از نور تا رنگ؛ چرا رنگ هارا رنگی میبینیم؟!

رنگ ها از جالب ترین پدیده هان که خودشون یه پا چارسو ان! و اتفاقا به همین خاطر هم عکس کاور رو مکعب روبیک رنگی انتخاب کردم، تا "چهارسو" بودن رنگ هارو نشون بده! از جنبه های بسیار گسترده از جمله فلسفی، روانشناسی و علمی میشه طیف های رنگی رو بررسی کرد. قرار نیست به همه اونها بپردازیم، ولی درباره چندتا از جالب ترین هاشون صحبت میکنیم :>

چرا رنگ هارو رنگی میبینیم؟ اگر این سوال رو ازتون بپرسن، احتمالا میگید بخاطر وجود رنگ دانه ها. اما اگر برق هارو خاموش کنیم دیگه رنگی هم وجود نداره! پس از لحاظ فیزیکی، رنگ بدون نور فقط یه توهمه. اینکه اجسام چجوری نور رو جذب یا بازتاب بدن تعیین میکنه که چجوری رنگ هارو ببینیم! از خورشید شروع میکنیم که بدون اون نه نوری وجود داشت و نه رنگی؛ قبل از هرچیزی دقت کنید که نور جسم نیست، پس اینکه نور رو چه رنگی ببینیم ربطی به جذب یا بازتاب نور نداره، بلکه به این ربط داره که اون نور از چه طول موج هایی ساخته شده باشه! نور خورشید رو سفید میبینیم چون تمام طول موج های رنگی، از فرابنفش تا فروسرخ رو در بر میگیره. پس در واقع تمام "نور" هایی که سفید هستن شامل تمام طول موج های رنگی میشن. با این تفاوت که لامپ هایی با نور سفید طول موج های مرئی رو دارن و مثل خورشید شامل فرابنفش و فروسرخ ها نمیشن، با این حال ما نور لامپ هارو هم سفید میبینیم، چرا؟ چون طول موج های فرابنفش و فروسرخ اصلا در گستره مرئی ما نیستن که بشه اونهارو دید! این یعنی در رابطه با خورشید هم، فقط بخاطر اینکه گستره مرئی رو میبینیم نورش برامون سفید هست.

نور های رنگی چطور؟! اونها دیگه تمام طول موج هارو ندارن، فقط طول موج های مربوط به رنگ شون رو دارن. مثلا اگه یه لامپ نور قرمز میده بدین دلیله که نور اش فقط شامل طول موج قرمزه، دیگه داخلش فوتون های سبز و آبی نداریم!

حالا فرض کنید نوری که شامل تمام طول موج های رنگیه، مثل خورشید یا لامپ به اجسام متفاوت بتابه. مثلا برگ درخت ها زیر نور سفید خورشید سبز دیده میشن، چون برگ تمام طول موج های رنگی نور از بنفش تا قرمز رو جذب میکنه بجز سبز، در عوض طول موج رنگ سبز رو بازتاب میده. این بازتاب به چشم ما میرسه و ما برگ رو سبز میبینیم. این نشون میده که چرا در تاریکی مطلق رنگی نمیبینیم؛ چون بازتابی چون نداره! و بازتابی وجود نداره چون نوری وجود نداره. حالا این قانون برای تمام اجسام رنگی صدق میکنه، جسم آبی طول موج آبی رو بازتاب میده و جسم زرد طول موج زرد رو.

چند رنگ جالب: اجسام سفید تمام طول موج های نور رو بازتاب میدن و هیچی جذب نمیکنن، به همین خاطر سفید میبینیم شون. اجسام سیاه هیچ نوری رو بازتاب نمیدن، در واقع تمام نور هارو جذب میکنن و به همین خاطر سیاه میبینیم شون! به همین خاطر میگن در تابستون و روز های آفتابی سفید بپوشید: لباسی با رنگ سیاه با جذب تمام طول موج های نور خورشید داغ میکنه و لباس های رنگی هم طول موج مربوط به رنگ شون رو جذب میکنن، اما سفید هیچی از طول موج رو جذب نمیکنه و بنابراین خنک ترین انتخابه!

اجسام بی رنگ؟! اما یچیزی مثل آب و شیشه تکلیف شون چیه، چرا رنگی ندارن؟ اگه تمام رنگ هارو بازتاب میدادن سفید میشدن و اگه تمام رنگ هارو جذب میکردن سیاه، پس میفهمیم که در واقع نه جذب میکنن و نه بازتاب میدن، به همین خاطر هم رنگی ندارن! تمام طول موج های نور ازشون رد میشه. این امر موجب میشه که به راحتی اجسام زیر شیشه یا آب رو ببینیم. مثلا اگه زیر یک شیشه جسم قرمز باشه نور اول از شیشه رد میشه و به جسم قرمز برخورد میکنه، جسم قرمز تمام طول موج های نور رو جذب و طول موج قرمز رو بازتاب میده، حالا بازتاب طول موج قرمز دوباره از شیشه رد میشه و نهایتا به چشم ما میرسه.

فکت جالب: این یعنی ما هرگز رنگ اصلی اجسام رو نمیبینیم! رنگ اصلی اجسام اون طول موج هاییه که جذب میکردن، بنظرتون اگه چشم هامون طوری بود که نور های جذب شده رو از جای بازتاب شده میدید، اونها چه رنگی بنظر میومدن؟

پس اگر حالا بخوای بهش فکر کنی؛ هرگز نمیتونی بفهمی رنگ واقعی رنگ ها چیه، با وجود تمام زیبایی شون اما هرگز از درون و ماهیت اصلی شون خبر نداری.