این سوال که نقطه آغاز تکامل گفتار کجا بود و چه زمانی انسان به گونهای سخنگو تبدیل شد، از مدتها پیش ذهن افراد کنجکاو را به خود مشغول کرده است.
پژوهشهای جورج پولوز، استاد بازنشسته دانشگاه آفریقای جنوبی نشان میدهد برخلاف چیزی که گاهی در آثار علمی دیگر به آن اشاره میشود، اولین صداهای گفتاری حدود ۷۰ هزار سال، پیش و نه صدها هزار یا میلیونها سال پیش بیان شده است. تبدیل انسان خردمند از گونهای غیرسخنگو (بدون زبانی برای ارتباط برقرار کردن) به گونهای سخنگو تقریبا همزمان با مهاجرت اجداد شکارچی گردآورنده ما به خارج از آفریقا اتفاق افتاد. زمانی که آن ماجراجویان اولیه به فراتر از قاره آمریکا مهاجرت کردند، بزرگترین هدیهای را که تاکنون گونه ما به دست آورده بود، با خود بردند. توانایی تولید صداهای گفتاری با ایجاد ژن گفتار امکانپذیر شد. این توانایی بیش از هر عامل دیگری آنها را به سوی دنیایی سوق داد که در آن بر کل گونههای دیگر غلبه پیدا کردند
اولین صداهای گفتاری که تولید شدند، صداهای غیرارادی تصادفی نبودند. زیربنای این صداهای گفتاری شبکهی نوپایی بود که نواحی خاصی از مغز را به قسمتهای مختلف مجرای صوتی متصل میکرد. عوامل آناتومیکی و محیطی متعددی در ایجاد توانایی صداهای گفتاری توسط انسان خردمند نقش داشتند. عامل تاثیرگذار دیگر تغییر در رژیم غذایی اجداد اولیه ما و تاثیر احتمالی آن بر مغز انسان بود.
طبق مطالعات پولوز که در قالب کتابی با عنوان «منشا گفتار و زبان انسان» منتشر شده است، تولید سایر صداهای گفتار انسانها (صامتهای دیگر و همچنین همه مصوتها) از حدود ۵۰ هزار سال پیش ظاهر شدند. این امر به رشد تدریجی مجرای صوتی پیچیدهای نیاز داشت که شامل دهان، ناحیه پشت دهان (حلق)، مجرای بینی و حنجره و تارهای صوتی آن بود. سه مکانیسم جریان هوا برای تولید کل صداهای گفتاری تکامل پیدا کردند و بهتدریج در مراحل متوالی تکامل پیدا کردند.
همانطور که صداهای گفتاری مختلف تکامل پیدا کردند، آنها به روشهای مختلفی ترکیب شدند تا هجاها و کلمات را تشکیل دهند و اینها بهنوبهیخود به روشهای مختلف با هم ترکیب شدند و انواع ساختارمند از جملات دارای دستور زبان را ایجاد کردند که مشخصه زبانهای مدرن هستند.
بیان اولین صداهای گفتاری در حدود ۷۰ هزار سال پیش، آغاز سفری بود که درنهایت به تکامل زبان انسان منجر شد. زبان وسیلهای ارتباطی را فراهم آورده که نقشی محوری در تحولات تاریخ بشر ایفا کرده است؛ از اولین سوابق مکتوب شناختهشده که به آنها دسترسی داریم (تقریبا ۵۵۰۰ سال پیش) گرفته تا پیشرفتهای بسیار پیچیدهی فناورانه که درحالحاضر شاهد هستیم