چه کسی نسل ها را نامگذاری میکند؟

نسل ها در آمریکا عبارت اند از گروه های اجتماعی مختلفی که در یک بازه ی زمانی مشخص با فرهنگ ها، ارزش ها و اولویت های مشترک متولد شده اند. امروزه در آمریکا، اکثر مردم متعلق به نسل میلنیال ها، نسل X، یا بیبی‌بومرها هستند. با اینکه این نام ها سالیان سال است که بر نسل های آمریکا اطلاق می شود، اما استفاده ی مداوم از آنها یک پدیده ی فرهنگی نسبتا متأخر است.

تاریخچه ای مختصر از نامگذاریِ نسل ها عموم تاریخ‌ دانان متفق اند که نامگذاری نسل ها از سده‌ی بیستم آغاز شد. نویسنده ی فقید آمریکایی، گرترود استاین (Gertrude Stein) اولین کسی بود که واژه ی «نسل گمشده» (Lost Generation) را در کتاب خویش وضع کرد و مقصود او کسانی بودند که در اوایل سده‌ی ۲۰ متولد شده و زندگی شان را وقف سربازی در جنگ جهانیِ اول کرده بودند. مشهور است که استاین خطاب به ارنست همین گوی و دوستان نویسنده اش گفته است: «همه ی شما نسل گمشده هستید.» همین گوی در کتاب خود با نام «خورشید همچنان می دمد» (The Sun Also Rises) که در سال ۱۹۲۶ منتشر شده این جمله را به نقل از استاین بازگو کرده و او را واضعِ اصطلاح «نسل گمشده» می داند.

سده‌ی بیستم و اما درموردِ سایرِ نسل ها: نیل هاو (Neil Howe) و ویلیام استراوس (William Strauss) دو نظریه‌پردازِ نسل‌شناس هستند که بیشتر به خاطرِ تعیین و نامگذاریِ نسلهای سده ی بیستمِ آمریکا در کتابِ خود با نامِ «نسل ها» (Generations) (1991) شناخته می شوند. اکثرِ این اسامی به همان صورت استعمال می شوند، منتها مصادیق و تعاریفِ آنها تاحدودی قابلِ انعطاف است. در کتابِ یادشده، این دو تاریخ‌شناس از نسلی که در جنگِ جهانیِ دوم حضور داشته اند با عنوانِ G.I یاد می کنند (مخففِ Government Issue)، اما این عنوان خیلی زود تغییر یافت. کمتر از یک دهه بعد، تام بروکا (Tom Brokaw) کتابِ «بزرگترین نسل» (The Greatest Generation) را منتشر کرد، اثری پرفروش در زمینه ی تاریخِ فرهنگیِ رکودِ بزرگ و جنگِ جهانیِ دوم، و تا به امروز نیز از همین نام برای اشاره به این نسل استفاده می شود.

نسلِ X داگلاس کوپلند (Douglas Coupland)، نویسنده ی کانادایی، متولدِ ۱۹۶۱ یعنی واپسین ایامِ دورانِ «بیبی‌بوم»[۱] بود. وی نامگذارِ نسلِ بعد از خود بود. کتابِ کوپ‌لند با نامِ «نسلِ X: قصه هایی برای یک فرهنگِ پرشتاب» (Generation X: Tales for an Accelerated Culture) (1991) و آثارِ بعد از آن به گاهشماریِ زندگیی افرادِ بیست تا سی ساله ی آن زمان می پردازند و تصویرِ دقیقی از جوانانِ آن دوران ارائه می دهند. کوپلند بدونِ آنکه خود بداند نامی روی نسلِ X گذاشت که تا همیشه ماندگار شد.

نسلهای متأخّر ریشه ی نامگذاریِ نسل ها پس از نسلِ X چندان دانسته نیست. در اوایلِ دهه ی ۱۹۹۰، رسانه هایی همچون Advertising Age به فرزندانی که پس از نسلِ X متولد می شدند نسلِ Y می گفتند و ظاهراً همین رسانه نیز برای اولین بار و در سالِ ۱۹۹۳ از این اصطلاح استفاده کرد. اما در اواسطِ دهه ی ۹۰، یعنی در اوجِ هیاهویی که درباره ی آغازِ سده ی بیست و یکم برپا بود، از این نسل غالباً تحتِ عنوانِ میلنیال ها (Millennials) به معنای هزاره ها یاد می شد، اصطلاحی که نخستین بار هاو و استراوس در کتابِ خود استفاده کرده بودند. در حالِ حاضر با دو نسل سر و کار داریم: نسلِ X و نسلِ هزاره. نامِ جدیدترین نسلِ آمریکا از این هم متغیرتر است: بعضی ها به پیروی از ترتیبِ الفبایی‌ئی که با نسلِ X آغاز شد، به آن نسلِ Z می گویند. برخی دیگر نیز عنوان های قلمبه‌ سلمبه تری به آنها می دهند، نظیرِ سنتنیال ها (Centennials) به معنای نسلِ سده یا آی‌نسل (iGeneration). در آینده، هر کس پیشنهادِ شخصیِ خود را بیان خواهد کرد و هر نسلِ جدیدی که می آید تشتتِ آراء بر سرِ نامگذاریِ آن بیشتر می شود.

نامها و مصادیقِ نسلها بعضی از نسل ها مانندِ بیبی‌بومرها فقط یک نام دارند، اما برخی دیگر به نامهای متعددی خوانده می شوند و این سببِ بحث های فراوانی در بینِ کارشناسان شده است. در زیر به برخی از این اختلاف نظر ها در خصوصِ طبقه بندی و نامگذاریِ نسل ها اشاره می کنیم.

هاو و استراوس نیل هاو و ویلیام استراوس نسل های مختلفِ آمریکا از ۱۹۰۰ به این سو را اینگونه تعریف و دسته‌بندی کرده اند: ۲۰۰۰ به بعد: نسلِ خاموشِ جدید یا نسلِ Z ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰: میلنیال ها یا نسلِ Y ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۹: سیزدهمی ها یا نسلِ X ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۴: بیبی‌بومرها ۱۹۲۵ تا ۱۹۴۵: نسلِ خاموش ۱۹۰۰ تا ۱۹۲۴: نسلِ I

مرکزِ ارجاعِ جمعیت مرکزِ ارجاعِ جمعیت (The Population Reference Bureau) فهرست و دسته‌بندیِ متفاوتی از نامِ نسل ها ارائه می دهد و این نشان می دهد که مرزِ میانِ نسل ها چندان هم قطعی و پررنگ نیست. ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲: نسلِ Z ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۶: میلنیال ها ۱۹۶۵ تا ۱۹۸۰: نسلِ X ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۴: بیبی‌بومرها ۱۹۲۸ تا ۱۹۴۵: نسلِ خاموش

مرکزِ پویایی های نسلی (Center for Generational Kinetics) مرکزِ پویایی های نسلی از پنج نسلِ زیر به عنوانِ نسل های فعال در اقتصاد و نیروی کارِ کنونیِ آمریکا نام می برد. این مرکز در تعیینِ بازه ی زمانیِ هر نسل از معیارهای تربیت، تکنولوژی و اقتصاد استفاده می کند: ۱۹۹۶ به بعد: نسلِ Z، آی‌نسل یا سنتنیال ها ۱۹۷۷ تا ۱۹۹۵: میلنیال ها یا نسلِ Y ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۶: نسلِ X ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۴: بیبی بومرها ۱۹۴۵ به قبل: سنت‌گراها یا نسلِ خاموش

درموردِ جوانترین نسل چه می دانیم؟ مارک مک‌کریندل (Mark McCrindle)، محققِ استرالیایی را می توان نامگذارِ جوانترین نسلِ آمریکا دانست، نسلی که دیگران آن را از قلم انداخته و نادیده گرفته اند. وی این نسل را که متولدینِ ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ هستند نسلِ آلفا (Generation Alpha) نام نهاده. مک کریندل در کتابِ خود، «الفبای ایکس، ایگرگ، زد: شناختِ نسل های جهانی» (The ABC of XYZ: Understanding the Global Generations)، با نظریه هایی که در پژوهشِ هاو و استراوس ارائه شده موافقت می کند و بر این مبنا که فرزندانِ میلنیال ها به احتمالِ زیاد در یک دوره ی نوزایی و احیا رشد خواهند کرد، نامِ این نسل را «آلفا» (به معنای آغاز و شروع) نهاده است. نسلِ آلفا نخستین نسلی است که همه ی افرادِ آن در سده ی ۲۱ زاده شده اند. این نسل طلیعه ی آغازی نو در شرایطِ اقتصادی، سیاسی، زیست‌محیطی و … هستند.

نامگذاریِ نسل ها در خارج از آمریکا هرچند مفهومِ نسل های اجتماعی عمدتاً یک مفهومِ غربی است، اما نامگذاریِ نسل ها مختص به این جغرافیا نیست. سایرِ ملل نیز نسل های خود را نامگذاری می کنند، هرچند این نامگذاری ها اغلب متأثر از وقایعِ داخلی یا منطقه ایِ بوده و کمتر از جوِ فرهنگی و اجتماعیِ غیرِرسمی نشأت می گیرد. به عنوانِ مثال در آفریقای جنوبی به کسانی که بعد از پایانِ آپارتاید در ۱۹۹۴ متولد شده اند نسلِ آزادزاده (Born-Free) می گویند. یا گاهی به رومانیایی هایی که پس از فروپاشیِ کمونیسم در ۱۹۸۹ متولد شده اند نسلِ انقلاب (Revolution Generation) اطلاق می گردد.