تاریخچه نوروز

نوروز یکی از کهن‌ترین جشن‌های جهان است که ریشه‌های آن به هزاران سال پیش و به تمدن‌های باستانی فلات ایران بازمی‌گردد. این آیین در پیوند با اعتدال بهاری و آغاز چرخه نوین طبیعت شکل گرفت و مردمان باستان آن را نماد زایش دوباره زمین، پایان سرما و شروع زندگی نو می‌دانستند. شواهد تاریخی نشان می‌دهد که نوروز در دوران امپراتوری‌های باستانی مانند هخامنشیان به‌صورت رسمی برگزار می‌شده و پادشاهان در این روز به مردم هدایا می‌دادند و مراسم عمومی برپا می‌کردند

در دوره ساسانیان، نوروز جایگاه ویژه‌تری یافت و به مجموعه‌ای از آیین‌ها و جشن‌های چندروزه تبدیل شد. مردم خانه‌تکانی می‌کردند، لباس نو می‌پوشیدند، به دیدار یکدیگر می‌رفتند و سفره‌ای نمادین از عناصر طبیعی می‌آراستند که بعدها به شکل سفره هفت‌سین شناخته شد. این آیین‌ها نه‌تنها جنبه شادمانی داشتند، بلکه مفاهیمی مانند پاکی، نو شدن، آشتی و امید به آینده را نیز در خود جای داده بودند.

پس از ورود اسلام به ایران، نوروز همچنان جایگاه خود را حفظ کرد و با فرهنگ اسلامی سازگار شد. بسیاری از دانشمندان و شاعران بزرگ مانند ابوریحان بیرونی و عمر خیام درباره نوروز و گاه‌شماری آن نوشته‌اند و آن را بخشی از هویت فرهنگی مردم دانسته‌اند. در این دوره، نوروز نه‌تنها در ایران بلکه در سرزمین‌های گسترده‌ای از آسیای میانه، قفقاز و آناتولی نیز رواج یافت.

امروزه نوروز به‌عنوان میراثی فرهنگی و جهانی شناخته می‌شود و در کشورهای بسیاری جشن گرفته می‌شود. سازمان یونسکو نوروز را به‌عنوان میراث فرهنگی ناملموس بشریت ثبت کرده است و سازمان سازمان ملل متحد روز ۲۱ مارس را «روز جهانی نوروز» نام‌گذاری کرده است. این جشن همچنان پیام‌آور صلح، دوستی، همبستگی و احترام به طبیعت برای ملت‌های گوناگون است