خط نوشو

⊹قرن‌ها پیش در بخشی از جنوب چین، خواندن و نوشتنِ خط رسمی چینی بیشتر در اختیار مردان بود و زنان به دلیل ممنوعیت تحصیل خط خود را ساختند؛ ⪻خط نوشو⪼. خطی زنانه شبیه به نقش‌های گلدوزی شده.

🪭در شهرستان جیانگ‌یونگ‌‌ در استان هونان‌ چین، زنان به تدریج شیوه‌ای از نوشتن را میان خودشان به وجود آوردند؛ خطی که بعدها ⪻nushu⪼ نام گرفت به معنای “خط زنان” این خط یک خط هجایی بود که گویش محلی منطقه را ثبت می‌کرد و حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ نشانه داشت. شکل حروف هم با خط معمول چینی فرق داشت و باریک، کشیده و مورب بودند و گاهی آن‌قدر ظریف نوشته می‌شدند که بیشتر شبیه نقش‌های گلدوزی به نظر می‌رسیدند.⁠ ──────⊹⊱✫⊰⊹──────

نوشو تبدیل شد به راهی برای ارتباط زنانی که حق نوشتن نداشتن. مادران آن را به دخترانشان یاد می‌دادند و خواهران، دوستان و “خواهران قسم‌خورده” با آن برای یکدیگر نامه می‌نوشتند. زنان در این خط از زندگی خود، ازدواج، خانواده، تنهایی و اتفاقات روزمره می‌نوشتند و ترانه‌ها، شعرها و خاطراتشان را ثبت می‌کردند. بعضی از این نوشته‌ها حتی روی دستمال، لباس، کمربند و بادبزن بودند. ──────⊹⊱✫⊰⊹──────

🪭و اما روایت پیدایش نوشو: در روایت محلی زنی از جیانگ‌یونگ که در آواز و گلدوزی مهارت زیادی داشت، در میان خواهران قسم‌خورده‌اش زندگی آرامی داشت تا اینکه به عنوان دوشیزه‌‌ی کاخ به دربار امپراتور فرستاده شد. دور شدن از خانه و دوستانش او را منزوی و دلتنگ کرد. برای اینکه بتواند احساساتش را برای خواهرانش بفرستد، از الگوهای گلدوزی الهام گرفت و خطی تازه ساخت. سپس نامه‌هایی را با این خط برای آنها فرستاد و به خواهرانش یاد داد چگونه آن را بخوانند. ──────⊹⊱✫⊰⊹──────

🪭بعدها این شیوه در میان زنان جیانگ‌یونگ گسترش پیدا کرد. در بعضی سنت‌های محلی زنان هنگام نزدیک‌شدن به پایان زندگی‌شان بخشی از نوشته‌های نوشو را در تابوت خود می‌گذاشتند یا می‌سوزاندند. در نتیجه بخش بزرگی از این میراث همراه با نویسندگانش از بین رفت و آنچه امروز باقی مانده، تنها بخشی از دنیایی است که زنان جیانگ‌یونگ برای خودشان ساخته بودند.⁠ ──────⊹⊱✫⊰⊹──────

🪭آخرین بازمانده‌های سنت قدیمی نوشو در قرن بیستم از دنیا رفتند و مرگ یانگ‌‌ هوان‌یی‌‌ در سال ۲۰۰۴ به‌عنوان دوره “پس از نوشو” شناخته می‌شود. این خط ناپدید نشد و چین از اوایل قرن ۲۱ برای حفظ و احیای آن تلاش کرده و نوشو اکنون به‌عنوان بخشی از میراث فرهنگی چین مورد حفاظت قرار گرفته. ⪻نوشو، الفبای سکوت‌هایی بود که می‌خواستن شنیده بشن.⪼ ──────⊹⊱✫⊰⊹──────