سلام👋🏻! هدف از ساختن این پست آشنایی کاربران با اثر ماتیلدا و نمونههایی از اونه^^
𓂃 ࣪˖ ִֶָ اسلاید ۱ | کاور وقتی یک زن چیزی را میسازد، اما تاریخ اسمِ یک مرد را بیشتر به خاطر میسپارد… 𓂃 ࣪˖ این اتفاق یک اسم دارد: Matilda Effect 🕯️ اثر ماتیلدا
𓂃 ࣪˖ اسلاید ۲ | قبل از هرچیز… این پست دربارهی جنگ زن و مرد نیست. 🎀 نه میخوایم بگیم مردها مقصرن، نه میخوایم دستاورد کسی رو کمرنگ کنیم. فقط میخوایم با یک پدیدهی واقعی در تاریخ علم آشنا بشیم: وقتی سهم یک زن در یک دستاورد، کمتر دیده میشه یا اعتبار کافی بهش داده نمیشه. به این پدیده میگن: 𓆪 اثر ماتیلدا
𓂃 ࣪˖ اسلاید ۳ | این اسم از کجا اومد؟ اصطلاح Matilda Effect رو تاریخنگار علم، Margaret W. Rossiter در سال ۱۹۹۳ مطرح کرد. اسمش هم از Matilda Joslyn Gage گرفته شده؛ زنی که سالها دربارهی نادیدهگرفتهشدن نقش زنان در تاریخ و علم مینوشت. اما قسمت جالبتر… این پدیده فقط یک داستان نداره. 🕯️
𓂃 ࣪˖ اسلاید ۴ | 🧬 روزالیند فرانکلین یکی از معروفترین نمونهها: Rosalind Franklin او با تصویربرداری پرتو X از DNA، دادههای مهمی دربارهی ساختار آن به دست آورد؛ از جمله تصویر معروف Photo 51. این دادهها در شکلگیری مدل دو مارپیچی DNA نقش مهمی داشتند. با این حال، در روایتهای عمومی اولیه، نام واتسون و کریک بسیار پررنگتر شد و سهم فرانکلین کمتر دیده شد. 𓂃 و این یکی از مثالهای شناختهشدهی اثر ماتیلداست.
𓂃 ࣪˖ اسلاید ۵ | 💻 لیزه مایتنر Lise Meitner یک فیزیکدان اتریشی-سوئدی بود که در فهم پدیدهی شکافت هستهای نقش مهمی داشت. او همراه با Otto Frisch توضیح نظری مهمی برای این پدیده ارائه کرد. اما جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۴۴ برای کشف شکافت هستهای به Otto Hahn تعلق گرفت و نام مایتنر در آن جایزه نبود. این مورد بعدها یکی از نمونههای مطرح در بحث دربارهی نادیدهگرفتهشدن سهم زنان در علم شد. 🕯️
𓂃 ࣪˖ اسلاید ۶ | 💻 جوسلین بل برنل در سال ۱۹۶۷، Jocelyn Bell Burnell هنگام بررسی دادههای تلسکوپ رادیویی، سیگنالی غیرعادی را شناسایی کرد. این سیگنال در نهایت به کشف پالسارها منجر شد. ✦ اما جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۷۴ به Antony Hewish و Martin Ryle تعلق گرفت و نام بل برنل در میان برندگان نبود. این اتفاق هم بعدها در بحثهای مربوط به اثر ماتیلدا زیاد مطرح شد. سه داستان، یک سؤال مشترک…
𓂃 ࣪˖ اسلاید ۷ | پس اثر ماتیلدا دقیقاً چی میگه؟ قرار نیست بگیم: «هر زنی که جایزه نگرفته، حتماً قربانی اثر ماتیلدا بوده.» نه. 🕯️ هرکدوم از این داستانها پیچیدگیهای تاریخی خودشون رو دارن و دربارهی میزان سهم افراد، نحوهی اعتباردهی و حتی تصمیمهای کمیتههای علمی بحثهای مختلفی وجود داره. اما یک الگوی قابل توجهه: گاهی سهم زنان در روایت نهایی علم، کمتر از نقش واقعیشان دیده شده است.
𓂃 ࣪˖ اسلاید ۸ | پایان 🎀 شاید دفعهی بعد که داستان یک کشف بزرگ رو میخونی، فقط نپرسی: «چه کسی معروف شد؟» یک سؤال دیگه هم بپرس: «چه کسانی دیگه پشت این کشف بودن؟» 🕯️ گاهی تاریخ فقط چیزی نیست که اتفاق افتاده؛ چیزی هم هست که چطور روایت شده.
لئونا وودز در ۲۳ سالگی عضو تیمی بود که نخستین راکتور هسته ای «جهان» رو به کار انداختن و «تنها زن حاضر هنگام رسیدن راکتور به حالت بحرانی بود».
اثر ماتیلدا تقصیر کیست ، مرد ها ؟ نه. زن ها؟ نه .تقصیر جامعه ای در قدیم که زن و مرد را برابر ندیدند .
عالی بوددددد
مرسی بابت نظرت نانا✨
دقیقاا باهات موافقم همه چی از نابرابری در هر زمینه ای شروع شد....
ایرن ژولیو-کوری...راه مهمی رو برای تولید ایزوتوپ های رادیواکتیو باز کرد،ولی اسمش پشت فردریک ژولیو-کوری (همکارش) پنهون شد...حتی نوبل شیمی ۱۹۳۵ هم متعلق به اینه🥲💔
اون نبود شاید الان تشخیص توده های سرطانی انجام نمیشد(با رادیوایزوتوپ های ساختگی مثل گلوکوز نشاندار شده یا حتی اطلاع از سلامت غده تیروئید با تکنسیم)...
چین-شیونگ وو...یعنی ببین غول آزمایشگاهی فیزیک هسته ای بود ولی جایزه نوبل به نظریهپردازان لی و یانگ رسید نه اون🥲
:)))))
واقعا حرفی ندارم....
واجبه پین بشی جونم🎀
ممنوننننن🩵
من همیشه به زنانی فکر میکنم که استعداد و پتانسیل بالایی داشتن و به صرف زن بودن به جایی که باید نرسیدن
متاسفانه همینه :)
در طول تاریخ ظلم زیادی به زن شده....
متاسفانه
جالب بود
متشکرم✨