چرا بی دلیل خودمون رو سرزنش می‌کنیم؟

گاهی بدون هیچ دلیل مشخصی خودمون رو مقصر می‌دونیم یا سرزنش می‌کنیم. این اتفاق خیلی رایجه و روانشناسان چند دلیل اصلی براش می‌گن

کمال‌گراها معمولاً فکر می‌کنن باید همیشه بهترین باشن. هر اشتباه کوچیکی برایشون فاجعه‌ست. حتی وقتی کاری ۹۹٪ عالی انجام دادن، فقط اون ۱٪ اشتباه توی ذهنشون می‌مونه. این حس باعث می‌شه مدام خودشون رو سرزنش کنن، چون هیچ‌وقت به اون “استاندارد بی‌نقص” نمی‌رسن. یاد گرفتن اینکه «کامل نبودن هم انسانی‌ه» خیلی مهمه. چون رشد واقعی وقتی اتفاق می‌افته که از اشتباه کردن نترسیم

بعضی وقت‌ها ذهن ما از بچگی یاد گرفته که همیشه دنبال اشتباه بگرده. مثلا اگه یه بار کاری رو اشتباه انجام دادیم و کسی سرزنشمون کرده، مغز اون حس رو یادش می‌مونه و از اون به بعد قبل از هر کسی، خودش ما رو قضاوت می‌کنه. این عادت کم‌کم باعث می‌شه حتی وقتی هیچ خطایی نکردیم، حس کنیم «حتماً یه کاری رو بد انجام دادم». راهش اینه که کم‌کم یاد بگیریم صدای اون منتقد درونی رو بشناسیم و باهاش مهربون‌تر حرف بزنیم

اگه در دوران کودکی یا نوجوانی زیاد سرزنش شدیم (مثلاً همیشه گفتن “تقصیر توئه” یا “مواظب باش خراب نکنی”)، مغز ما یاد می‌گیره حتی در موقعیت‌های بی‌ارتباط هم خودش رو مقصر بدونه. این حس ممکنه سال‌ها با ما بمونه، حتی وقتی بزرگ شدیم. آگاهی از این موضوع کمک می‌کنه بفهمیم احساس گناه همیشه نشونه‌ی اشتباه ما نیست — گاهی فقط یه خاطره‌ی قدیمیه که هنوز درونمون زنده‌ست

بعضی از ما حس می‌کنیم باید همه رو خوشحال نگه داریم؛ اگه کسی ناراحت بشه، فوری فکر می‌کنیم “حتماً من کاری کردم.” این از همدردی زیاد میاد، ولی تبدیل به «احساس گناه همیشگی» می‌شه. یاد گرفتن مرز گذاشتن مهمه: اینکه بدونیم احساسات دیگران همیشه به ما ربط نداره. می‌تونیم مهربون باشیم بدون اینکه بار همه‌ی دنیا رو روی دوش خودمون بذاریم

1. به خودت یادآوری کن که کامل نیستی: هیچ کس کامل نیست و اشتباه کردن بخشی از زندگیه 2. با خودت مهربون باش: مثل دوستت با خودت حرف بزن، نه با لحنی سرزنش‌آمیز. 3. فکرها رو بررسی کن: وقتی حس گناه می‌کنی، از خودت بپرس «آیا واقعاً تقصیر من بود؟» 4. روی راه حل تمرکز کن، نه اشتباه: به جای سرزنش، دنبال کاری باش که باعث بهتر شدن اوضاع بشه. 5. لحظه‌ای نفس عمیق بکش و آرامش پیدا کن: تکنیک‌های کوتاه آرام‌سازی مثل نفس عمیق یا مدیتیشن کمک می‌کنه افکار منفی کم بشن.