خاطرات نزیسته، لانا دل ری

لانا دل ری، هنرمندی که آثارش همواره در مرز میان واقعیت و خیال حرکت می‌کنند، مفهومی از نوستالژی را در موسیقی خود ارائه می‌دهد که متفاوت از آن چیزی‌ست که معمولا می‌شناسیم. در جهان موسیقایی او، نوستالژی صرفا حسرت گذشته‌ای واقعی نیست، بلکه دلتنگی برای گذشته‌ای‌ست که شاید هرگز وجود نداشته است.

در جهان لانا دل ری، زمان نه خطی‌ست و نه قابل اعتماد؛ بیشتر شبیه انعکاسِ مبهمی‌ست در آینه‌ای شکسته. خاطرات، درهم‌آمیخته با رؤیا و فانتزی، همچون فیلمی رنگ‌باخته و بی‌صدا از دهه‌ای فراموش‌شده، پیش چشم مخاطب جان می‌گیرند. لانا نوستالژی را نه به‌عنوان بازگشت به گذشته‌ای واقعی، بلکه چون اشتیاقی شاعرانه به گذشته‌ای خیالی، به تصویر می‌کشد؛ گذشته‌ای که شاید هرگز نبوده، اما در دلِ صدای او، واقعی‌تر از اکنون به‌نظر می‌رسد.

لانا دل ری، با صدایی که گویی از گرامافونی کهنه در گوشه‌ خاطرات پخش می‌شود، جهانی خلق می‌کند مملو از زیباییِ تراژدی. در این جهان، عشق نه نجات‌بخش، که ویرانگر است؛ زنان، زخم‌خورده اما باشکوه‌اند؛ و همه چیز، از ماشین‌های کلاسیک گرفته تا بوسه‌ای روی آسفالت خیس، حسی از فقدان را در خود دارند.

ترانه‌هایش لحنی دارند شبیه نامه‌ای که هیچ‌گاه فرستاده نشد، یا فیلمی که در اواسطِ تدوین برای همیشه نیمه‌کاره ماند. لانا به شکلی استادانه، تصویر آمریکای دهه‌های گذشته را به رؤیایی مبهم تبدیل می‌کند: نه آنگونه که واقعاً بود، بلکه آنگونه که در ذهنی شاعرانه و زخم‌خورده می‌توانست باشد.

در ترانه‌های او، نوستالژی همچون نوعی مالیخولیای باشکوه جاری‌ست؛ حسرتی برای عشقی که می‌توانست نجات‌بخش باشد، برای شهری که هرگز در آن زندگی نکردی، برای توهمی از "آمریکای گمشده" ــ آمریکایی با درختان نخل، دامن‌های پلیسه، شورلت‌های شرابی و تنهاییِ عمیق.

این گذشته، از دل حافظه برنمی‌خیزد؛ از دل رؤیا برخاسته است. و لانا دل ری، جادوگر این رؤیاهاست. او شنونده را به دنیایی دعوت می‌کند که در آن، حتی خاطرات نیز خیالی‌اند.

تأثیر عاطفی این نوع خاص از نوستالژی، فراتر از حسرتِ صرف است؛ بلکه تجربه‌ای سینمایی و غوطه‌ورکننده‌ است که هم غم‌انگیز است و هم اغواگر. لانا با هر ملودی، تصویری می‌سازد از آنچه شاید هرگز نزیسته‌ایم، اما با تمام وجود دلتنگش هستیم.