چرا عادت‌ها شکل می‌گیرند؟

بخش بزرگی از رفتارهای روزمره ما نه آگاهانه، بلکه عادتی انجام می‌شوند. مغز برای ساده‌سازی زندگی از عادت‌ها به‌عنوان میان‌بر استفاده می‌کند.

مغز برای بقا ساخته شده ، نه برای تنوع. هر کاری که تکرار می‌شود، برای مغز آشنا و امن‌تر است. این آشنایی حس کنترل ایجاد می‌کند. به همین دلیل مغز رفتارهای تکراری را ترجیح می‌دهد. رفتار آشنا یعنی خطر کمتر.

وقتی کاری را چندبار انجام می‌دهیم ، مغز آن را ذخیره می‌کند. این اطلاعات در بخشی به نام عقده‌های قاعده‌ای ثبت می‌شوند. این بخش مسئول رفتارهای خودکار است. با هر تکرار، مسیر عصبی قوی‌تر می‌شود ، تا جایی که رفتار بدون فکر انجام می‌شود.

عادت‌ها انرژی ذهنی را کم مصرف می‌کنند. مغز عاشق صرفه‌جویی در انرژی است. تفکر آگاهانه هزینه‌بر است. عادت‌ها فشار تصمیم‌گیری را کم می‌کنند. برای همین مغز به آن‌ها وابسته می‌شود. هرچه عادت قوی‌تر، مصرف انرژی کمتر.

هر عادت یک چرخه مشخص دارد : محرک، رفتار، پاداش. محرک توجه مغز را فعال می‌کند. با دریافت پاداش ، دوپامین ترشح می‌شود. دوپامین نقش تقویت‌کننده دارد و به مغز می‌گوید این مسیر ارزشمند است.

عادت‌های بد هم دقیقاً با همین سازوکار ساخته می‌شوند. مغز قضاوت اخلاقی ندارد فقط سرعت و شدت پاداش را می‌سنجد. پاداش سریع، مسیر عصبی قوی‌تری می‌سازد. به همین دلیل ترک عادت سخت می‌شود ، نه به‌خاطر ضعف اراده بلکه زیست‌شناسی.