ادا لاویس

می دونستید اولین برنامه‌نویس کامپیوتر یه زن انگلیسی در قرن ۱۹ توی این پست(مطلب) ، با زندگی شگفت‌انگیز این «زن آینده‌نگر» آشنا خواهید شد؛ کسی که قرن‌ها از زمان خودش جلوتر بود.

دوران کودکی؛ دختر یک شاعر دیوانه و یک مادر ریاضیدان آدا در سال ۱۸۱۵ در لندن به دنیا آمد. پدرش «لرد بایرون»، مشهورترین شاعر انگلیسی، و مادرش «آنابلا میل بانک»، یه زن فوق‌العاده باهوش و عاشق ریاضیات بود. اما زندگی آدا از همون ابتدا عجیب بود. پدر و مادرش فقط یک سال با هم زندگی کردن و وقتی آدا فقط ۵ هفته داشت، از هم جدا شدن. آدا هیچ‌وقت پدرش رو ندید. مادرش که می‌ترسید آدا مثل پدرش شاعر و دیوانه بشه، برعکس عمل کرد و به جای شعر، ریاضیات رو بهش یاد داد. براش معلم خصوصی گرفت و از سنین کودکی، آدا با منطق، علم و ریاضی بزرگ شد. پ ن:پدر ادا شاعر دیوانه بودند بی احترامی به سایر شاعران برداشت نشه.

ملاقات با «پدر کامپیوتر»؛ چارلز بابیج سال ۱۸۳۳، آدا ۱۷ ساله بود که در یه مهمانی، با چارلز بابیج آشنا شد؛ یه ریاضیدان و مخترع نابغه که دستگاهی به اسم «ماشین تفاضلی» (Difference Engine) ساخته بود. بابیج داشت روی دستگاه پیشرفته‌تری کار می‌کرد به اسم «ماشین تحلیلی» (Analytical Engine). این ماشین، اولین کامپیوتر مکانیکیِ تاریخ بود؛ با واحد پردازش، حافظه و حتی چاپگر! ولی متاسفانه هیچ‌وقت به‌طور کامل ساخته نشد. آدا وقتی این ماشین رو دید، مجذوبش شد. اون فهمید که این دستگاه فقط یه ماشین حساب ساده نیست، بلکه می‌تونه بیش از اعداد رو پردازش کنه. این جرقه‌ای بود برای تبدیل شدنش به اولین برنامه‌نویس تاریخ.

اولین برنامه‌نویسی در تاریخ؛ نوشتن الگوریتم در سال ۱۸۴۲ سال ۱۸۴۲، بابیج برای سخنرانی‌اش در تورین، از آدا خواست که مقاله‌ای درباره «ماشین تحلیلی» که توسط یه ریاضیدان ایتالیایی نوشته شده بود، به انگلیسی ترجمه کنه. اما آدا فقط ترجمه نکرد؛ کلی یادداشت و توضیح بهش اضافه کرد که از خود مقاله هم بلندتر بود! توی این یادداشت‌ها، آدا اولین الگوریتم تاریخ رو نوشت تا ماشین تحلیلی بتونه اعداد برنولی (یه دنباله پیچیده ریاضی) رو محاسبه کنه. اون حلقه (Loop) و زیربرنامه (Subroutine) رو تعریف کرد و اولین فلوچارت برنامه‌نویسی تاریخ رو طراحی کرد. به همین خاطر، امروزه ازش به عنوان «اولین برنامه‌نویس کامپیوتر» یاد می‌شه.

چشم‌انداز آینده‌نگر؛ ۱۰۰ سال جلوتر از زمان خودش آدا نه‌تنها الگوریتم نوشت، بلکه چیزهای دیگه‌ای رو هم پیش‌بینی کرد که برای دوران ویکتوریا باورنکردنی بود: · اون گفت که این ماشین می‌تونه فراتر از اعداد عمل کنه و حتی نت‌های موسیقی یا کلمات رو پردازش کنه. (دقیقاً همون چیزی که امروز کامپیوترها با متن، صدا و تصویر انجام می‌دن!) · اون متوجه شد که ماشین‌ها روزی می‌تونن کارهای خلاقانه انجام بدن، نه فقط محاسبات ریاضی. · بعضی از مورخان معتقدن که ایده‌های آدا، ۱۰۰ سال بعد، روی آلن تورینگ (پدر علم کامپیوتر) تأثیر گذاشت و به ساخت اولین کامپیوترهای مدرن کمک کرد.

زندگی کوتاه اما تأثیر گذار؛ درگذشت در ۳۶ سالگی آدا با وجود نبوغش، عمر کوتاهی داشت. او در سال ۱۸۵۲، در سن ۳۶ سالگی، بر اثر بیماری سرطان رحم درگذشت. جالب اینجاست که آدا، دقیقاً در کنار پدرش «لرد بایرون» به خاک سپرده شد؛ پدری که هرگز او را ندید، اما در نهایت در کنارش آرام گرفت. سال‌ها بعد، وقتی اهمیت کارهای آدا کشف شد، دنیای علم شوکه شد. زنی در قرن ۱۹، بدون هیچ کامپیوتری، مفاهیمی رو مطرح کرده بود که تا صدها سال بعد، کسی بهش فکر نمی‌کرد.