تاریخچه پاسور

سلام به همه‌ی علاقه‌مندان به بازی و تاریخ! امروز می‌خواهیم سفری کنیم به گذشته‌ای دور، به دنیایی که در آن، تکه‌های کوچک کاغذ، سرگرمی، استراتژی و حتی شانس را با خود به همراه داشتند. صحبت از کارت‌های پاسور است؛ این مهمانان همیشگی دورهمی‌ها، کازینوها و حتی بازی‌های فکری پیچیده. امروز قراره که درباره تاریخچه بازی پاسور یا همان ورق تحقیق کنیم.

🀄 مرحله اول: ریشه‌های باستانی در چین (قرن نهم میلادی) نخستین شواهد وجود کارت‌های بازی در دوران سلسله تانگ (Tang Dynasty) چین در قرن نهم میلادی دیده می‌شود. در آن زمان، کارت‌ها بیشتر به صورت کاغذی ساده با طرح‌های عددی و تصویری بودند و گاهی با بازی‌های شرط‌بندی یا شعرخوانی ترکیب می‌شدند. اکثر مورخان معتقدند که این کارت‌ها در اصل نسخه‌ای از اسکناس‌های بازی‌گونه یا بازی با “پول‌های چاپی” بوده‌اند.

🏯 مرحله دوم: گسترش در شرق آسیا و ورود به خاورمیانه (قرون ۱۲ تا ۱۳) از چین، کارت‌های بازی به کشورهایی مثل کره، ژاپن و هند راه یافتند. در هند و ایران، نسخه‌هایی از کارت‌های تصویری و رنگی‌تر ساخته شدند. احتمالاً در حدود قرن ۱۳ میلادی، کاروان‌های تجاری و مسیر جاده ابریشم باعث شدند کارت‌ها از شرق به جهان اسلام (به‌ویژه ایران و مصر) برسند.

🕌 مرحله سوم: دوره مملوکیان مصر (قرون ۱۳ تا ۱۴) یکی از مراحل بسیار مهم تاریخ پاسور همین‌جاست. در دوران مملوک در مصر (حدود سال ۱۳۷۰ میلادی)، دسته کارت مملوکی (Mamluk Cards) ساخته شد. این کارت‌ها ۴ دسته داشتند: شمشیرها (Swords) سکه‌ها (Coins) فنجان‌ها (Cups) چماق‌ها (Polos or Sticks) این چهار خال همان‌هایی هستند که بعدها در کارت‌های اروپایی تبدیل به پیک، دل، خشت، و خاج شدند.

⚔ مرحله چهارم: ورود به اروپا (قرون ۱۴ تا ۱۵) در قرن چهاردهم، بازرگانان عرب و مسلمان کارت‌ها را به ایتالیا و اسپانیا منتقل کردند. کارت‌ها به سرعت در میان اشراف اروپایی محبوب شدند. نمادهای سنتی فعلی: پیک (Spade) دل (Heart) خشت (Diamond) خاج (Club) توسط فرانسوی‌ها در قرن پانزدهم میلادی ایجاد شدند، چون چاپ آن‌ها ساده‌تر و ارزان‌تر بود.

👑 مرحله پنجم: اروپا تا مدرن شدن (قرون ۱۶ تا ۱۸) در این دوران شاه، بی‌بی و سرباز (King, Queen, Jack) به کارت‌ها افزوده شدند. فرانسه و انگلستان دو کشوری بودند که بیشترین تأثیر را در شکل امروزی پاسور داشتند. همچنین دسته کارت استاندارد ۵۲تایی شکل گرفت.

🃏 مرحله ششم: قرن ۱۹ و ۲۰ – پاسور مدرن کارت جوکر (Joker) در قرن ۱۹ در آمریکا اضافه شد، در ابتدا برای بازی “یوکر (Euchre)” استفاده می‌شد. از این زمان کارت‌ها در بازی‌های متنوعی نظیر: پوکِر (Poker) بلَک‌جَک (Blackjack) بازی حکم (که در ایران محبوب است) مورد استفاده قرار گرفتند.

مرحله هفتم: ورود به ایران در ایران، کارت‌های بازی احتمالاً از مسیر عثمانی یا هند وارد شدند. بازی‌هایی مانند حکم، شلم، چهاربرگ (پاسور)، و سی‌وشیش در ایران محبوب شدند. اصطلاح “پاسور” در فارسی بیشتر به بازی چهاربرگ اشاره دارد، اما به‌صورت کلی برای هر بازی با کارت‌های ۵۲تایی نیز استفاده می‌شود.