فلسفه‌ی دکارت

توی این پست میخوام به صورت مختصر، کوتاه و ساده فلسفه‌ی دکارت رو توضیح بدم:

دکارت کی بود؟ رنه دکارت (René Descartes)، فیلسوف، ریاضی‌دان و دانشمند فرانسوی قرن ۱۷ (۱۵۹۶–۱۶۵۰) بود. خیلی‌ها بهش می‌گن «پدر فلسفه‌ی مدرن» چون سبک فکر کردنش، پایه‌های فلسفه‌ی سنتی رو به چالش کشید و روش جدیدی برای شناخت دنیا پیشنهاد داد.

روش شک: شروعی از صفر دکارت اعتقاد داشت برای رسیدن به حقیقت واقعی، باید به همه‌چیز شک کنیم؛ حتی به چیزهایی که همیشه مطمئن بودیم درسته. این روش بهش کمک کرد که خودش رو از باورهای غلط یا نادقیق خالی کنه و فقط اون چیزهایی رو قبول کنه که نمی‌شه بهشون شک کرد.

«من فکر می‌کنم، پس هستم» وقتی به همه‌چیز شک کرد، به یه چیز رسید که نمی‌شد انکارش کرد: “Cogito, ergo sum” یعنی: «من فکر می‌کنم، پس هستم» حتی اگه به وجود دنیا شک کنیم، نمی‌تونیم به این شک کنیم که داریم فکر می‌کنیم. پس یه فکرکننده حتماً وجود داره.

عقل؛ مهم‌ترین ابزار شناخت دکارت می‌گفت حواس ما ممکنه فریبمون بدن. مثلاً ممکنه خواب ببینیم یا دچار توهم بشیم. اما عقل (یعنی توانایی فکر کردن منطقی) چیزیه که می‌تونیم بهش تکیه کنیم. به همین خاطر، توی فلسفه‌ی دکارت، عقل مهم‌ترین راه برای شناخت حقیقته.

دوگانه‌انگاری: ذهن و جسم از هم جدا هستن یکی از نظریه‌های مهم دکارت، دوگانه‌انگاری (Dualism) بود. او می‌گفت انسان از دو بخش تشکیل شده: ۱. ذهن (روح، فکر) – غیرمادی، آگاه، و مسئول فکر کردن ۲. جسم (بدن) – مادی، فیزیکی و قابل مشاهده به‌نظر دکارت، این دو تا کاملاً از هم جدا هستن ولی با هم در ارتباطن. مثلاً مغز ممکنه بین این دو نقش واسطه رو بازی کنه.

تأثیر دکارت بر فلسفه و علم • فلسفه‌ی دکارت راه رو برای علم مدرن و روش‌های تحلیلی و ریاضی‌محور باز کرد. • نظریه‌هایش درباره ذهن و جسم پایه‌گذار بحث‌های فلسفی در روان‌شناسی شدن. • خیلی از فلسفه‌خوان‌ها، با افکار دکارت شروع می‌کنن، چون مقدمه‌ی خوبی برای ورود به دنیای فلسفه‌ست