لیز مک کورد؛ کاشف اتم

او یکی از دانشمندانی است که تاثیر زیادی بر علم داشت، اما شناخته نشد.

لیز مک‌کورد در ۱۷ نوامبر ۱۸۷۸ در شهر وین، پایتخت اتریش، به دنیا آمد. او در خانواده‌ای تحصیل‌کرده بزرگ شد و از همان کودکی کنجکاوی شدیدی نسبت به جهان و طبیعت داشت. والدینش به تحصیل او اهمیت می‌دادند و لیز همیشه سؤالات عجیب و پیچیده می‌کرد: چرا آسمان آبی است؟ چرا فلزها شکل خود را حفظ می‌کنند؟ او به خواندن کتاب‌های علمی علاقه داشت و حتی پیش از ورود به دانشگاه، خودش آزمایش‌های کوچک در خانه انجام می‌داد. در آن زمان دختران معمولاً اجازه ورود به دانشگاه را نداشتند، اما لیز با پشتکار و استعدادش توانست راه خود را به دانشگاه باز کند و وارد رشته‌های ریاضیات و فیزیک شود. او از محیط دانشگاهی بسیار لذت می‌برد و همیشه ساعت‌ها در کتابخانه و آزمایشگاه می‌ماند تا هر چیزی که می‌تواند دربارهٔ قوانین طبیعت بفهمد.

پس از پایان تحصیلات، لیز با فیزیکدان مشهور، اوتو هان، همکاری کرد و وارد دنیای تحقیقات علمی شد. آنها روی عناصر شیمیایی و بررسی ساختار هستهٔ اتم کار می‌کردند. مهارت‌های محاسباتی لیز فوق‌العاده بود و توانایی او در تحلیل دقیق نتایج آزمایش‌ها بسیار به پیشرفت تحقیقات کمک می‌کرد. جالب اینجاست که در آن زمان، بسیاری از زنان دانشمند در مقالات و جوایز علمی دیده نمی‌شدند، اما لیز بخش بزرگی از کارهای عملی و محاسباتی را انجام می‌داد و نقش او در موفقیت آزمایش‌ها حیاتی بود. او صبور و دقیق بود و هر نتیجه را بارها و بارها بررسی می‌کرد تا مطمئن شود هیچ اشتباهی رخ نداده است.

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای لیز، کمک به کشف شکافت هسته‌ای بود. این پدیده به معنی تقسیم هستهٔ اتم به دو بخش کوچکتر است که انرژی بسیار زیادی آزاد می‌کند. مک‌کورد با تحلیل داده‌های آزمایشگاهی و انجام محاسبات دقیق نشان داد که برخی اتم‌ها، مثل اورانیوم، تحت شرایط خاص می‌توانند شکافته شوند و این شکافت انرژی فراوانی تولید می‌کند. این کشف نه تنها پایه‌ای برای انرژی هسته‌ای شد، بلکه مسیر تحقیقات علمی دربارهٔ اتم و هسته را تغییر داد و دریچه‌ای نو به دنیای فیزیک مدرن باز کرد. بدون دانش و دقت لیز، این کشف هرگز به این شکل ممکن نمی‌شد.

با وجود نقش حیاتی لیز در این کشف، جایزهٔ نوبل تنها به همکار مردش، اوتو هان، اهدا شد. این اتفاق نشان‌دهندهٔ نگاه تبعیض‌آمیز جامعه نسبت به زنان در آن زمان بود. بسیاری حتی امروز نمی‌دانند که لیز موتور اصلی تحقیقات و تحلیل‌ها بود. او می‌توانست ناامید شود، اما هرگز از علم دست نکشید و با شجاعت و پشتکار به تحقیقات ادامه داد، حتی وقتی که به رسمیت شناخته نمی‌شد. در طول زندگی‌اش، بارها و بارها ثابت کرد که توانایی‌ها و استعدادهای یک زن می‌تواند به اندازهٔ یک مرد بزرگ و تأثیرگذار باشد.

لیز مک‌کورد تا پایان عمرش به تحقیق و آموزش ادامه داد. او الهام‌بخش نسل‌های بعدی زنان دانشمند شد و نشان داد که پشتکار، علاقه و شجاعت می‌تواند مرزهای علم را پیش ببرد، حتی وقتی جامعه قدردان نیست. امروز نام او به عنوان یکی از پیشگامان فیزیک هسته‌ای شناخته می‌شود و داستان زندگی‌اش یادآور تلاش، استقامت و اهمیت حضور زنان در علم است. بسیاری از دانشگاه‌ها، مراکز علمی و جوایز، لیز مک‌کورد را به عنوان یک نماد شجاعت و نوآوری علمی گرامی می‌دارند و او تبدیل به الهام‌بخش تمام کسانی شده است که می‌خواهند با وجود مشکلات، به دنبال دانش بروند.