چندجهانی کوانتومی؟

درود، خیلی خوش اومدید.

چندجهانی کوانتومی Many Worlds Interpretation یا MWI واقعاً یکی از عجیب‌ترین ولی جدی‌ترین تفسیرهای فیزیکه.

اجازه بدید ایده ی اصلی چند جهانیِ کوانتومی رو ساده تر بازگو کنم. در مکانیک کوانتومی، ذره‌ها قبل از اندازه‌گیری نه این طرفن، نه اون طرف.. در واقع در همه‌ی حالت‌های ممکن با هم هستن. وقتی اندازه گیری میکنیم تفسیر کلاسیک میگه که «یکی از حالت‌ها انتخاب می‌شه، بقیه از بین می‌رن» اما چند جهانی کوانتومی میگه «هیچ حالتی از بین نمیره، بلکه شاخه شاخه میشه و در دنیای دیگری ادامه پیدا میکنه» یعنی همه حالت ها واقعی هستند، فقط از هم جدا شدند. حتی تحقیقات روی موضوع واهمدوسی یا Decoherence میتونه اینو تایید کنه که «جهان واقعاً شاخه‌شاخه می‌شه» حداقل به‌عنوان یک توصیف ریاضی قوی.

میخوام به مثال معروف گربه ی شرودینگر اشاره کنم. در این آزمایش معروف تا وقتی درون جعبه را نگاه نکنی، گربه هم زنده هست و هم مـ٫رده. طبق چند جهانی کوانتومی در یک جهان گربه زنده است و در یک جهان گربه مـ٫رده و صرفا چون در مورد یکی از آنها آگاهی داری دلیل بر اینکه آن تنها اتفاق باشد نمیشه.

فقط رویدادهایی که واقعاً کوانتومی هستن میتوانند یک جهان بسازند. نه یک فکر ساده در سر ما. اما… مغز تو از ذرات کوانتومی ساخته شده پس در سطح بنیادی، تصمیم‌ها هم ریشه‌ی کوانتومی دارن.. ممکنه نسخه‌هایی از تو وجود داشته باشن که تصمیم‌های بسیار نزدیک ولی متفاوت گرفتن. در جهان های دیگر.. بی نهایت شاخه از واقعیت..

و این فقط فلسفه نیست..چند جهانی کوانتومی توسط هیو اورت در سال (1957) بیان شد و بعد ها توسط فیزیکدان‌هایی مثل دیوید دویچ ، شان کارول جدی گرفته شد. از نظر ریاضی، کاملاً با مکانیک کوانتومی سازگاره و حتی ساده‌تر از بعضی تفسیرهای دیگه‌ست.

تفسیر های چند جهانی کوانتومی مانند کپنهاگی پیش بینی های تجربی یکسانی میدهند. پس فعلا قابل اثبات یا رد نیست. تحقیقات واهمدوسی هنوز هم ادامه دارد. درواقع واهمدوسی توضیح می‌ده چرا شاخه‌ها از هم جدا می‌شن و دیگه همدیگه رو حس نمی‌کنن. مثل دو مسیر که بعد از یه تقاطع، برای همیشه از هم دور می‌شن.. این توضیح میده که چرا نمی‌تونی به جهان موازی دیگه «سر بزنی» یا با نسخه‌ی دیگه‌ی خودت حرف بزنی.

اگر چند جهانی کوانتومی درست باشه.. نسخه‌هایی از تو هست که زودتر مـ٫ردن تصمیم‌های فاجعه‌بار گرفتن یا برعکس، موفق تر شدن.. اما هیچ‌کدوم «واقعی‌تر» از این نیستن. اینجا سوال پیش میاد که «من» واقعی کدومه؟

آگاهی، فقط مسیر تجربه‌شده‌ی یک شاخه‌ست.. ایده جنجالی Quantum Immortality میگوید که همیشه یه شاخه ای هست که تو توش زنده میمونی..اما بیشتر فیزیکدان‌ها قبولش ندارن چون این به معنی جاودانگی هست..