« قدیمی ترین شهر های ایران »
شهر سوخته : شهر سوخته با قدمت 5000ساله خود، یکی از دیدنیهای زابل در استان سیستانوبلوچستان است. تمدن این شهر به دوران برنز برمیگردد و 1400 سال، مردم مختلف را در خود دیدهاست. اولین چیزی که بعد از شنیدن نام شهر سوخته در ذهنمان مینشیند، این است که این شهر حتما به آتش کشیده شده و از بین رفتهاست. درصورتی که بد نیست بدانید درمورد شهر سوخته که یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران است، دو نظریه متفاوت وجود دارد. نظریه اول میگوید که این شهر به دلیل وجود آثار خاکستر و سوختگی در بعضی بناهایش، به آتش کشیده شدهاست و نظریه دوم میگوید زمانی که شهر دچار خشکسالی شد و دام و منابع از بین رفت، مردم مجبور شدند از آتش برای درست کردن غذا استفاده کنند و همین باعث شد تا آثار سوختگی در شهر مشخص باشد، اما چیزی که واضح است، این است که بعضی کارشناسان معتقدند شهر سوخته به آتش کشیده نشده.
هگمتانه : شهر هگمتانه اولین پایتخت پادشاهان ایرانی است که توسط مادها در قرن 17 قبل از میلاد ساختهشد و اکنون در لیست قدیمی ترین شهرهای ایران قرار دارد. از آنجایی که شهر روی یک تپه وسیع بنا شدهاست، به آن تپه هگمتانه نیز میگویند. کارشناسان و باستانشناسان میگویند که احتمالا در این شهر، عمارتها و کاخهای حکومت ماد و هخامنشی قرار داشتهاست و همچنین عدهای میگویند که جمشیدپادشاه بود که دستور ساخت آن را داد. البته گروهی هم هستند که میگویند فرورتیش، سومین پادشاه ماد، فرمان بناکردنش را صادر کرد. به هرحال طبق اطلاعات موجود، دیاکو سلسه ماد را تشکیل داد و هگمتانه بهعنوان پایتخت مادها انتخاب شد. مادها که از میان رفتند و حکومت هخامنشیان ایجاد شد، هگمتانه دیگر به عنوان پایتخت انتخاب نشد، اما چون در مسیر راه شاهی قرار داشت، هخامنشیان آنجا را به عنوان پایتخت تابستانی خود انتخاب کردند؛ بهطوری که این شهر را یکی از سوگلیهای خود قرار دادند و حسابی برای آبادکردنش کوشیدند.
شوش : در میان قدیمی ترین شهرهای ایران، شوش یکی از زیباترینها است. قدمت این شهر باشکوه به 4000 سال قبل از میلاد میرسد. این شهر در طول تاریخ، مرکز مهمی برای حکومتها محسوب میشدهاست. شوش برای چندین هزارسال پایتخت تمدن عیلام بودهاست. در قسمت قبلی که درباره هگمتانه صحبت کردیم، گفتیم که آن شهر، پایتخت تابستانی هخامنشیان بوده و باید در اینجا بگوییم این موضوع درباره شوش برعکس است؛ چراکه شوش، پایتختی زمستانی برای هخامنشیان به شمار میآمدهاست.
پاسارگاد : نام شهر پاسارگاد که به میان میآید، عکس معروف آرامگاه کوروش کبیر در ذهنمان تداعی میشود. پاسارگاد که یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران است، قدمتی پیش از دوران هخامنشیان دارد. نکته جالبتوجه درمورد پاسارگاد این است که به دلیل موقعیت جغرافیایی خوب مانند وجود کوههای متعدد اطراف دشت مرغاب، رود پلوار و راهی به نام تنگه بلاغی که برای دسترسی به کمینگاه بود، اقوام مختلفی را در طول مدت زمان در خود جای دادهاست.
دقیانوس : شهر دقیانوس که متعلق به دوره سلجوقیان بودهاست، در شمال شهرستان جیرفت قرار گرفته. این شهر در آن زمان یکی از قطبهای بزرگ تجاری و اقتصادی با کشورهای شرق منطقه بودهاست. مارکوپولو هنگام بازدید از دقیانوس از آن به عنوان شهری باشکوه یاد کردهاست؛ چراکه آبوهوای مطلوب شهر، موقعیتی خوبی را برای گسترش زمینهای کشاورزی فراهم آوردهبود. از این رو به دقیانوس، شهر بهشتی نیز میگفتند.
سیمره : شهر سیمره در دوره ساسانیان و دوران صدر اسلام به وجود آمد. این شهر در استان ایلام و شهرستان درهشهر قرار دارد و با وسعتی برابر با 200 هکتار، یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران به حساب میآید. سیمره بر روی ویرانههای شهر عیلامی ماداکتو ساخته شدهاست. شواهدی وجود دارد که میگوید اولین مسجد ایران در این شهر ساخته شدهاست. بعضی عقیده دارند سیمره توسط زلزلهای بزرگ تخریب شدهاست. جالب است که این وسط برخی میگویند بعضی از مردم شهر این زلزله را پیشبینی کردهبودند و قبل از تخریب آنجا را تخلیه کردهبودند.
تپه حصار : تپه حصار در 30 کیلومتری جنوب شرقی شهر دامغان واقع شدهاست. این تپه یکی از باارزشترین محوطههای فلات ایران است که در آنجا شاهد تداوم سکونت از عصر مس و سنگ تا مفرغ هستیم. این شهر دارای آثار فرهنگی مربوط به دوره پیش از تاریخ، تاریخی و اسلامی است. بر اساس پژوهاشهای باستانشناسی، زندگی در این تپه از سال 1700 تا 4200 پیش از میلاد، یعنی از دوران مس و سنگ تا عصر برنز تداوم داشتهاست.