مجموعا یک میلیون و هزار دلار گیرمون میاد. اما از طرفی این با بدون خطا بودن کامپیوتر در تناقضه. یعنی اگه ما تصمیم بگیریم دو تا جعبه رو برداریم قطعا کامپیوتر هم قبلش پیش‌بینی کرده که ما دوتاشو بر‌می‌داریم و داخل جعبه‌ی مرموز هیچی نذاشته! و ما فقط هزار دلار گیرمون میاد‌.

پس در این حالت می‌فهمیم که احتمالا هیچ راهی وجود نداره که بتونیم بیشتر از یک میلیون دلار به‌ دست بیاریم. تنها راهش اینه که قبل از ورودمون به اتاق با کامپیوتر ارتباط داشته باشیم و بتونیم ۱۰۰ درصد متقاعدش کنیم که فقط جعبه‌ی مرموز رو برمی‌داریم اما بعدش که رفتیم توی اتاق هر دو تا جعبه رو برداریم. البته این گزینه به طور رسمی توی این مسئله وجود نداره ولی خب راه حلیه که به ذهن مردم رسیده :)